อินเดียเตรียมส่งยานสำรวจดาวอังคาร

องค์การวิจัยอวกาศอินเดีย หรือ อิสโร (Indian Space Research Organisation : ISRO) มีแผนจะส่งยานอวกาศไปดาวอังคารในสัปดาห์นี้ นับเป็นยานสำรวจดาวอังคารลำแรกของอินเดีย หลังจากที่อินเดียเคยประสบความสำเร็จมาแล้วในการ ส่งยานอวกาศไปดวงจันทร์

ยานมาร์สออร์บิเตอร์มิชชัน (Mars Orbiter Mission หรือ MOM) ได้ถูกบรรจุไว้ในส่วนบนของจรวดพีเอสแอลวีซี 25 (PSLVC25) เตรียมปล่อยขึ้นจากฐานที่ศูนย์อวกาศสตีศธวัน (Satish Dhawan Space Centre) บนเกาะศรีหริโกฏา ซึ่งเป็นเกาะสันดอน ตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งด้านทิศตะวันออกของอินเดียในรัฐอานธรประเทศ การปล่อยจรวดถูกกำหนดไว้ในวันอังคารที่ 5 พ.ย. 2556 เวลา 14.36 น. ตามเวลาท้องถิ่น ซึ่งตรงกับ 16.06 น. ตามเวลาประเทศไทย

จรวดมีเส้นทางมุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออก เยื้องลงใต้เล็กน้อย จึงผ่านเหนือมหาสมุทรอินเดีย ทะเลอันดามัน และภาคใต้ของประเทศไทย ก่อนเข้าสู่มหาสมุทรแปซิฟิก อิสโรยังไม่เปิดเผยถึงเส้นทางจรวดที่ชัดเจน มีเพียงประกาศให้หลีกเลี่ยงพื้นที่อันตรายในมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก ซึ่งในส่วนที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทยนั้น กรมอุทกศาสตร์ กองทัพเรือ ก็ได้ออกประกาศชาวเรือเมื่อวันที่ 22 ต.ค. 2556 เตือนถึงเขตอันตรายในทะเลอันดามัน

ด้านสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (สทอภ.) ระบุว่า จรวดจะผ่านเหนือท้องฟ้าในพื้นที่บริเวณ จ.พังงา สุราษฎร์ธานี กระบี่ นครศรีธรรมราช ตรัง และพัทลุง พื้นที่เสี่ยงที่อยู่ใกล้ที่สุดอยู่ห่างออกไปนอกชายฝั่งพังงาประมาณ 360 กิโลเมตร สทอภ.เตือนให้เรือและอากาศยานหลีกเลี่ยงพื้นที่อันตรายในทะเลอันดามัน และคาดว่าพื้นที่บนบกจะไม่ได้รับผลกระทบ

ผู้เขียนพบว่าเส้นทางการปล่อยจรวดครั้งนี้คล้ายเส้นทางการปล่อยจรวดพีเอสแอลวีซี 22 เพื่อส่งดาวเทียมเมื่อคืนวันที่ 1 ก.ค. 2556 ดาวเทียมที่ส่งขึ้นในครั้งนั้นมีวงโคจรในช่วงแรกๆ คล้ายยานสำรวจดาวอังคาร จรวดพีเอสแอลวีซี 22 ส่งดาวเทียมให้มีวงโคจรอยู่ที่ความสูงประมาณ 284 x 20,650 กิโลเมตร ความเอียง 18 องศา ส่วนจรวดพีเอสแอลวีซี 25 จะส่งยานสำรวจดาวอังคารให้มีวงโคจรในช่วงแรกอยู่ที่ความสูงประมาณ 250 x 23,000 กิโลเมตร ความเอียง 18 องศา วงโคจรทั้งสองคล้ายคลึงกัน จึงคาดว่าสามารถนำมาเป็นข้อมูลในการคาดการณ์อย่างคร่าวๆ ได้

การปล่อยจรวดกำหนดไว้ที่เวลา 16.06 น. (อาจมีการเปลี่ยนแปลงได้ทั้งวันและเวลา) จรวดท่อนที่ 1 และ 2 จะตกในมหาสมุทรอินเดีย คาดว่าหลังปล่อยจรวดราว 89 นาที จรวดน่าจะเดินทางมาถึงบริเวณเหนือภาคใต้ของประเทศไทย อาจอยู่สูงจากพื้นดินราว 160170 กิโลเมตร จรวดท่อนที่ 3 แยกตัวออกในช่วงนี้ แล้วโคจรต่อไปเรื่อยๆ จนเข้าสู่บรรยากาศเหนือมหาสมุทรแปซิฟิก ห่างทวีปอเมริกาใต้ไปทางทิศตะวันตก ส่วนจรวดท่อนที่ 4 จะนำยานไปปล่อยในอวกาศ

อินเดียได้ส่งเรือ 2 ลำ ไปลอยอยู่ทางตอนใต้ของมหาสมุทรแปซิฟิก เพื่อติดตามสัญญาณจากจรวด หากการปล่อยจรวดส่งยานอวกาศครั้งนี้ดำเนินไปตามแผน คาดว่าไม่น่าจะมีชิ้นส่วนจรวดตกในพื้นที่ประเทศไทย

อิสโรวางแผนให้ยานสำรวจดาวอังคารโคจรรอบโลกในวงโคจรที่มีความรีสูงเป็นเวลานานประมาณ 25 วัน จากนั้นราวสิ้นเดือน พ.ย. 2556 จึงออกจากวงโคจรรอบโลก แล้วเดินทางต่อไปในอวกาศนาน 10 เดือน คาดว่ายานจะเข้าสู่วงโคจรรอบดาวอังคารในปลายเดือน ก.ย. 2557 วงโคจรมีความสูงประมาณ 370 x 80,000 กิโลเมตร และทำการศึกษาพื้นผิวและบรรยากาศของดาวอังคาร

ทางด้านองค์การนาซ่าของสหรัฐอเมริกาก็มีแผนส่งยานเมเวน (MAVEN ย่อมาจาก Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN) ไปดาวอังคาร ภารกิจหลักคือศึกษาบรรยากาศและการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศของดาวอังคาร คาดว่าเมเวนจะถูกปล่อยขึ้นสู่อวกาศในวันที่ 18 พ.ย. 2556 ถึงดาวอังคารในเวลาไล่เลี่ยกับยานอวกาศของอินเดีย

ยานอวกาศทั้งสองต่างก็เดินทางไปถึงดาวอังคารในช่วงที่ดาวหางไซดิงสปริง (C/2013 A1 Siding Spring) เฉียดใกล้ดาวอังคารที่ระยะห่างไม่ต่ำกว่า 1 แสนกิโลเมตร นอกจากภารกิจหลักในการสำรวจดาวอังคารแล้ว ขณะนี้ยังไม่เป็นที่แน่ชัดว่ายานอวกาศของอินเดียและสหรัฐจะพร้อมสำหรับการสังเกตดาวหางดวงนี้ทันเวลาหรือไม่

ดาวอังคารเป็นดาวเคราะห์ที่มีวงโคจรอยู่ถัดออกไปจากวงโคจรโลก เราจะเห็นดาวอังคารผ่านตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ (โลกอยู่ตรงกลางระหว่างดวงอาทิตย์กับดาวอังคาร) และใกล้โลกที่สุดเฉลี่ยทุกๆ ประมาณ 2 ปี 2 เดือน การส่งยานอวกาศออกจากโลกเพื่อมุ่งหน้าไปสำรวจดาวอังคารจึงกระทำได้ดีทุกๆ ช่วงเวลาดังกล่าว โดยจะใช้พลังงานน้อยที่สุด และเดินทางในเวลาสั้นที่สุด

ผู้สนใจสามารถติดตามความคืบหน้าการส่งยานและโครงการอวกาศอื่นๆ ของอินเดียได้ที่เว็บไซต์ http://www.isro.org/