กับดักด้อยพัฒนา

เมื่อวานนี้ มีข่าวน่าสนใจจากธนาคารเพื่อการพัฒนาเอเชีย (เอดีบี) เตือนว่า หลายประเทศเอเชียกำลังเสี่ยงที่จะเจอภาวะกับดักรายได้ปานกลาง คือพูดง่ายๆ ก็คือ พัฒนาไปต่อไม่ได้ เหมือนกับคนทำงานรายได้กลางๆ จะโตไปต่อก็ไม่ไหวเพราะความสามารถไม่ถึง กินเงินเดือนกลางๆ ไปเรื่อยๆ

เอดีบี อธิบายว่า ภาวะดังกล่าวเกิดจากการที่ประเทศเอเชียเหล่านี้กระโดดข้ามจากการมีระบบเศรษฐกิจแบบเกษตรกรรมไปสู่ระบบเศรษฐกิจที่เน้นภาคบริการทันทีทันใด โดยไม่มีการพัฒนาให้เป็นขั้นเป็นตอน

การพัฒนาที่ขาดหายไปก็คือ การพัฒนาในภาคการผลิตให้พัฒนาภาคอุตสาหกรรมนั่นแหละครับ ในรายงานได้ยกตัวอย่างไว้หลายประเทศ เช่น อินเดีย ฟิลิปปินส์ ศรีลังกา ปากีสถาน ประเทศพวกนี้กระโดดข้ามจากเศรษฐกิจแบบเกษตรกรรมสู่เศรษฐกิจภาคบริการทันที

ฟิลิปปินส์ เป็นตัวอย่างที่เห็นได้ชัดของการติดหล่มรายได้ระดับกลางๆ ซ้ำจะค่อนไปทางยากจนอีกด้วย ประเทศฟิลิปปินส์แทบจะไม่มีภาคการผลิตอะไรที่ชัดเจนนัก แต่กลับพยายามไปเน้นที่ภาคบริการ ดังนั้นเมื่อภาคการผลิตไม่ค่อยจะมี คนก็ตกงานกันเยอะ คนฟิลิปปินส์หนีออกมาทำงานในต่างประเทศกันมากที่สุดในโลกทีเดียว

เอดีบี บอกต่อว่า ภาวะเช่นนี้ส่งผลให้ตำแหน่งงานในภาคบริการนั้นเป็นตำแหน่งงานที่มีรายได้ต่ำ เพราะว่าภาคบริการในประเทศเหล่านี้ไม่มีภาคการผลิตรองรับ ทำให้เศรษฐกิจจะไม่แข็งแกร่งนัก

เห็นอย่างนี้แล้วก็ต้องหันมามองประเทศไทยว่าเข้าข่ายหรือไม่

ประเทศไทยยังเป็นประเทศเกษตรกรรมที่มีการพัฒนาในด้านการผลิตอยู่เป็นระยะๆ เศรษฐกิจไทยมีสัดส่วนของการส่งออกมากถึง 70% นั่นแสดงให้เห็นว่าภาคการผลิตและภาคการเกษตรนั้นมีบทบาทต่อเศรษฐกิจบ้านเรามาก

โชคดีที่เมืองไทยเป็นฐานการผลิตของบริษัทต่างชาติมากมายมหาศาล ไม่ว่าจะเป็นอุตสาหกรรมยานยนต์หรืออุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น ทำให้ภาคการผลิตของไทยเราจึงเติบโตขึ้นมาเรื่อยๆ

แต่ถ้าหากมองกันจริงๆ แล้ว ต้องบอกว่าสินค้าที่ผลิตโดยคนไทยแท้ๆ และส่งไปขายในตลาดโลกได้หรือแม้แต่ตีตลาดในเมืองไทย ยกเว้นสินค้าเกษตรนั้น ถือว่ามีน้อยมากจริงๆ

ลองไล่เรียงดูครับ สินค้าที่ใช้ในครัวเรือน สินค้ารอบๆ ตัวเรามีอะไรบ้างที่เมดอินไทยแลนด์แบบแท้ๆ ที่ทำโดยคนไทย สมองคนไทยอย่างแท้จริง

น่าเสียดายครับ ที่ไทยไม่เกิดการพัฒนาการผลิตสินค้าด้วยตัวเราเอง ทั้งที่เราเป็นฐานการผลิตใหญ่ให้กับต่างชาติในหลายๆ สินค้า ญี่ปุ่นผลิตรถยนต์ในไทยมาไม่รู้กี่สิบปี จ้างคนไทยประกอบรถยนต์มาเป็นสิบๆ ปี แต่ไหงคนไทยกลับไม่เรียนรู้นำมาพัฒนาผลิตเอง

ผมไม่รู้เหมือนกันจริงๆ ครับ