ปฏิรูปอะไร

หนึ่งสิ่งที่เป็นเรื่องอยู่ในประเด็นนำเสนอของแต่ละฝ่าย คือ การปฏิรูป ซึ่งบ้างก็เรียกว่า ปฏิรูปประเทศไทย บ้างก็เรียกว่า ปฏิรูปการเมือง แต่สิ่งที่ผ่านหูผ่านตากันนั้น ก็ยังไม่มีรายละเอียดอันใด แม้กระทั่งว่าประเด็นหรือเรื่องอันใดของประเทศไทย หรือเรื่องอันใดของการเมือง

นอกเหนือไปจากกรอบกว้างๆ ของการปฏิรูปประเทศไทย หรือปฏิรูปการเมือง มีหลายฝ่ายแยกย่อยออกไปว่าน่าจะต้องปฏิรูปเรื่องต่างๆ ที่รกเรื้อประเทศชาติกันเสียที เช่น การปฏิรูปการศึกษา ปฏิรูปสื่อ ปฏิรูปตำรวจ การกองทัพ และอะไรอื่นๆ อีก เช่น การร่างรัฐธรรมนูญกันใหม่

สิ่งที่สำคัญก่อนจะนำไปสู่การปฏิรูป คือ เข้าใจเสียก่อนว่าปัญหาของประเทศ หรือการเมืองไทยคืออะไร และจะต้องยอมรับว่าสิ่งเหล่านั้นคือปัญหา หากไม่สามารถเข้าสู่ขั้นตอนนี้ได้ ก็ไม่สามารถที่จะปฏิรูปได้

ขั้นตอนต่อไป คือ การแสวงหาทางแก้ปัญหา ซึ่งอาจจะมีหลายทาง และหลายสูตร เมื่อเห็นทางและสูตรเหล่านั้น เราต้องทำความเข้าใจร่วมกันว่าทางไหนหรือสูตรอันใด จะมีความเป็นไปได้มากที่สุดสำหรับประเทศไทยและพวกเราทุกคน ไม่ใช่สำหรับใครคนหนึ่งคนใดหรือกลุ่มหนึ่งกลุ่มใด

เมื่อเห็นทางหรือสูตรอันนั้นร่วมกัน จึงจะไปต่อที่อีกขั้นหนึ่งได้ หาก ไม่เห็นทางหรือสูตรร่วมกัน แม้จะผ่านขั้นตอนแรกของการเข้าใจและ ยอมรับปัญหามาแล้ว ก็ไม่สามารถที่จะปฏิรูปได้ แต่หากผ่านมาได้ ก็จะเข้าสู่อีกขั้นซึ่งเป็นประตูเปิดเข้าสู่การปฏิรูป นั่นคือ สิ่งที่เราเห็นเป็นทางหรือ สูตรร่วมกันนั้น จะนำสู่ทางปฏิบัติให้เกิดผลเป็นรูปธรรม และเป็นไปโดย สอดคล้องกับทฤษฎีและปรัชญาต่างๆ อย่างไร

ยกตัวอย่างขั้นตอนต่างๆ เป็นรูปธรรม เช่น ขั้นแรก เราเข้าใจว่าปัญหาของประเทศไทย คือ การคอร์รัปชั่น และเรายอมรับว่านักการเมืองร่วมกับ นักธุรกิจ โดยมีข้าราชการเป็นตัวประสาน และประชาชนเป็นผู้รู้เห็นเป็นใจ เราก็ต้องเข้าสู่ขั้นที่สอง ทำอย่างไรจะตัดตอนของนักธุรกิจกับนักการเมือง ทำอย่างไรข้าราชการจะไม่ไปเป็นเครื่องมือของวงจรนี้ และทำอย่างไรประชาชนจึงจะเข้าใจถึงภัยร้ายของการคอร์รัปชั่น ในขั้นนี้คงจะมีหลายทาง หลายสูตรมาก

สมมติว่าเราพบสูตรร่วมกัน คือ การกำหนดให้โครงการของหน่วยงานทุกหน่วยมีการเปิดเผยรายละเอียด และประชาชนจะสามารถตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน โดยเฉพาะจำนวนเงินที่เป็นงบประมาณมีการใช้จ่ายอย่างไร ใครได้เท่าไร ซึ่งก็จะต้องทำให้สูตรนี้เป็นไปได้จริงในทางปฏิบัติด้วย

หากสามารถที่จะพากันก้าวเข้าสู่และออกจากขั้นตอนต่างๆ เหล่านี้ไปได้ การจะปฏิรูปอะไร ก็จะสามารถทำได้ไม่ยากนัก หากก้าวเข้าสู่และออกจากขั้นตอน ดังที่กล่าวไปไม่ได้ จะปฏิรูปอะไรก็จะเป็นได้ยาก จนอาจถึงเป็นไปไม่ได้