เปิดร่างอำนาจ 3 อปท.พิเศษส่งเสริมลงทุน-เก็บภาษีส่งออก

โดย...ทีมข่าวภูมิภาคโพสต์ทูเดย์

คณะกรรมการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ที่มี วิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน เตรียมเสนอร่าง พ.ร.บ.จัดตั้งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) รูปแบบพิเศษ 3 พื้นที่ ประกอบด้วย อ.แม่สอด จ.ตาก เป็น อปท.รูปแบบพิเศษ ด้านการค้าชายแดน อ.เกาะสมุย จ.สุราษฎร์ธานี เป็น อปท.รูปแบบพิเศษด้านการท่องเที่ยว และเทศบาลเมืองแหลมฉบัง อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี เป็น อปท.รูปแบบพิเศษด้านการขนส่งทางเรือ ให้ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) พิจารณาในสัปดาห์หน้า

ประเด็นน่าสนใจ คือ การจัดตั้ง อปท.รูปแบบพิเศษทั้ง 3 พื้นที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานการพัฒนาเศรษฐกิจ นอกเหนือจากรูปแบบการเลือกตั้งผู้บริหารและสภานิติบัญญัติท้องถิ่นแล้ว อำนาจหน้าที่ของ อปท.เหล่านี้ก็มีความน่าสนใจอย่างยิ่ง

นอกเหนือจากอำนาจหน้าที่ตามปกติของ อปท.ต่างๆ เช่น การบริการสาธารณะ การรักษาความสะอาด การสาธารณสุข การจัดการศึกษาแล้ว อปท.รูปแบบพิเศษเหล่านี้ยังมีอำนาจหน้าที่ทางด้านเศรษฐกิจและการจัดเก็บภาษีอากรที่น่าสนใจ อาทิ มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายว่าด้วยการลงทุน การทำงานของคนต่างด้าว การประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว กฎหมายคนเข้าเมือง ธุรกิจนำเที่ยวและมัคคุเทศก์ กฎหมายว่าด้วยการขนส่งในส่วนที่ไม่เกี่ยวกับการจดทะเบียน กฎหมายว่าด้วยโรงงาน ซึ่งอำนาจเหล่านี้หมายถึงรายได้การจัดเก็บค่าธรรมเนียมต่างๆ ซึ่งจะเป็นของท้องถิ่น

ส่วนการหารายได้ก็มีอำนาจจัดเก็บภาษีที่เกี่ยวข้องกับการค้า การส่งออกและการบริโภค เช่น ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีสรรพสามิต ให้มีการจัดสรรรายได้จากภาษีส่วนนี้กลับคืนสู่พื้นที่พิเศษตามสัดส่วนที่กำหนด

การกำหนดให้ท้องถิ่นรูปแบบพิเศษมีอำนาจเหล่านี้ ก็เพื่อให้สามารถแก้ไขปัญหาและตอบสนองความต้องการของประชาชนได้อย่างทั่วถึงและมีประสิทธิภาพมากขึ้น รวมทั้งมีแหล่งรายได้ของตัวเองเพิ่มขึ้น

เพียงแต่ในร่างกฎหมายที่เตรียมเสนอเข้า ครม.นี้ กำหนดเอาไว้ว่า อปท.รูปแบบพิเศษเหล่านี้จะมีอำนาจก็ต่อเมื่อ มีความพร้อม และ คณะรัฐมนตรีเห็นสมควร

จินดา ถนอมรอด นายกเทศมนตรีเมืองแหลมฉบัง บอกว่า แม้จะมีการกำหนดให้ อปท.รูปแบบพิเศษมีอำนาจต่างๆ รวมทั้งออกเทศบัญญัติเพื่อกำหนดมาตรการ นโยบาย การส่งเสริมด้านเศรษฐกิจและการลงทุนในพื้นที่ได้ แต่ก็ยังต้องอิงกับกฎหมายแม่ที่มีหน่วยงานราชการส่วนกลางกำกับดูแลอยู่ ท้องถิ่นคงยังไม่สามารถดำเนินการได้เอง

“แหลมฉบังถือเป็นเมืองท่า เมืองใหญ่ ซึ่งรูปแบบในต่างประเทศ จะมีการบริหารจัดการเป็นพิเศษ ฝ่ายบริหารท้องถิ่นมีอำนาจเสนอออกกฎ ระเบียบต่างๆ เพื่อให้สอดคล้องกับการพัฒนาพื้นที่ได้เอง ซึ่งคาดว่าในอนาคตควรจะต้องมีการถ่ายโอนอำนาจจากส่วนกลางให้ท้องถิ่นจัดการได้เอง”

ด้าน เทอดเกียรติ ชินสรนันท์ อดีตนายกเทศมนตรีเทศบาลนครแม่สอด ปัจจุบันเป็นกรรมการสันนิบาตเทศบาลแห่งประเทศไทย ซึ่งร่วมผลักดันมาตั้งแต่ต้น บอกว่า “นครแม่สอด” จะเป็นโมเดลนำร่องเมืองเศรษฐกิจชั้นนำของประเทศ จัดตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษควบคู่กับการปกครองรูปแบบพิเศษ พัฒนาทางด้านเศรษฐกิจควบคู่ไปกับการพัฒนาท้องถิ่นและคุณภาพชีวิตของประชาชน

“การเดินหน้านโยบายจากนี้ไปควรมีลักษณะการทำงานร่วมกัน รัฐบาลกลางก็ทำงานด้านการพัฒนาเศรษฐกิจ โดยเฉพาะมาตรการสิทธิพิเศษแก่ผู้ลงทุน ส่วนท้องถิ่นพิเศษก็มาจากการเลือกตั้งคณะผู้บริหารพัฒนาด้านคุณภาพชีวิตและสังคม ซึ่งทั้งภาครัฐและเอกชนต้องร่วมมือกันอย่างใกล้ชิด”

ต้องจับตาว่าที่ประชุม ครม.ในสัปดาห์หน้าจะมีมติต่อเรื่องนี้อย่างไร เพราะการจัดตั้ง อปท.รูปแบบพิเศษดังกล่าว สอดคล้องกับการจัดตั้งเขตเศรษฐกิจชายแดนที่รัฐบาลประกาศเป็นนโยบายหลักด่านเศรษฐกิจอย่างแยกกันไม่ออก