การเมืองฉีกศรัทธาโลกเบือนหน้า"ดอลลาร์"

โดย...นงลักษณ์ อัจนปัญญา

ขยับปรับตัวกระเตื้องขึ้นแทบจะในทันทีสำหรับดัชนีในตลาดหลักทรัพย์ส่วนใหญ่ทั่วโลก เมื่อการเจรจาถกปัญหางบประมาณประจำปีของสหรัฐที่ติดขัดจนเป็นเหตุให้ต้องปิดหน่วยงานรัฐบางแห่งเป็นครั้งแรกในรอบกว่า 17 ปี มีวี่แววจะบรรลุข้อตกลงและสำเร็จลุล่วงได้ด้วยดีเมื่อช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา

เหตุผลเพราะแนวโน้มข้างต้นยังหมายความว่า สภาคองเกรสมีแนวโน้มที่จะสามารถหาข้อตกลงในการขยายเพดานหนี้ได้ทันกำหนดเส้นตายก่อนที่คลังแดนลุงแซมจะหมดความสามารถในการชำระหนี้ภายในวันที่ 17 ต.ค. จนนำไปสู่การผิดนัดชำระหนี้ครั้งแรกในประวัติศาสตร์โลก

ตลาดหุ้นนิวยอร์ก เมื่อวันที่ 11 ต.ค. พุ่งสูงสุดในรอบ 9 เดือน โดยดัชนีอุตสาหกรรมดาวโจนส์บวกถึง 2.18% ปิดที่ 15,126.07 จุด เอสแอนด์พี 500 บวก 2.18% ไปปิดที่ 1,692.56 จุด และแนสแด็ก คอมโพสิต ปิดบวก 2.26% ที่ 3,760.747 จุด สอดคล้องกับตลาดหุ้นเอเชียที่ดีดตัวสูงสุดในรอบ 3 สัปดาห์ โดยดัชนีนิกเกอิญี่ปุ่นปิดบวก 1.48% ที่ 14,404.74 จุด ส่วนดัชนีฮั่งเส็งของฮ่องกงปรับตัวเพิ่ม 1.16% ปิดที่ 23,218 จุด

ขณะที่ดัชนีหุ้นเอ็มเอสซีไอ เวิลด์ ซึ่งติดตามความเคลื่อนไหวในตลาดหุ้นหลัก 45 ประเทศทั่วโลก พบว่ามีการขยับปรับตัวขึ้นเกือบ 0.5% โดย เจน โฟเลย์ นักวิเคราะห์จากราโบแบงก์ อินเตอร์เนชันแนล กล่าวว่า สัญญาณบวกจากสภาคองเกรสทำให้นักลงทุนเริ่มมีความหวังว่าสหรัฐจะสามารถคุยเรื่องงบประมาณและเพดานหนี้ให้เสร็จสิ้นภายในสัปดาห์นี้

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์อีกส่วนหนึ่งกลับมองเห็นว่า แม้พรรคเดโมแครตและพรรครีพับลิกันภายใต้การนำของประธานาธิบดี บารัก โอบามา แห่งสหรัฐ จะไม่ทำให้นักลงทุนผิดหวังและไม่ยอมเสี่ยงทำลายความน่าเชื่อถือของประเทศด้วยการผิดนัดชำระหนี้

แต่นักลงทุนยังคงต้องทำใจเผื่อไว้อีกส่วนหนึ่งว่า ข้อตกลงเรื่องการขยายเพดานหนี้ของสหรัฐครั้งนี้จะเป็นเพียงมาตรการชั่วคราว เป็นระยะเวลาสั้นๆ ครอบคลุมระยะเวลาไม่เกิน 3 เดือน ก่อนที่สภาคองเกรสจะต้องหวนกลับมาพิจารณาหารือแก้ไขปัญหาหนี้กันอีกระลอก

หนำซ้ำที่ร้ายกาจไปกว่านั้น หลายฝ่ายถึงกับออกปากเตือนว่า วงจรความขัดแย้งทางการเมืองดังกล่าวจะกลายเป็นชนวนสำคัญที่บ่อนทำลายสถานะอันทรงพลังของสกุลเงินเหรียญสหรัฐเอง

พอล อาร์. ลา โมนิกา นักวิเคราะห์จากแอบบอตต์ แล็บบอแรตโทรีส์แอนด์ แอบบ์ วีย์ อธิบายว่า ค่าเงินเหรียญสหรัฐยังคงเป็นสกุลเงินสำรองต่างประเทศยอดนิยม และเป็นเงินที่คนทั่วโลกใช้เป็นตัวกลางแลกเปลี่ยนเพื่อการค้า การลงทุน และการทำธุรกรรมทางการเงินอื่นๆ ไม่เปลี่ยนแปลง แต่ความเชื่อมั่นที่มีต่อสกุลเงินเหรียญสหรัฐกำลังลดลงเรื่อยๆ เพราะความแตกแยกทางการเมือง

ด้าน แอนดรูว์ มิลลิแกน หัวหน้ากลยุทธ์โลกของสแตนดาร์ด ไลฟ์ อินเวสต์เมนต์ ในเอดินเบิร์ก ได้เปรียบเทียบให้เห็นภาพที่ชัดเจนขึ้นด้วยการระบุว่า สกุลเงินเหรียญสหรัฐไม่ต่างอะไรกับทีมฟุตบอลที่กำลังจะตกชั้นลดระดับจากพรีเมียร์ลีกลงไปอยู่ระดับดิวิชัน

ทั้งนี้ นักวิเคราะห์หลายสำนักกล่าวว่าทุกฝ่ายยังคงเชื่อมั่นเต็มเปี่ยมว่าสหรัฐจะทำทุกอย่างเพื่อไม่ให้มีการผิดนัดชำระหนี้ กระนั้นความขัดแย้งทางการเมืองที่ผ่านมา ซึ่งหนักข้อมากขึ้นจนทำให้สหรัฐต้องเผชิญกับการแก้เพดานหนี้ 3 ครั้งในรอบ 3 ปี ทำให้นักลงทุนมองไม่เห็นความคืบหน้าใดๆ ของการแก้ไขปัญหา นอกจากการเตะถ่วงปัญหาออกไปเรื่อยๆ ซึ่งการกระทำดังกล่าวยิ่งทำให้นักลงทุนทั่วโลกตกอยู่ในอาการเหนื่อยใจกับเกมการเมืองของสหรัฐ ที่ยากจะแยกออกจากประเด็นเศรษฐกิจของประเทศอีกต่อไป

ยิ่งไปกว่านั้น การที่สหรัฐยังสามารถรักษาสถานะอันดับหนึ่งของสกุลเงินเหรียญสหรัฐไว้ได้อย่างเหนียวแน่น ไม่ใช่เพราะความเชื่อถือที่นักลงทุนมีให้ แต่เป็นเพราะจนถึงขณะนี้ยังไม่มีเงินสกุลใดๆ ที่สามารถขึ้นมาเทียบรัศมีอิทธิพลของเงินเหรียญสหรัฐได้อย่างเท่าเทียมได้

สกอตต์ บราวน์ หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์จากเรย์มอนด์ เจมส์ กล่าวว่า เงินสกุลยูโรของยุโรป และสกุลเงินปอนด์ของอังกฤษ ยังคงไม่อาจแซงหน้าเงินเหรียญสหรัฐ แม้ขณะนี้จะมีมูลค่าในตลาดระดับหนึ่งก็ตาม

ส่วนสกุลเงินหยวนของจีนเองก็ยังไม่อยู่ในสถานะที่จะทดแทนเงินเหรียญสหรัฐได้อย่างเท่าเทียม อย่างน้อยก็ในรอบภายใน10 ปีนี้ ขณะที่การหวนกลับสู่ระบบมาตรฐานทองคำเป็นเรื่องที่หลายฝ่ายเห็นตรงกันว่ายากที่จะผลักดันให้เกิดขึ้นในตลาดขนาดใหญ่ในปัจจุบันได้

แน่นอนว่า สถานะที่น่าเชื่อถือด้วยการเป็นเงินสำรองระหว่างประเทศของสกุลเงินเหรียญสหรัฐย่อมไม่สูญสลายในชั่วข้ามคืน ทว่าเงินเหรียญสหรัฐก็ไม่อาจเป็นสกุลเงินที่ดีเลิศยอดเยี่ยมได้ตลอดกาล

เหตุผลเพราะชนวนปัญหาทางการเมืองได้บ่อนทำลายความไว้เนื้อเชื่อใจของนักลงทุนทั่วโลกที่จะเต็มใจซื้อเงินเหรียญสหรัฐหรือทรัพย์สินใดๆ ที่กำหนดในรูปหน่วยค่าเงินเหรียญสหรัฐเหมือนที่ผ่านมา

ขณะเดียวกันก็ยังกลายเป็นแรงผลักดันสำคัญให้นักลงทุน ตลอดจนรัฐบาลทั่วโลกตัดสินใจสร้างทางเลือกด้วยการเก็บเงินสำรองระหว่างประเทศในรูปเงินสกุลอื่นมากขึ้น โดยรายงานจากซีเอ็นเอ็นมันนี่ ระบุว่า นอกจากเงินเหรียญสหรัฐแล้ว เงินปอนด์ อังกฤษ เงินเยน ญี่ปุ่น และเงินหยวน จีน กลายเป็นสกุลเงินทางเลือกที่ได้รับความนิยมมากขึ้น

โจนาธาน ลูอิส หัวหน้าเจ้าหน้าที่นักลงทุนจากแซมสัน แคปปิตอล แอดไวเซอร์ส บริษัทที่ปรึกษาในสหรัฐ กล่าวว่า เมื่อรัฐบาลสหรัฐแสดงให้โลกเห็นว่าไร้ศักยภาพในการบริหารงาน นักลงทุนหรือธนาคารกลางทั่วโลกย่อมหาทางปกป้องสินทรัพย์ของตัวเอง โดยทางเลือกหนึ่งก็คือ การซื้อเงินเหรียญสหรัฐให้น้อยลง

ตัวอย่างจีนเจ้าหนี้รายใหญ่ของสหรัฐที่ถือครองหนี้สกุลเหรียญสหรัฐไว้มากที่สุดในโลก โดยเมื่อเดือน พ.ค. มีอยู่ที่ 1.29 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ ได้ลดลงมา 1.27 ล้านล้านเหรียญสหรัฐ ในปลายเดือน ก.ค. เป็นเวลาเพียง 2 เดือนกว่าๆ เท่านั้น

ทั้งนี้ ตราบใดที่สหรัฐไม่สามารถยุติความขัดแย้งทางการเมืองอันสืบเนื่องมาจากผลประโยชน์จากจุดยืนของแต่ละฝ่ายได้ ปัญหาเพดานหนี้ของสหรัฐ รวมถึงปัญหาเศรษฐกิจอื่นๆ ก็ยากที่จะแก้ไขได้อย่างจริงจัง

ในที่สุดความเชื่อมั่นต่อศักยภาพที่ทั่วโลกมีต่อรัฐบาลสหรัฐก็จะลดลงจนสะเทือนถึงอิทธิพลของเงินเหรียญสหรัฐ ที่จะส่งผลทำให้สถานะความเป็นชาติมหาอำนาจทางเศรษฐกิจที่สหรัฐครองบัลลังก์มานานสั่นคลอนด้วยเช่นกันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้