แก้ยากจนลดเหลื่อมล้ำสร้างสังคมเข้มแข็ง

กล่าวกันว่า ประเทศไทยในปัจจุบันมีปัญหารุมเร้า ทั้งจากเศรษฐกิจโลกและปัญหาภายในประเทศ ระบบเศรษฐกิจที่มีความไม่สมดุลในการพัฒนา การกระจายรายได้และการจัดการทรัพยากรที่ไม่เป็นธรรม ปัญหาการทุจริตคอร์รัปชั่น การเมืองด้อยคุณภาพและความคิดเห็นแตกแยกจนสังคมอยู่ในภาวะวิกฤตทุกด้าน ปัญหาเหล่านี้ล้วนมีพื้นฐานมาจากความเหลื่อมล้ำทางสังคม

ในเวทีมวลมหาประชาชนเดินหน้าเปลี่ยนประเทศ ของ กปปส. ณ ศูนย์เยาวชน กทม. สวนลุมพินี เมื่อวันที่ 10 มี.ค. 2557 เรื่องปฏิรูปสังคม แก้ความยากจน ลดความเหลื่อมล้ำ สร้างสังคมเข้มแข็ง มีตัวแทนเครือข่ายปฏิบัติการปฏิรูปจากภาคสนาม 5 ท่าน ได้นำเสนอกรอบประเด็นการปฏิรูปและแนวทางรูปธรรมการขับเคลื่อนให้ที่ประชุมพิจารณา

สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา (LDI) ในฐานะผู้ดำเนินกระบวนการประชุม ได้ทำการประมวลสรุปผลการระดมความคิด จัดทำเป็นกรอบประเด็นเพื่อการปฏิรูปประเทศ แบ่งได้เป็นยุทธศาสตร์ 3 ด้าน มุ่งสู่วิสัยทัศน์และเป้าหมายใหญ่ “สังคมไทยเป็นสังคมที่ดีงามและอยู่เย็นเป็นสุขร่วมกัน”

มีมาตรการรูปธรรม 15 ประการ สำหรับ 5 กลุ่มเป้าหมาย คือ ผู้มีรายได้น้อย (เกษตรกร ผู้ใช้แรงงาน) ผู้ด้อยโอกาส (คนเร่ร่อน ไร้สัญชาติ ติดเชื้อ ติดยา ต้องโทษ) กลุ่มเปราะบางทางสังคม (เด็ก เยาวชน ผู้สูงอายุ สตรีผู้พิการ กลุ่มชาติพันธุ์) กลุ่มชุมชนท้องถิ่นและเครือข่ายภาคประชาสังคม ทั้งนี้ไม่รวมประเด็นสิทธิด้านการศึกษาและสุขภาพ ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่ที่แยกออกไปต่างหาก ดังนี้

ด้านสังคมที่ไม่ทอดทิ้งกัน

ประกอบด้วย มาตรการการกระจายความเป็นธรรมในการเข้าถึงทรัพยากรที่ดินและสิ่งแวดล้อมอันเป็นสมบัติสาธารณะของชาติ สร้างหลักประกันในการดำรงชีวิตและความปลอดภัยในการทำงานให้กับกลุ่มผู้มีรายได้น้อย ผู้ด้อยโอกาส ได้แก่

1.การผลักดัน (ร่าง) พ.ร.บ.สิทธิชุมชนในการจัดการที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อให้คนจนสามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์อย่างเป็นธรรมและยั่งยืน

2.การผลักดัน (ร่าง) พ.ร.บ.ภาษีที่ดินอัตราก้าวหน้า เพื่อป้องกันการกักตุนเก็งกำไรจากที่ดินโดยปล่อยทิ้งร้างว่างเปล่า

3.การผลักดัน (ร่าง) พ.ร.บ.ธนาคารที่ดิน เพื่อเป็นกลไกการจัดการทรัพยากรที่ดินให้เกิดการกระจายตัว เกิดประโยชน์สุขและความเป็นธรรมในสังคม

4.การแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.การเช่าที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ. 2524 เพื่อให้เกิดการใช้ประโยชน์ทางด้านเกษตรกรรมอย่างเต็มประสิทธิภาพ

5.การผลักดัน (ร่าง) พ.ร.บ.กองทุนยุติธรรม เพื่อเป็นเครื่องมือดูแลประชาชนที่ยากจน ผู้ได้รับผลกระทบจากกระบวนการยุติธรรมเกี่ยวกับปัญหาที่ดินและอื่นๆ

6.การเร่งรัดการบังคับใช้ พ.ร.บ.ความปลอดภัยอาชีวะอนามัยฯ พ.ศ. 2524 เพื่อเพิ่มหลักประกันแก่ผู้ใช้แรงงาน ในด้านความปลอดภัยและคุณภาพสิ่งแวดล้อมในโรงงาน

ด้านสังคมเข้มแข็ง

ประกอบด้วย 4 มาตรการในการส่งเสริมสนับสนุนการรวมตัวร่วมคิดร่วมทำเพื่อการพึ่งตนเองได้ในกลุ่มประชากรรากหญ้า ได้แก่

7.ผลักดัน (ร่าง) พ.ร.บ.กองทุนภาคประชาสังคม เพื่อนำรายได้และผลกำไรจากสลากกินแบ่งส่วนหนึ่งมาตั้งเป็นกองทุนสนับสนุนการพัฒนาสังคม ดูแลประชากรกลุ่มเป้าหมายผู้มีรายได้น้อย

8.ขับเคลื่อนยุทธศาสตร์รวมแสงเลเซอร์ สนับสนุนชุมชนเข้มแข็งชุมชนสุขภาวะอย่างเป็นกระบวนการ เพื่อบูรณาการภารกิจสนับสนุนชุมชนเข้มแข็งของ 46 หน่วยงานภาคีระดับชาติ มุ่งเสริมความเข้มแข็งขององค์กรชุมชนทั่วประเทศ 23 ประเภท 3 แสนองค์กร ภายใน 10 ปี ตามมติสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 6

9.ผลักดันแนวคิดการจัดตั้งธนาคารแรงงาน เพื่อให้เป็นสถาบันการเงินของผู้ใช้แรงงาน 20 ล้านคน ตามข้อเสนอของกรรมการปฏิรูป

10.การแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.ประกันสังคม เพื่อให้มีอิสระ ประสิทธิภาพ ธรรมาภิบาลและการมีส่วนร่วมของผู้ประกันตน ในการดำเนินงานมากขึ้น ตามข้อเสนอของเครือข่ายสมานฉันท์แรงงานไทย

ด้านสังคมคุณธรรม

ประกอบด้วย 5 มาตรการ ในการปรับโครงสร้างความสัมพันธ์และผลประโยชน์ เปิดโอกาสให้กับคนเล็กคนน้อยในสังคม ทั้งในและนอกระบบ เพิ่มหลักประกันในชีวิต ได้แก่

11.ผลักดัน (ร่าง) พ.ร.บ.สลากกินแบ่งฉบับประชาชน เพื่อปฏิรูประบบสลากกินแบ่งอันมีแหล่งที่มาของรายได้หลักจากคนจน ให้กลับไปดูแลและสร้างความเข้มแข็งของกลุ่มเป้าหมาย ตามข้อเสนอของเครือข่ายปฏิรูปสลากเพื่อสังคม

12.การเร่งรัดการบังคับใช้ พ.ร.บ.กองทุนการออมแห่งชาติ พ.ศ. 2554 เพื่อให้กฎหมายที่ถูกดองเอาไว้ด้วยเหตุผลทางการเมืองได้รับการดำเนินการให้เกิดประโยชน์ สร้างหลักประกันแก่ประชาชนและรองรับสังคมผู้สูงอายุ

13.การแก้ไขเพิ่มเติม พ.ร.บ.แรงงานสัมพันธ์ พ.ศ. 2518 เพื่อให้มีความเป็นธรรมแก่ผู้ใช้แรงงาน ตามอนุสัญญาองค์กรแรงงานระหว่างประเทศ

14.การขับเคลื่อนแผนพัฒนาความซื่อตรงแห่งชาติ เพื่อเสริมสร้างคุณธรรมความซื่อสัตย์ ซื่อตรงผ่าน 7 เครือข่ายสังคมคุณธรรม ตามมติสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ ครั้งที่ 6

15.การขับเคลื่อนแผนยุทธศาสตร์การฟื้นฟูสังคมคุณธรรมภายหลังสถานการณ์ความขัดแย้งอย่างเป็นกระบวนการ โดยเฉพาะคุณธรรมสังคมในด้านความสามัคคีเป็นปึกแผ่น ความซื่อสัตย์สุจริต และการจัดการความขัดแย้งด้วยสันติวิธี