“วสันต์”ทิ้งเก้าอี้ สะเทือนศาลรัฐธรรมนูญ

โดย...นิติพันธุ์ สุขอรุณ

การลาออกจากประธานศาลรัฐธรรมนูญและตุลาการศาลรัฐธรรมนูญของ “วสันต์ สร้อยพิสุทธิ์” ด้วยเหตุผลของพันธสัญญาที่ให้ไว้กับองค์คณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ว่าจะหมุนเวียนกันเป็นประธานศาลรัฐธรรมนูญคนละ 2 ปีนั้น ย่อมส่งผลสะเทือนต่อศาลรัฐธรรมนูญอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ทั้งนี้ เพราะลาออกในห้วงเวลาที่ศาลรัฐธรรมนูญกำลังถูกกลุ่มคนเสื้อแดงโจมตีเรื่องความยุติธรรม ตลอดเวลาหลายปี เช่น การเปิดเผยชื่อบุคคลในครอบครัว เบอร์โทรศัพท์ และบ้านเลขที่ ของตุลาการแต่ละคน หรือแนวคิดลดอำนาจของศาลรัฐธรรมนูญให้เป็นเพียงแผนกหนึ่งในศาลยุติธรรม และการชุมนุมของกลุ่มสื่อวิทยุประชาชนเพื่อประชาธิปไตย (กวป.) เสมือนว่า ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญหวั่นไหวและถอดใจต่อแรงกดดัน

ในทางกลับกันจะยิ่งทำให้ฝ่ายเสื้อแดงมีกำลังใจในการโหมบีบมากขึ้น ดังตัวอย่างที่ “จตุพร พรหมพันธุ์” แกนนำกลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) วิเคราะห์ว่า การที่ “วสันต์” ลาออก มองได้ 2 กรณี คือ 1.ภารกิจในการเตรียมวินิจฉัยคดีเกี่ยวกับการแก้ไขรัฐธรรมนูญหลังจากนี้สำเร็จลุล่วงมีการเตรียมการไว้แล้ว หรือ 2.ภารกิจในการวินิจฉัยคดีที่จะเกิดขึ้นหลังวันที่ 1 ส.ค.นี้ ยิ่งใหญ่เกินกว่าวสันต์จะรับได้ จึงมีบุคคลอื่นอาสาขอทำแทน

การวิเคราะห์ของ “จตุพร” ดังกล่าว เสมือนเป็นตีปลาหน้าไซ สร้างความไม่ชอบธรรมให้ประธานศาลรัฐธรรมนูญคนใหม่

สำหรับคดีสำคัญทางการเมืองที่อยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ เช่น คำร้องที่ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยว่า การแก้ไขรัฐธรรมนูญแบบรายมาตราขัดกับรัฐธรรมนูญมาตรา 68 หรือไม่ จนเกิดเป็นปรากฏการณ์ที่สมาชิกรัฐสภาจำนวน 312 คน ร่วมกันออกแถลงการณ์งัดข้อไม่ยอมรับอำนาจศาลรัฐธรรมนูญ ที่มีมติเสียงข้างมากรับคำร้องการคัดค้านการแก้ไขรัฐธรรมนูญที่รัฐสภาดำเนินการอยู่ไว้วินิจฉัย

นอกจากนี้ ยังมีคำร้องที่ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยความเป็น สส.ของอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ สิ้นสุดลงตามรัฐธรรมนูญมาตรา 106 (5) ประกอบมาตรา 102 (6) หรือไม่ ภายหลังกระทรวงกลาโหมมีคำสั่งปลดออกจากราชการ

คดีเหล่านี้ย่อมมีแรงกดดันทางการเมือง ยิ่งองค์คณะของศาลรัฐธรรมนูญจาก 9 คน เหลือ 8 คน ซึ่งอาจจะมีผลต่อการตัดสินคดีสำคัญ ซึ่งอาจส่งผลต่อการลงคะแนนเสียงอาจมีปัญหา หากคะแนนเสียงเท่ากัน

หันมาดูตุลาการศาลรัฐธรรมนู 8 คน ที่เหลือประกอบด้วย จรูญ อินทจาร นุรักษ์ มาประณีต จรัญ ภักดีธนากุล สุพจน์ ไข่มุกด์ เฉลิมพล เอกอุรุ บุญส่ง กุลบุปผา อุดมศักดิ์ นิติมนตรี และชัช ชลวร และหากดูจากความเป็นอาวุโสกันในตุลาการศาลรัฐธรรมนูญทั้ง 8 คน เต็งหนึ่งที่จะเป็นประธานน่าจะเป็น “จรูญ อินทจาร” เนื่องจากอาวุโสสูงสุด

“จรูญ” เติบโตมาในสายผู้พิพากษา เคยดำรงตำแหน่งสำคัญ อาทิ รองประธานศาลอุทธรณ์ภาค 1 ผู้พิพากษาศาลฎีกา ตุลาการศาลปกครองสูงสุด และที่ฮือฮา คือ เรื่องที่ “จรูญสุพจน์เฉลิมพล” ร่วมกันเป็นโจทก์ยื่นฟ้อง “พสิษฐ์ ศักดาณรงค์” อดีตเลขาประธานศาลรัฐธรรมนูญ (ชัช) และพร้อมพงศ์ นพฤทธิ์ โฆษกพรรคเพื่อไทย ในความผิดฐานหมิ่นประมาทและความผิดว่าด้วย พ.ร.บ.เกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 ร่วมกันกับกลุ่มบุคคลดังกล่าว จัดทำคลิปวิดีโอที่เป็นข้อมูลปลอมเผยแพร่โจมตีศาลรัฐธรรมนูญให้เสียหายขาดความน่าเชื่อถือ โดยคดีอยู่ระหว่างการพิจารณาของศาลอาญา

ขณะที่เต็งสองตกเป็นของ “นุรักษ์” อดีตผู้พิพากษาศาลฎีกา ซึ่งหลังการรัฐประหารของคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ (คมช.) เมื่อวันที่ 19 ก.ย. 2549 ถูกเสนอให้เป็นสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ 2550 และได้รับแต่งตั้งให้เป็นตุลาการรัฐธรรมนูญคณะที่ทำการตัดสินคดียุบพรรคการเมือง จากการเลือกตั้งเมื่อวันที่ 2 เม.ย. 2549 ซึ่งคำพิพากษาส่วนบุคคลของนุรักษ์ ตัดสินให้ยุบพรรคไทยรักไทยและตัดสิทธิกรรมการบริหารพรรคเป็นเวลา 5 ปี และให้ยกคำร้องพรรคประชาธิปัตย์

สำหรับ “จรัญ” ถือว่าอาวุโสน้อยที่สุดในบรรดาตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเวลานี้ ส่วน “สุพจน์” และ “เฉลิมพล” เป็นอดีตข้าราชการกระทรวงการต่างประเทศ จึงไม่มีชื่อเข้าชิงเก้าอี้ประธานศาลครั้งนี้

อย่างไรก็ตาม แม้ “วสันต์” จะไม่อยู่ศาลรัฐธรรมนูญ แต่เมื่อดูจากบทบาทจากที่ผ่านมา เชื่อว่าตุลาการศาลรัฐธรรมนูญที่เป็นอยู่ในเวลานี้ก็จะไม่มีการเปลี่ยนแปลงชนิดหน้ามือเป็นหลังมือแน่นอน

ดังนั้น การเปลี่ยนตัวประธานศาลรัฐธรรมนูญ ท่ามกลางวิกฤตการเมืองที่ศาลรัฐธรรมนูญ ถูกผลักให้เป็นฝ่ายตรงข้ามกับพรรคเพื่อไทยและเครือข่ายของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ย่อมส่งผลสะเทือนต่อศาลรัฐธรรมนูญไม่มากก็น้อย