ว่าที่ สปช.โชว์กึ๋นปฏิรูปประเทศ

โดย...ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

แม้ยังไม่มีการประกาศรายชื่อสมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) จำนวน 250 คน ออกมาแต่ก็มีการคาดหมายบุคคลดีเด่นดังจะได้รับการ คัดเลือกเข้ามาหลายราย

บุคคลเหล่านี้มีวิสัยทัศน์ต่อการปฏิรูปประเทศอย่างไร โพสต์ทูเดย์ สุ่มตัวอย่างมานำเสนอ ดังนี้

อลงกรณ์ พลบุตร รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ (สมาชิก สปช.ด้านพลังงาน) กล่าวว่า สิ่งที่จะต้องเร่งปฏิรูปด้านพลังงาน คือ ความมั่นคงของพลังงาน พลังงานทดแทน และการใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพ เพราะ 3 ประเด็นนี้เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเศรษฐกิจและประเทศโดยตรง นอกจากนั้นจะต้องส่งเสริมให้มีการใช้พลังงานทดแทน ซึ่งต้องอาศัยการเชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมยานยนต์ เพราะประเทศไทยติดหนึ่งใน 10 ประเทศที่สามารถผลิตเอทานอล ไบโอดีเซล และโซลาร์เซลล์ แต่สิ่งเหล่านี้เหมือนถูกคุมกำเนิดอยู่ จึงไม่สามารถผลักดันได้เต็มที่

ทั้งนี้ ระบบลำเลียงก๊าซของไทยจากประเทศเพื่อนบ้านยังมีความเสี่ยงสูง ในแง่ของการพึ่งพาพลังงานและกระบวนการลำเลียง ยกตัวอย่างเช่น การซ่อมแซมท่อลำเลียงก๊าซมีความเสี่ยงต่อระบบไฟฟ้าและพลังงานในประเทศ จนสร้างความกังวลให้กับรัฐและประชาชน ประเด็นเหล่านี้ล้วนเกิดจากฐานข้อมูลจริง สะท้อนให้เห็นว่าเป็นสภาวะวิกฤตที่ต้องปฏิรูป

รสนา โตสิตระกูล อดีต สว. กลุ่ม 40 สว. (สมาชิก สปช.ด้านพลังงาน) กล่าวว่า สิ่งสำคัญของการปฏิรูปต้องให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการออกแบบนโยบายและมองทิศทางในการปฏิรูปร่วมกับรัฐ ถ้าจะขอให้ คสช.เอื้ออำนวยบรรยากาศในการปฏิรูปคือจุดนี้ เพราะการปฏิรูปเป็นประเด็นที่ถูกหยิบยกโดยประชาชน ไม่ใช่ส่วนราชการ หากมองว่าประชาชนเชื่อมโยงกับประชาธิปไตย สปช.ไม่ใช่ผู้ทำหน้าที่ปฏิรูป เพราะรัฐบาลคือผู้ปฏิบัติ แต่ สปช.จะต้องกำกับให้นโยบายของรัฐบาลเป็นไปในทิศทางที่ถูกต้อง สปช.จึงเป็นเสมือนทางเชื่อมระหว่างประชาชนกับรัฐบาล ดังนั้นต้องเปิดให้ประชาชนมีส่วนร่วมมากที่สุด

“ค่านิยม 12 ประการของนายกฯ คิดว่า ข้อ 12 มีความสำคัญมาก คือการเน้นส่วนรวมมากกว่าส่วนตัว ควรแสดงออกมาในการปฏิรูป ไม่ใช่การปฏิรูปฝ่ายเดียว โดยข้าราชการ นักการเมือง หรือรัฐบาลปัจจุบัน ถ้าต้องการ เปิดกว้างต้องเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชน รัฐธรรมนูญปี 2540 และปี 2550 สร้างการ มีส่วนร่วมแค่ตัวอักษร ไม่ใช่การปฏิบัติ ดังนั้น ผู้นำในการปฏิรูปหากต้องการเปลี่ยนแปลงบ้านเมืองสู่ประชาธิปไตยจะต้องมองมุมประชาชนให้มีส่วนร่วมมากที่สุด ก้าวข้ามความเคยชิน ข้าราชการทำเป็นคุณพ่อรู้ดี ข้าราชการออกแบบ ประชาชนทำ เขาคิดว่านั่นคือการมีส่วนร่วม แต่ประชาธิปไตยคือการเปิดโอกาสให้ประชาชนร่วมกำหนดนโยบายของรัฐต่างหาก อีกอย่างคิดว่าการปฏิรูปหลายหัวดีกว่าหัวเดียวจึงจะปรองดองได้จริง ถ้าใช้อำนาจกำหนดให้ประชาชนเดินตามมันก็เหลว” รสนากล่าว

สุภัทรา นาคะผิว ผู้อำนวยการมูลนิธิศูนย์ คุ้มครองสิทธิด้านเอดส์ (สมาชิก สปช.ด้านสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม) กล่าวว่า โครงสร้างระบบสาธารณสุขในประเทศที่จะต้อง ปรับปรุง คือ ระบบประกันสุขภาพ ประชาชน ทุกคนควรมีหลักประกันสุขภาพในมาตรฐาน เดียวกัน ขณะนี้มีกองทุนประกันสุขภาพจำนวนหนึ่ง ที่มีปัญหา แนวทางแก้ไขอาจต้องศึกษาจากต่างประเทศ เช่น ประเทศไต้หวัน ที่รวมแต่ละกองทุนเป็นกองทุนเดียวกัน เพื่อลดต้นทุนและบริหารให้เกิดประสิทธิภาพมากขึ้น รวมถึงประเด็นสิทธิของผู้ใช้บริการภาครัฐที่จะต้องอยู่บนมาตรฐานเดียวกัน ไม่มีการถามว่าใช้กองทุนประกันหรือบัตรใด นอกจากนั้นยังต้องผลักดันวาระเกี่ยวกับกองทุนบำนาญสำหรับผู้สูงอายุ เพราะสังคมไทยกำลังก้าวเข้าสู่สภาวะผู้สูงอายุ ล้นเกิน จะต้องมีการบริหารกองทุนบำนาญให้ครอบคลุมกับการรักษาพยาบาล ไม่ใช่การแจกเบี้ยยังชีพเพียง 500600 บาท

เจิมศักดิ์ ปิ่นทอง นักวิชาการอิสระ (สมาชิก สปช.ด้านสังคม) กล่าวว่า ในเชิงรูปธรรมจะต้องดำเนินงาน 2 ส่วน คือ 1.สปช.ทำหน้าที่รวบรวมความคิดเห็นของประชาชน สร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของการปฏิรูป กล่าวคือในทัศนคติของประชาชน จะต้องไม่มองว่าผลผลิตของการปฏิรูปถูกกำหนดจาก คสช., ครม., สนช. หรือ สปช. เพียงเท่านั้น แต่เป็นของตน 2.สปช.จะต้องกำหนดแนวทาง หลักการพื้นฐาน และเป้าหมายในการปฏิรูปให้สอดคล้องกันทั้ง 11 ด้าน เช่น หากต้องการลดอำนาจส่วนกลาง ส่งเสริมการกระจายอำนาจไปยังประชาชน จะต้องวางหลักการพื้นฐานเช่นเดียวกันนี้ ไม่ใช่ด้านหนึ่งทำอย่างหนึ่ง สุดท้ายการปฏิรูปในแต่ละด้านขัดแย้งกันเอง

เอกชัย ศรีวิลาศ ผู้อำนวยการสถาบันพระปกเกล้า กล่าวว่า เมื่อมี สปช. คาดว่า คสช.จะเริ่มลดความตึงเครียดลง โดยเฉพาะการประกาศยกเลิกกฎอัยการศึกในบางพื้นที่ อย่างไรก็ตาม จากการร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับประชาชนในพื้นที่ภาคอีสาน คือ จ.ขอนแก่น และ จ.อุบลราชธานี พบว่าการคงกฎอัยการศึกไม่ได้เป็นอุปสรรคต่อกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชน แต่กลับเป็นการเปิดโอกาสให้ทุกกลุ่ม ที่เคยมีแนวคิดแตกต่างกันมาร่วมพูดคุยเพื่อหาทางออกร่วมกัน ยกตัวอย่างเช่น การจัดสัมมนาใน จ.อุบลราชธานี ที่มีกลุ่มทางการเมืองหลากหลาย อาทิ พธม., กปปส., นปช. และกลุ่มสันติอโศก ฯลฯ ซึ่งสามารถร่วมพูดคุยกันได้ในสถานการณ์นี้ แม้จุดร่วมที่ได้จะไม่ใช่จุดยืนทางการเมืองเดียวกัน แต่สามารถสร้างประโยชน์ให้สังคมได้เช่นกัน ดังนั้น สังคมจึงไม่ควรมองแง่ลบจนเกินไป เพราะบรรยากาศอย่างนี้ ไม่ได้ปิดกั้นการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นของประชาชนเสมอไป เพราะกรณีตัวอย่างที่กล่าวมาสะท้อนให้เห็นแล้วว่ายังทำได้

ทั้งนี้ ที่มาของกรอบการปฏิรูป 11 ด้าน มีการศึกษาและข้อมูลเอกสารรองรับ อาทิ ข้อเสนอจากคณะปฏิรูปที่นำโดย อานันท์ ปันยารชุน ศ.นพ.ประเวศ วะสี คณิต ณ นคร และการศึกษาของสถาบันพระปกเกล้า ฯลฯ รวม 10 ประเด็น ส่วนการปฏิรูปด้านที่ 11 หรือด้านอื่น สร้างกรอบเพื่อให้ครอบคลุมยิ่งขึ้น สิ่งเหล่านี้คือฐานตั้งต้นปฏิรูป ฉะนั้น ระยะเวลาประมาณ 1 ปี ที่จะทำการปฏิรูปจึงจะเป็นการต่อยอดจากข้อมูลที่มีการศึกษาเหล่านี้