ปรับโครงสร้าง

หลายสำนักเริ่มออกมาลดการคาดประมาณเศรษฐกิจไทยภายในสิ้นปีนี้ว่าจะเติบโตได้เพียง 4% ลดลงกว่าตอนต้นปีที่คาดกันว่าจะโตประมาณ 5.5% ทั้งนี้ สาเหตุน่าจะมาจากเศรษฐกิจของโลกที่เริ่มจะชะลอตัว โดยการฟื้นตัวของเศรษฐกิจประเทศสหรัฐอเมริกาก็ยังไม่แน่นอน ส่วนยุโรปไม่ต้องพูดถึง ปัญหายังคาราคาซังอยู่ แต่ที่มีผลกระทบกับประเทศไทยมากที่สุดน่าจะเป็นการเจริญเติบโตที่ลดลงของเศรษฐกิจจีนที่เป็นตลาดส่งออกสำคัญของไทย ที่คาดกันว่าน่าจะอยู่ประมาณ 7% และเป็นความตั้งใจของรัฐบาลจีนเองที่จะให้เศรษฐกิจเติบโตช้าลง หลังจากมีการเติบโตอย่างมากติดต่อกันมานานหลายปี ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าชื่นชมที่รัฐบาลจีนจะให้ความสำคัญกับการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจมากกว่าการเจริญเติบโตเพียงอย่างเดียว เพราะตลอดเวลาหลายปีที่จีนเติบโตอย่างก้าวกระโดด จีนก็ได้สะสมปัญหาทางโครงสร้างของประเทศไว้เป็นจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นเศรษฐกิจนอกระบบที่มีขนาดถึง 60% ของเศรษฐกิจในระบบ การเก็งกำไรอสังหาริมทรัพย์ การปล่อยกู้นอกระบบ ฯลฯ ซึ่งหากไม่มีการบริหารจัดการแก้ไขที่ดีแล้ว ก็จะเป็นระเบิดเวลาที่พร้อมจะปะทุทำให้เศรษฐกิจจีนมีปัญหาถึงกับล่มสลายได้ นอกจากนี้จีนเองยังหวังจะพัฒนาปรับโครงสร้างอุตสาหกรรมให้เป็นไฮเอนด์มากขึ้น

ดังนั้น การที่จะชดเชยสภาวะชะลอตัวของเศรษฐกิจโลกได้ ประเทศไทยจะต้องมีการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะการลงทุนสองล้านล้านบาทในระบบคมนาคมนี้ เพราะนอกจากจะทำให้มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจเพิ่มขึ้นแล้ว ยังเป็นการปรับโครงสร้างประเทศไทยให้มีความสามารถแข่งขันเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะทางด้านการขนส่ง ซึ่งเป็นปัญหาถ่วงการพัฒนาของไทยมาเป็นเวลานาน และเป็นเหมือนเตี้ยอุ้มค่อมที่ไทยต้องแบกภาระค่าขนส่งที่สูงมาก

อยากจะขอให้ข้อมูลว่าการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานคมนาคมสองล้านล้านบาทนี้ ไม่ได้เป็นโครงการใหม่อย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่เป็นโครงการในแผนงานของกระทรวงคมนาคมที่จะพัฒนาระบบขนส่งของประเทศอยู่แล้ว แต่แทนที่จะรอให้ใช้งบประมาณในแต่ละปีที่จะใช้เวลานาน เช่น โครงการรถไฟรางคู่มีแผนงานมาเป็นสิบปีแล้ว แต่งบประมาณไม่ต่อเนื่อง พอเปลี่ยนรัฐบาลก็ไม่มีการดำเนินงานต่อ เป็นต้น รัฐบาลจึงนำโครงการเหล่านี้มาจัดให้มีงบประมาณที่สามารถดำเนินการได้อย่างแน่นอนเพื่อทำให้เสร็จเร็วขึ้น เพราะยิ่งเสร็จเร็วเท่าไรประเทศก็ยิ่งพัฒนาเร็วขึ้น เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและเป็นผู้นำของประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนได้ อีกทั้งดำเนินการช้าเท่าไรต้นทุนการก่อสร้างก็จะยิ่งเพิ่มขึ้น ซึ่งหากมองย้อนไป การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานในอดีต ไม่ว่าจะเป็นสนามบิน ทางด่วน ถนนยกระดับ ฯลฯ จะเห็นความคุ้มค่าทางการพัฒนาเศรษฐกิจ และปัจจุบันหากจะสร้างใหม่มูลค่าการก่อสร้างได้เพิ่มขึ้นอีกหลายเท่าตัว และแทบจะนึกไม่ออกเลยว่าหากไม่ได้มีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าวแล้ว ประเทศไทยจะเป็นอย่างไรในปัจจุบัน

มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์กันมากในลำดับความสำคัญของโครงการ ซึ่งส่วนใหญ่เห็นว่ารถไฟรางคู่เป็นเรื่องเร่งด่วนที่ควรจะดำเนินการ แต่หลายคนยังไม่แน่ใจในเรื่องรถไฟความเร็วสูง ซึ่งผู้เขียนเห็นว่าแม้จะไม่มีความจำเป็นเท่ารถไฟรางคู่ แต่รถไฟความเร็วสูงจะแสดงถึงการพัฒนาของประเทศที่นำหน้าประเทศใน AEC ทั้งหมด การที่ไทยจะเป็นศูนย์กลางของ AEC ได้ เราก็ต้องมีการพัฒนาที่มากกว่าประเทศเพื่อนบ้าน อีกทั้งที่กลัวกันว่าจะมีผู้โดยสารไม่เพียงพอให้คุ้มทุนนั้น ผู้เขียนได้มีโอกาสไปนั่งรถไฟความเร็วสูงในประเทศเยอรมนีและฝรั่งเศสหลายหนเมื่อไม่กี่เดือนที่ผ่านมานี้ ปรากฏว่ามีผู้โดยสารแน่นขนัด ขนาดที่ยืนยังหายากเลย ซึ่งผู้เขียนเชื่อว่าในอนาคตประเทศไทยก็จะต้องมีการพัฒนาไม่ได้ยิ่งหย่อนไปกว่าประเทศเหล่านี้ และกว่าจะสร้างเสร็จรายได้ของคนไทยก็จะเพิ่มขึ้นอีกมาก

อีกเรื่องที่คน กทม.ยังไม่ค่อยทราบคือ ในการลงทุนสองล้านล้านบาทนั้น เกือบครึ่งหนึ่งจะเป็นการทำรถไฟฟ้าสิบสาย ซึ่งมีความจำเป็นอย่างมากในการพัฒนากรุงเทพมหานครให้เป็นเมืองศูนย์กลางของ AEC เพราะคงไม่มีใครอยากให้กรุงเทพมหานครเป็นเมืองศูนย์กลางหากยังไม่มีระบบขนส่งมวลชนที่ดีพอ และรถติดวินาศสันตะโรเหมือนในปัจจุบัน อีกทั้งยังหวังว่าในอนาคตเมื่อมีการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนที่ดีใน กทม.แล้ว จะมีการจัดโซนนิงเพื่อไม่ให้มีการนำรถยนต์เข้ามาวิ่งในตัวเมืองชั้นในมากนัก เพื่อแก้ปัญหาจราจร โดยส่งเสริมให้ประชาชนใช้ระบบขนส่งมวลชนแทนรถยนต์เหมือนกับเมืองใหญ่ๆ ทั่วโลก

การขยายสนามบินหลายแห่ง และการพัฒนาท่าเรือเพิ่มเติมเพื่อเพิ่มศักยภาพของไทยที่มีพื้นที่ติดทะเลหลายพันกิโล ก็เป็นเรื่องที่ต้องเร่งดำเนินการให้ครบวงจรเพื่อเชื่อมต่อการคมนาคมในทุกด้าน

การปรับโครงสร้างระบบคมนาคมจะเป็นจุดเริ่มต้นของการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจของประเทศไทย เพราะในอนาคต การที่ประเทศไทยจะเป็นศูนย์กลางของ AEC ได้ ประเทศไทยจะต้องพัฒนาตัวเองให้เป็นประเทศที่ให้บริการกับภูมิภาคนี้ในทุกด้าน ซึ่งจะทำให้ประชาชนมีรายได้ที่เพิ่มขึ้นอีกมาก ดังนั้นการปรับระบบการศึกษาเพื่อให้เข้ากับทิศทางของประเทศที่จะเป็นประเทศผู้ให้บริการจึงเป็นเรื่องที่สำคัญมาก

ถึงเวลาแล้วที่คนไทยจะต้องมีความพร้อมทั้งความรู้และวิธีคิด