พท.เดินเกมเสี่ยงลุยหักดิบนิรโทษสุดซอย

โดย...ไพบูลย์ กระจ่างวุฒิชัย

“ถ้าจะมีใครสั่งก็สั่งมาจากในคุกนั่นแหละ ตั้งแต่วันแรกที่ผมมารับตำแหน่งก็มีคนพูดว่าผมรับใบสั่งมาโดยตลอด แต่ผมได้เคยเปิดใจที่ประชุมสภาไปแล้ว และคงเป็นเรื่องของระยะทางพิสูจน์ม้า กาลเวลาพิสูจน์คน ถ้าจะถามว่าด่วนหรือไม่ ส่วนตัวเห็นว่าด่วน ถ้าใครบอกไม่ด่วนก็ลองไปติดคุกดู

การจะปรองดองกันได้จะต้องคืนความเป็นธรรมให้กับทุกฝ่าย จะยกเว้นฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ได้ ถ้าจะคืนก็ต้องคืนยกเข่ง แต่ถ้าจะไม่คืนก็ไม่คืนทั้งเข่งเช่นกัน นี่คือหลักกฎหมาย หลักความเป็นธรรม”

เป็นท่าทีสุดกร้าวของ “สมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์” ประธานสภาผู้แทนราษฎร ถึงเหตุผลในการนัดประชุมสภาเป็นกรณีพิเศษในวันที่ 31 ต.ค. เพื่อพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) นิรโทษกรรมแก่ผู้ซึ่งกระทำความผิดเนื่องจากการชุมนุมทางการเมือง การแสดงออกทางการเมืองของประชาชน ในวาระที่ 2 และ 3 ทั้งๆ ที่คณะกรรมาธิการวิสามัญที่มี “สามารถ แก้วมีชัย” สส.เชียงราย พรรคเพื่อไทย (พท.) เพิ่งพิจารณาเสร็จสิ้นเมื่อวันที่ 28 ต.ค.

ระยะห่างเพียง 4 วันจากวันสุดท้ายของการประชุมคณะกรรมาธิการถึงวันนัดประชุมสภา 31 ต.ค. ในทางกฎหมายย่อมไม่มีความผิดและเป็นไปตามข้อบังคับการประชุมสภาที่กำหนดให้ต้องแจ้งวาระการประชุมให้ สส.ทราบล่วงหน้าอย่างน้อย 3 วัน หรือจะนัดล่วงหน้าน้อยกว่า 3 วันก็ได้หากประธานสภาเห็นว่ามีความจำเป็นตามสมควร

แต่ในมิติทางการเมืองพรรคเพื่อไทยไม่สามารถปฏิเสธได้ว่านี่คือ “การรวบรัดตัดตอน”

ต้องยอมรับว่าพรรคเพื่อไทยยังไม่มีเหตุผลที่ดีพอว่าทำไมต้องนัดประชุมสภาเพื่อลงมติร่าง พ.ร.บ.นิรโทษกรรมฯ ในวาระ 2 และ 3 เป็นกรณีพิเศษ

ปกติแล้วการนัดประชุมสภาในลักษณะ “นัดพิเศษ” จะใช้กับการพิจารณาร่าง พ.ร.บ.การเงินที่สำคัญ เช่น ร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี หรือร่าง พ.ร.บ.กู้เงิน เป็นต้น เพื่ออำนวยสะดวกให้การพิจารณากฎหมายการเงินที่คณะรัฐมนตรีเป็นผู้เสนอสามารถดำเนินการได้อย่างรวดเร็วและทันต่อการบริหารเศรษฐกิจของประเทศ

คุณลักษณะสำคัญของการประชุมสภาเป็นนัดพิเศษยังช่วยให้ร่างกฎหมายที่เสนอเข้ามาไม่ต้องไปต่อคิวร่าง พ.ร.บ.ฉบับอื่นๆ เหมือนกับการประชุมนัดปกติ

แม้ว่าในกรณีการนัดประชุมสภาตามปกติข้อบังคับการประชุมสภาจะบัญญัติให้ สส.สามารถเสนอเลื่อนระเบียบวาระหนึ่งวาระใดขึ้นมาพิจารณาก่อนได้ในกรณีประชุมสภานัดปกติ แต่ก็มีข้อจำกัดตรงที่เมื่อเลื่อนระเบียบวาระนั้นขึ้นมาแล้วจะไม่สามารถพิจารณาได้ทันที

เนื่องจากข้อบังคับขีดเส้นให้ต้องไปพิจารณาในการประชุมครั้งต่อไป เว้นแต่จะใช้เสียงข้างมากไม่ต่ำกว่า 2 ใน 3 หรือ 333 เสียงจาก สส.ทั้งหมด 500 คน เพื่อของดเว้นการปฏิบัติตามข้อบังคับการประชุมสภา

ดังนั้น การนัดประชุมสภานัดพิเศษวันที่ 31 ต.ค. จึงมองเป็นอย่างอื่นไม่ได้นอกจากการเร่งปิดเกมนิรโทษกรรม

ขณะเดียวกัน เมื่อมองถึงการเลือกจังหวะเพื่อดันร่างกฎหมายนิรโทษกรรมก็มีนัยทางการเมืองเช่นกัน เพราะอย่าลืมว่าในช่วงเดือน พ.ย.กำลังจะมีหลายเรื่องรุมเร้ารอถล่มรัฐบาลอยู่หลายเรื่อง โดยเฉพาะ 2 เรื่องสำคัญ

การไต่สวนคำร้องแก้ไขรัฐธรรมนูญที่มา สว.ของศาลรัฐธรรมนูญ ในวันที่ 8 พ.ย. ซึ่งมีแนวโน้มว่าภายหลังการไต่สวนอาจจะนัดวันฟังคำวินิจฉัย และหากศาลเห็นว่าการแก้ไขรัฐธรรมนูญไม่ชอบด้วยรัฐธรรมนูญย่อมเป็นชนวนสำคัญที่อาจนำไปสู่การกดดันรัฐบาล

คำพิพากษาของศาลยุติธรรมระหว่าง (ศาลโลก) ในคดีปราสาทพระวิหาร แน่นอนว่าถ้าคำพิพากษาไม่เป็นคุณต่อไทยย่อมมีผลสะเทือนต่อเสถียรภาพของรัฐบาลด้วย โดยกลุ่มเครือข่ายนักศึกษาและประชาชนปฏิรูปประเทศไทย (คปท.) เตรียมประเด็นนี้เคลื่อนไหวเพื่อล้มรัฐบาลให้ได้

ในเมื่อมีระเบิดเวลารออยู่ พรรคเพื่อไทยจำเป็นต้องเร่งทำภารกิจใหญ่ให้เสร็จลุล่วงทีละเรื่องโดยเร็ว กลับกันถ้าปล่อยให้เวลาเนิ่นนานออกไปผลเสียก็จะตกอยู่กับรัฐบาลเอง สู้รีบใช้เสียงข้างมากผ่านกฎหมายนิรโทษกรรมให้สิ้นกระบวนการในสภาไปก่อนและส่งต่อให้วุฒิสภารับไม้ต่อ

อย่างน้อยรัฐบาลและพรรคเพื่อไทยจะมีข้ออ้างได้ว่าการนิรโทษกรรมไม่เกี่ยวกับตัวเองแล้ว เพราะเรื่องดังกล่าวอยู่ในการพิจารณาของวุฒิสภา ซึ่งจะช่วยให้พรรคเพื่อไทยไม่ต้องแบกเผือกร้อนไว้กับตัวนาน

นอกจากนี้ มีอีกปัจจัยที่มีผลให้พรรคเพื่อไทยกล้าเล่นของสูง คือ การบังคับใช้ “พ.ร.บ.การรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. 2551” ซึ่งมีผลบังคับใช้ถึงวันที่ 29 พ.ย.

กฎหมายความมั่นคงนับว่าเป็นเครื่องสำคัญของรัฐบาลสำหรับสลายการชุมนุมของฝ่ายตรงข้ามได้อย่างชอบธรรม โดยที่ผ่านมารัฐบาลสามารถใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพจนกดดันไม่ให้ผู้ชุมนุมเดินทางมาล้อมสถานที่สำคัญของรัฐบาลได้ทั้งทำเนียบรัฐบาลและรัฐสภา

ประกอบกับโครงสร้างที่ยังไม่แข็งแรงของม็อบอุรุพงษ์และม็อบสวนลุมพินีด้วย อาจเรียกได้ว่าอยู่ในระยะเริ่มต้นก็ว่าได้ ดังจะเห็นได้จากปริมาณของมวลชนทั้งสองแห่งที่ไม่ได้มีจำนวนมากพอเพื่อสร้างความกดดันและตอบโต้รัฐบาลได้เหมือนเมื่อครั้งกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยเคยทำไว้กับรัฐบาลพรรคพลังประชาชน

ด้วยปัจจัยทั้งหมดนี้พรรคเพื่อไทยได้มองทะลุแล้วว่าเหมาะที่สุดต่อการทำให้ภารกิจสุดซอยลุล่วง ส่วนผลที่จะตามมาจะเป็นอย่างไรเป็นเรื่องที่ต้องไปวัดใจกันข้างหน้าอีกที ซึ่งดีกว่าอยู่เฉยๆ โดยไม่ลองเสี่ยง