ล้มละลาย

เมื่อสุดสัปดาห์ที่เพิ่งผ่านมานี้ สถาบันจัดอันดับเครดิต มูดี้ส์ อินเวสเตอร์ เซอร์วิส ได้ประกาศเพิ่มแนวโน้มอันดับเครดิตของสหรัฐเป็นมีเสถียรภาพ จากแนวโน้มเดิมในเชิงลบ เพราะมองว่าหนี้ของประเทศเริ่มอยู่ในระดับที่มีเสถียรภาพ เช่นเดียวกับการขาดดุลงบประมาณที่เริ่มลดลง

ฟังดูเหมือนจะเป็นข่าวดี หากไม่เหลือบไปเห็นข่าวใหญ่อีกข่าวหนึ่งก่อนว่า เมืองดีทรอยต์ รัฐมิชิแกน ศูนย์กลางการผลิตรถยนต์ในสหรัฐ ได้กลายเป็นเมืองขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศที่ประสบภาวะ “ล้มละลาย” ไปแล้ว

หากนับดูเฉพาะในปี 2556 นี้ จะพบว่ามีเมืองในสหรัฐที่ล้มละลายไปแล้วถึง 4 แห่งด้วยกัน จาก 12 แห่งในปีที่แล้ว และ 13 แห่ง ในปี 2554

ในเชิงมหภาคนั้น ดูเหมือนเศรษฐกิจของสหรัฐน่าจะฟื้นตัวดีขึ้น หลังจากที่มีมาตรการคิวอีออกมาถึง 3 ระลอกในรอบกว่า 4 ปีมานี้ เปิดโอกาสให้นักลงทุนอเมริกันขนเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำไปเก็งกำไรกันทั่วโลก เงินเหรียญสหรัฐที่อ่อนค่าลงมีส่วนช่วยให้ภาคเศรษฐกิจที่แท้จริงขยับขยาย ในขณะที่ภาคอสังหาริมทรัพย์ก็ฟื้นตัวได้จากคิวอี 3 ที่อัดฉีดซื้อบอนด์ MBS และยังได้แรงหนุนจากนักเก็งกำไรต่างชาติ

ทว่าหากลงมาดูรายละเอียดระดับท้องถิ่นแล้ว จะพบว่า หลายเมืองมีอาการน่าเป็นห่วงจากภาวะหนี้สินล้นพ้นตัวและการบริหารจัดการที่ผิดพลาดของรัฐบาลท้องถิ่น

ในกรณีของดีทรอยต์นั้น นอกจากจะเป็นเพราะการย้ายฐานการผลิตของภาคยานยนต์ที่เคยทำให้เมืองนี้รุ่งเรืองสุดขีดมาก่อนแล้ว ก็ยังเป็นเพราะการบริหารที่ย่ำแย่ของรัฐบาลท้องถิ่นที่ปล่อยให้เมืองมีรายจ่ายมหาศาลมากกว่ารายได้ โดยเฉพาะค่าสวัสดิการและเงินบำเหน็จบำนาญหลังเกษียณในระดับสูง ที่กลายเป็นภาระผูกพัน

ปัจจุบัน ดีทรอยต์มีอัตราคนเกษียณแซงหน้าคนทำงานไปแล้วที่ 2 ต่อ 1 ในขณะกลุ่มคนทำงานจำนวนมากได้ย้ายหนีไปจากเมืองนี้หลังจากที่เศรษฐกิจในเมืองซบเซาลง และทำให้มีปัญหาอาชญากรรมชุกชุมมากขึ้น จึงไม่น่าแปลกใจที่ดีทรอยต์จะมีหนี้อยู่ถึงเกือบ 2 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ (เกือบ 6 แสนล้านบาท)

ว่ากันว่าในปีนี้ยังมีเมืองใหญ่ในสหรัฐอีกราว 3-5 เมืองที่เจอปัญหาหนี้สุม ภาวะการคลังย่ำแย่ จนเสี่ยงต่อภาวะล้มละลายแบบนี้เช่นเดียวกัน

หากเมืองแย่ ก็แน่นอนว่าคนในเมืองย่อมถูกลดสวัสดิการ เงินเดือน และบำนาญ กระทบไปยังความเชื่อมั่นและการใช้จ่ายของผู้บริโภคที่เป็นฟันเฟืองสำคัญของเศรษฐกิจสหรัฐ นี่ยังไม่รวมว่าการเตรียมถอนคิวอี 3 จะกระทบตลาดบ้านในประเทศอีกหรือไม่

ชั่วโมงนี้อย่าเพิ่งวางใจอะไรง่ายๆ ค่ะ