ไทยบิสป้าคืออะไร

มีสักกี่คนที่ไม่ได้อยู่ในวงการวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีแล้วจะรู้จักไทยบิสป้า แม้แต่ผู้เขียนเองในตอนที่ทำงานอยู่ใกล้ๆ กับรัศมีของวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี ก็ยังไม่แน่ใจว่ารู้จักไทยบิสป้า ผู้เขียนใช้คำว่าใกล้ๆ รัศมีของวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี เนื่องจากว่าสาขาหนึ่งของทรัพย์สินทางปัญญา เช่น สิทธิบัตร เป็นการคุ้มครองผลงานที่เกิดจากวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

ถ้าหากว่าผู้เขียนไม่ได้เขยิบเข้ามาทำงานในวงรัศมีของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอย่างเช่นทุกวันนี้ ก็คงจะยังไม่รู้จักไทยบิสป้าอยู่นั่นเอง ซึ่งก็เป็นเรื่องน่าแปลก เพราะเชื่อว่าผู้อ่านหลายๆ ท่านที่ไม่ได้อยู่ในวงการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจะรู้จัก สวทช. (สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ) หรือไม่ก็สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในชื่อสั้นๆ ว่า (NIA) อาจจะเป็นเพราะหน่วยงานอย่าง สวทน. ให้ทุนมาก มีกิจกรรมใหญ่ๆ อย่างต่อเนื่อง เนื่องจากมีงบประมาณสูง หรืออย่าง NIA ก็เป็นเสมือนธนาคารที่ให้กู้ไปพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ทำการวิจัยได้เพื่อส่งเข้าสู่ตลาด ก็เลยมีคนรู้จักกันมาก ในขณะที่ไทยบิสป้าอายุยังน้อย และมีสถานะเป็นสมาคมที่สมาชิกน่าจะเป็นองค์กรที่อยู่ในวงการวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีนั่นแหละเป็นส่วนใหญ่ และดำเนินงานมาอย่างเงียบๆ ให้การอบรมบ่มเพาะ เป็นลักษณะทางวิชาการ จึงไม่ได้ดังเปรี้ยงปร้างอย่าง สวทช. หรือ NIA อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานก็มีความก้าวหน้าขึ้นเป็นลำดับ จึงน่าที่บุคคลภายนอกจะมาทำความรู้จักกันไว้

ไทยบิสป้า คือ สมาคมหน่วยบ่มเพาะธุรกิจและอุทยานวิทยาศาสตร์ของประเทศไทยที่มีชื่อภาษาอังกฤษว่า Thai BISPA (Thai Business Incubators and Science Parks Association) มีสมาชิกจนถึงปี 2555 จำนวน 31 ราย โดยแบ่งเป็นสมาชิกก่อตั้ง สมาชิกกิตติมศักดิ์ สมาชิกสามัญ และสมาชิกสมทบ

สมาชิกก่อตั้งก็คือ สวทช. นั่นเอง ส่วนอีกหน่วยงานที่ร่วมเป็นสมาชิกก่อตั้งก็คือ สำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม (สสว.) ส่วนสมาชิกกิตติมศักดิ์นั้น ได้แก่ ธนาคารต่างๆ คือ ธนาคารกสิกรไทย ธนาคารกรุงเทพ และธนาคารไทยพาณิชย์

สำหรับสมาชิกสามัญก็คือ ศูนย์บ่มเพาะวิสาหกิจในอุทยานวิทยาศาสตร์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ศรีปทุม ภูเก็ต หรือแม้แต่ศูนย์บ่มเพาะธุรกิจของ สวทช. เอง หรือตัวอุทยานวิทยาศาสตร์ เช่น อุทยานวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ขอนแก่น ส่วนที่เป็นของเอกชนมีเพียงแห่งเดียว คือ บริษัท อมตะ คอร์ปอเรชัน ซึ่งกำลังเป็นอุทยานวิทยาศาสตร์ กรณีของบริษัทเอกชนที่เป็นบริษัทใหญ่มีเพียง 2 บริษัท และเป็นสมาชิกสมทบ

ที่เป็นเช่นนี้ เพราะประเทศต่างๆ ทั่วโลก เมื่อจะปรับโครงสร้างเศรษฐกิจเพื่อก้าวสู่เศรษฐกิจฐานความรู้ จะใช้อุทยานวิทยาศาสตร์และหน่วยบ่มเพาะธุรกิจ เทคโนโลยี เป็นกลไกในการผลักดันให้เศรษฐกิจของประเทศก้าวไปสู่เศรษฐกิจฐานความรู้ หรือ Knowledge Based Economy.

เมื่อรัฐบาลไทยมีนโยบายจะก้าวไปสู่เศรษฐกิจฐานความรู้ เพื่อนำไปสู่การสร้างอุตสาหกรรมฐานความรู้ จึงจำเป็นต้องยกระดับวิสาหกิจไทยให้มีความสามารถด้านเทคโนโลยีต่างๆ สูงขึ้น ยิ่งเมื่อประเทศไทยมีวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมถึง 2 ล้านกว่าราย ก็ยิ่งจำเป็นต้องเข้าไปดูแล โดยดำเนินการเช่นเดียวกับในต่างประเทศที่เขาประสบความสำเร็จมาแล้ว

บทบาทและวัตถุประสงค์ของไทยบิสป้าจึงมีโดยสรุปดังนี้

1.เพื่อเป็นศูนย์กลางในการประสานงานและเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารกิจกรรมบ่มเพาะธุรกิจ กิจกรรมอุทยานวิทยาศาสตร์ และกิจกรรมสนับสนุนธุรกิจ

2.เพื่อเป็นแหล่งพัฒนาความรู้และทักษะในการบริหารจัดการ เสนอแนะแนวทางในการยกระดับกิจกรรมบ่มเพาะธุรกิจ กิจกรรมอุทยานวิทยาศาสตร์ และกิจกรรมสนับสนุนธุรกิจ

3.เพื่อเป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและประสบการณ์ในกิจกรรมบ่มเพาะธุรกิจกิจกรรมอุทยานวิทยาศาสตร์ และกิจกรรมสนับสนุนธุรกิจ

4.เพื่อเป็นแหล่งเชื่อมโยงทรัพยากรต่างๆ ในการดำเนินกิจกรรมบ่มเพาะธุรกิจ กิจกรรม อุทยานวิทยาศาสตร์ และกิจกรรมสนับสนุนธุรกิจ

5.เพื่อเป็นศูนย์กลางในการประสานงานกับเครือข่ายหน่วยบ่มเพาะธุรกิจและอุทยานวิทยาศาสตร์ ตลอดจนเครือข่ายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกันภายในประเทศ และเป็นศูนย์กลางในการติดต่อกับเครือข่ายในลักษณะเดียวกันในระดับนานาชาติ

6.เพื่อสร้างความตระหนักและส่งเสริมความเข้าใจอันดีแก่สาธารณชนในเรื่องของหน่วยบ่มเพาะธุรกิจและอุทยานวิทยาศาสตร์ ตลอดจนสนับสนุนข้อมูลแก่ภาครัฐในการจัดทำนโยบาย ซึ่งเกี่ยวข้องกับกิจกรรมของหน่วยบ่มเพาะธุรกิจ และอุทยานวิทยาศาสตร์

7.เพื่อให้หน่วยงานอื่นๆ ผู้ที่เกี่ยวข้อง และผู้สนใจทั่วไปได้มีโอกาสมีส่วนร่วมในการพัฒนากิจกรรมบ่มเพาะธุรกิจและอุทยานวิทยาศาสตร์ของประเทศไทยให้ก้าวหน้า สามารถสร้างความเจริญให้แก่เศรษฐกิจและสังคมของประเทศไทยได้ดียิ่งขึ้น

ข้อมูลจากไทยบิสป้า