พระก็อยากดัง

อยากดัง...ใครๆ ก็อยากดัง

แม้แต่พระคุณเจ้าก็อยากดัง และผมก็เชื่อว่ามีพระไม่น้อยเลยที่อยากดัง อยากให้คนยกย่องสรรเสริญ อยากให้คนเลื่อมใสในเกียรติคุณของตน แต่ติดอยู่แค่พระจะไปบอกใครตรงๆ ว่าอาตมาอยากดังก็ยังไม่เห็น

พูดถึงพระอยากดัง ก็ต้องขอบอกไว้ตรงนี้เหมือนกันว่า มีพระจำนวนไม่น้อยที่ไม่ได้คิดอยากดัง ไม่ได้ยินดีในลาภ ยศ สรรเสริญใดๆ แต่ท่านก็ดังและบางท่านดังมากและยังไม่หยุดดังจนถึงวันนี้

ด้วยเพราะชาวบ้านยังคงให้ความเลื่อมใส นับถือและการบูชาไม่เคยจืดจาง ที่เห็นได้ชัดก็คงจะเป็น พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต) วัดญาณเวศกวัน จ.นครปฐม

ท่านเป็นพระที่มีจริยาวัตรงดงามและสร้างคุณูปการ ต่อพระพุทธศาสนามากมาย เช่น เขียนตำราทางพระพุทธศาสนา ที่ทั่วโลกให้การยอมรับนับถือไม่ถ้วน

การเผยแผ่ศาสนาของท่านเป็นไปเพื่อความเจริญมั่นคงของพระพุทธศาสนาโดยแท้ ไม่มีเจตนาแอบแฝงซ่อนเร้น เช่น ไม่ได้ต้องการอยากดัง ไม่ได้ต้องการชื่อเสียง ลาภ ยศ และไม่ได้ต้องการแสดงให้เห็นว่าตนเหนือกว่าใคร

รวมถึงการเผยแผ่และการแสดงความเห็นเกี่ยวกับธรรมวินัยท่านก็ไม่เคยพาดพิงองค์กรใดๆ รวมถึงบุคคลอื่น ศาสนาอื่น ในทำนองว่าของฉันดี ของคุณไม่ดีเป็นต้น...ท่านไม่เคยทำ

และที่สำคัญเวลาเกิดภัยกับพระพุทธศาสนา เช่น มีคนตีความธรรมวินัยผิดเพี้ยน ท่านก็จะคอยแก้อยู่ตลอดในช่วงที่ท่านยังสุขภาพแข็งแรง และตอนนี้ผมก็ยังไม่เห็นใครทำหน้าที่ตรงนี้ให้เป็นที่วางใจของชาวพุทธได้ดีเท่าท่าน

บางรูปแม้จะมรณภาพแล้ว แต่ท่านก็ยังดังอยู่ถึงวันนี้ ด้วยปฏิปทา ความดีและคุณูปการที่ท่านทำไว้ขณะมีชีวิต อาทิ หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช (เจริญ สุวฑฺฒโน) วัดบวรนิเวศวิหาร หลวงปู่บุดดา ถาวโร วัดกลางชูศรี จ.สิงห์บุรี หลวงพ่อแพ วัดพิกุลทอง จ.สิงห์บุรี หลวงพ่อชา วัดหนองป่าพง หลวงพ่อพุทธทาส และอีกหลายๆ รูป

ท่านเหล่านี้ผมเชื่อสนิทใจว่าท่านไม่ได้คิดอยากดัง แต่ท่านดังเพราะคนนับถือเลื่อมใสในปฏิปทา จริยาวัตรและในคุณูปการที่ท่านได้ทำไว้ขณะมีชีวิตต่างหาก

ขอยกท่านเหล่านี้ไว้

หันมาที่พระอยากดัง ผมเชื่อว่ามีพระที่คิดและมีความปรารถนาอย่างนี้อยู่ แต่ท่านคงไม่ไปบอกหรือประกาศให้ใครรู้หรอกว่า ท่านอยากดัง อยากมีชื่อเสียงผู้คนศรัทธา

ผมขอสรุปว่า พระอยากดังมี 2 ประเภท คือ “ดังดี” กับ “ดังเสีย”

“ดังดี” คือ ผู้ที่พยายามสร้างหรือทำในสิ่งที่ดี เช่น การสอนธรรม การเผยแผ่ธรรมะ ก็ทำด้วยเจตนาดีหวังจะอนุเคราะห์ชาวพุทธ หวังให้คนหันมาสนใจพระพุทธศาสนาและนำหลักธรรมไปใช้ในชีวิตด้วยความไม่ประมาท

โดยที่ประการสำคัญคือไม่ไปพาดพิงคนอื่น องค์กรอื่น หรือโจมตีผู้ที่มีคุณูปการต่อพระพุทธศาสนาไม่ว่าจะในอดีต หรือปัจจุบัน เสมือนว่าต้องการ “ยกตนข่มท่าน”

ถ้าพระที่ประพฤติอย่างนี้ ผมก็เห็นว่า ท่านไม่ได้ไปสร้างความเดือดร้อนให้ใคร ไม่ได้ไปพาดพิงหรือโจมตีใคร หรือไม่ได้ทำอะไรที่ไม่เห็นหัวครูบาอาจารย์ และเป็นความดีด้วยซ้ำ แม้ในใจจะอยากดังก็ตาม ก็ควรแก่การอนุโมทนา

ส่วน “ดังเสีย” เท่าที่สังเกต ประเภทนี้มักจะชอบสร้างปรากฏการณ์อะไรสักอย่างให้เป็นจุดสนใจของผู้คนในสังคม เช่น ทำกิจบางอย่างอันไม่ใช่กิจหรือหน้าที่ของพระ เช่น ร่วมชุมนุมทางการเมือง เป็นต้น

หรือบางทีในการเผยแผ่คำสอนในพระพุทธศาสนา บางรูปก็ทำให้ชาวพุทธเกิดความสับสนจากจารีต ประเพณี ความเชื่อ และหลักปฏิบัติแต่เดิมที่มีมาเป็นร้อยๆ เป็นพันปี จนไม่รู้ว่าอันไหนถูกอันไหนผิด หรือจะเชื่อใครดี

บางรูปสอนว่า ห้ามไหว้พระพุทธรูป ทั้งที่ชาวพุทธก็ไหว้มาเป็นพันปีแล้ว ทั้งนี้ไม่เพียงไปห้ามชาวพุทธไม่ให้ไหว้พระพุทธรูปเท่านั้น ผู้สอนยังทำการลบหลู่อีกต่างหาก บางรูปก็บอกว่าจะละสังขาร ซึ่งมันไม่ควรจะเกิดเรื่องแบบนี้ขึ้นต่อสาธารณะ

บางรูปบอกว่า ต้องเรียนคำพระพุทธเจ้าเท่านั้น คำของคนอื่นไม่ต้องไปเรียน โดยเฉพาะคำของพระอรรถกถาจารย์ ทั้งที่พระอรรถกถาจารย์ก็คือผู้สร้างคุณูปการและสร้างปัญญามากมายให้กับผู้เรียนรุ่นหลังๆ

ท่านได้พยายามที่จะอธิบายบาลี พุทธวจนะ บางศัพท์บางหัวข้อที่ยากแก่การเข้าใจให้ผู้เรียนรุ่นหลังได้เห็นแนวทางในการอธิบายบาลีที่ถูกต้อง ลำพังคนที่ไม่รู้บาลีจะเอาความรู้อะไรไปแปลพุทธวจนะที่เป็นบาลีได้เล่า

ซึ่งผมเองก็ไม่รู้ว่าคำของคนอื่นที่ไม่ต้องเรียนนั้นรวมคำของพระอุปัชฌาย์อาจารย์ด้วยหรือไม่ ถ้ารวมเข้าด้วยเสี่ยงถูกมองว่าอกตัญญูได้

อยากดังไม่ว่าหรอก เพราะคนส่วนใหญ่อยากดัง ผมก็อยากดัง เพียงแต่ถ้าอยากดังขอให้มองถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับชาวพุทธและพระพุทธศาสนาในวงกว้างกันหน่อย ขอแค่นี้