เอกภาพไฟใต้

การประท้วงของบีอาร์เอ็นผ่านมาเลเซียในฐานะผู้ประสานงานกระบวนการพูดคุยสันติภาพว่าไทยละเมิดข้อตกลงลดความรุนแรงในเดือนรอมฎอน ทำให้บรรยากาศความสงบสุขชายแดนภาคใต้ในเดือนแห่งการถือศีลอดสั่นคลอนตามมา

สภาความมั่นคงแห่งชาติของไทยยืนยันหนักแน่นมาตลอดว่า การยืดหยุ่นตามข้อตกลงในช่วงเดือนนี้ มิใช่การยุติปฏิบัติการเพื่อรักษาความสงบสุข หากพบการกระทำผิดก็ต้องดำเนินการตามกฎหมาย กรณีวิสามัญคนร้าย ซึ่งเพิ่งก่อเหตุลอบวางระเบิดนั้นเป็นสิ่งที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายต้องอธิบายทำความเข้าใจกับมาเลเซียในฐานะผู้อำนวยความสะดวก ตลอดจนองค์กรระหว่างประเทศต่างๆ ที่จับตาสถานการณ์ชายแดนภาคใต้ให้ชัดเจน เพื่อมิให้เข้าใจผิดว่าหน่วยงานรัฐของไทยไม่ใส่ใจและละเมิดข้อตกลงสันติภาพ

แม้ข้อตกลงยุติความรุนแรงในเดือนรอมฎอนจะเป็นข้อตกลงชั่วคราว แต่หากเกิดความเข้าใจผิดกันขึ้นก็จะมีผลต่อการทำข้อตกลงใดๆ ก็ตามที่อาจเกิดขึ้นตามมาในอนาคต

ในช่วงของการเปลี่ยนผ่านผู้รับผิดชอบนโยบายการแก้ปัญหาชายแดนภาคใต้ พล.ต.อ.ประชาพรหมนอก รองนายกรัฐมนตรีด้านความมั่นคง ควรจะต้องดำเนินการเรื่องนี้เร่งด่วนเป็นเรื่องแรก ก่อนที่จะทำให้เห็นถึงทิศทางในกระบวนการพูดคุยสันติภาพ และสถาปนาความสงบสุขอย่างยั่งยืนต่อไป

อาการโวยวายของ ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง หลังพ้นตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีซึ่งรับผิดชอบปัญหาภาคใต้ทำให้เห็นถึงหลุมดำขนาดใหญ่ในกระบวนการกำหนดนโยบาย ซึ่งไม่ควรปล่อยผ่านและมองเป็นความขัดแย้งส่วนตัว แต่ต้องทบทวนเป็นบทเรียนเพื่อให้กระบวนการแก้ปัญหาเป็นไปอย่างต่อเนื่อง มิให้ปัญหาความเป็นเอกภาพที่พูดกันมาร่วม 10 ปี ยังเป็นปัญหาต่อไป

ภายใต้กรอบยุทธศาสตร์ความมั่นคงชายแดนภาคใต้ ทิศทางการพูดคุยสร้างความเข้าใจกับผู้เห็นต่าง หรือกระบวนการพูดคุยสันติภาพที่เกิดขึ้น จึงเป็นเรื่องสำคัญที่อาจนำไปสู่การยุติความรุนแรง แต่ก็ยังมีปัญหาความเข้าใจระหว่างหน่วยงาน ทั้งสภาความมั่นคงแห่งชาติ กองทัพ การอำนวยความยุติธรรม และการพัฒนา อีกทั้งความไม่ลงรอยกันในกลุ่มแกนนำที่กำหนดนโยบาย ซึ่งเป็นโจทย์ใหญ่ที่ พล.ต.อ.ประชา ต้องประสานให้เป็นไปในทิศทางเดียวกันให้ได้ โดยต้องไม่ลืมว่าบีอาร์เอ็นนั้นมีกระบวนการองค์กรที่ต่อเนื่อง ตรงข้ามกับฝ่ายไทยที่เปลี่ยนผู้รับผิดชอบกันเป็นว่าเล่น หากการจัดกระบวนของเรายังอ่อนแอ ขัดแย้งกันเอง ก็ยากจะหวังถึงชัยชนะ