ยากจะแก้ปัญหาความขัดแย้งในเร็ววัน

สมมุติ ประชาธิปัตย์ พันธมิตรฯ รวมทั้งกลุ่มหลากสีเกิดเห็นด้วยกับ ร่าง พ.ร.บ. ปรองดอง ผู้ได้ประโยชน์ที่เป็นคนแถวหน้าของแต่ละฝ่าย คือ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ สุเทพ เทือกสุบรรณ แกนนำทุกฝ่าย แต่คนสูญเสียคือ ญาติพี่น้องผู้เสียชีวิต ไม่ว่าฝ่ายใดก็ตาม (บ้างได้เงิน แต่ไม่ได้คำพิพากษา)

คำถาม : คนเสื้อแดงส่วนใหญ่จะอยู่ข้างไหน ข้างประธาน นปช.ที่ยืนหยัดหาคนฆ่าประชาชนในเหตุการณ์ปี 2553 หรือ ข้างคุณขวัญชัย ไพรพนาที่ยืนยันนำคุณทักษิณกลับบ้าน อีกทั้งแกนนำเสื้อแดงที่มีตำแหน่งแห่งที่ในทางการเมืองจะกลืนน้ำลายตัวเอง หรือยืนหยัดอยู่ข้างประธาน นปช.

หากมวลชนคนเสื้อแดงส่วนใหญ่ไม่เอา ร่าง ปรองดอง แต่ สส.เพื่อไทยในสภาเอา ก็แปลว่า สส.กับฐานมวลชนในแต่ละพื้นที่เลือกตั้งก็ต้องแยกทางกันเดิน มันเป็นไปได้แค่ไหน

สมมุติ คนเสื้อแดงส่วนใหญ่ไม่เอา ร่าง ปรองดอง เขาจะสามารถมีพลังโค่นล้มการปรองดอง (หรือการเกี้ยเซี้ย ระหว่างนักการเมืองและชนชั้นนำสองฝ่าย) ได้แค่ไหน จะมิลงเอยด้วยฝ่ายกุมอำนาจรัฐ (ที่เมื่อปรองดองกันแล้ว ย่อมมีเอกภาพอย่างเหนียวแน่นในประเด็นนี้) ใช้กำลังเจ้าหน้าที่รัฐเข้ารักษาความสงบเรียบร้อยหรือไม่ หากจำนวนคนเสื้อแดงนี้มีไม่มากนัก

ถ้าจะให้มากพอ ต้องมีแค่ไหน และยิ่งถ้าสังคมโดยรวม หมายถึงพลังเงียบเกิดเห็นด้วยหรือไม่แข็งขันที่จะต้านการปรองดองด้วยแล้ว ความชอบธรรมของพี่น้องเสื้อแดงที่ออกมาต่อต้านการปรองดองย่อมจะถดถอยน้อยลง

จากข้างต้น เห็นได้ว่า ปัญหาการปรองดองมิได้ขึ้นอยู่กับประชาธิปัตย์+พันธมิตรฯ เท่านั้น แต่ขึ้นกับคนเสื้อแดงของฝ่ายเพื่อไทยและคุณทักษิณเองด้วย และน่าจะเป็นปัญหามากกว่าฝ่ายตรงข้ามเสียด้วยซ้ำ เหตุเกิดจากการสร้างกระแสต่อสู้ทางการเมืองหลังเหตุการณ์ปี 2553 ที่ปั่นกันขึ้นมาจนยากที่จะหาทางลงง่ายๆ สำหรับการปรองดอง ดังนั้น ร่าง กม.ปรองดองจึงไม่น่าใช่คำตอบสำหรับคุณทักษิณและเพื่อไทย และมวลชนคนเสื้อแดง

ดังนั้น ทำอย่างไรที่จะทำให้ได้ทุกอย่างโดยไม่ต้องเสี่ยงกับปัญหาที่กล่าวไปข้างต้น ได้ทุกอย่างในที่นี้ คือ หนึ่ง คุณทักษิณกลับบ้านพ้นผิด สอง คุณอภิสิทธิ์คุณสุเทพแกนนำพันธมิตรฯ ฯลฯ ยังต้องเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม สาม คนเสื้อแดงพ้นผิดออกจากคุกและคดีต่างๆ

การแก้รัฐธรรมนูญบางมาตราคือ คำตอบ ซึ่งดีกว่าการพยามผลักดัน ร่าง ปรองดอง ขณะเดียวกัน การผลักดันร่างนิรโทษนั้นก็ง่ายกว่าเช่นกัน เพราะคนส่วนใหญ่ของทุกฝ่ายได้ประโยชน์ ขณะเดียวกันพลังเงียบในสังคมก็ยังไม่แสดงออกชัดเจนว่าจะเอาหรือไม่เอาอย่างไร อีกทั้งกระแสการต่อต้านการแก้รัฐธรรมนูญของฝ่ายพันธมิตรฯ ก็ไม่เข้มแข็งเหมือนปี 2551

คำถามคือ สส. ข้างมากในสภาจะสามารถแก้รัฐธรรมนูญบางมาตรานั้นได้หรือไม่ ถ้ามองที่เสียงข้างมาก คำตอบคือ ได้แน่นอน! แต่จะติดปัญหาจากการยื่นให้ศาลรัฐธรรมนูญตีความเท่านั้น นั่นก็คือต้องเกี่ยวข้องกับ ม.68 ซึ่งเป็นปัญหาที่ยังถูกแช่อยู่ขณะนี้ หากศาลรัฐธรรมนูญตีความว่า แก้ไข ม.68 อย่างที่ฝ่ายสภาเสนอนั้นไม่ได้ ก็หมายความว่า ยามเมื่อมีการพยายามแก้บางมาตราที่จะปลดล็อกคุณทักษิณก็จะต้องถูกส่งไปให้ศาลรัฐธรรมนูญตีความว่าทำได้หรือไม่

สิ่งที่ไม่ต้องสมมุติในขณะนี้ก็คือ ฝ่ายประชาธิปัตย์ไม่เอาร่างปรองดอง แต่ก็ไม่จำเป็นต้องไปออกแรงกับการเมืองบนท้องถนนแต่อย่างใด เพียงคัดค้านในสภาก็พอ ที่เหลือให้เป็นไปตามครรลองรัฐสภา นั่นก็คือ ปล่อยให้มวลชนคนเสื้อแดงเขาเป็นคนตัดสินพฤติกรรมของ สส.เพื่อไทยและแกนนำที่มีตำแหน่งแห่งที่แล้วประชาธิปัตย์คัดค้านพอเป็นพิธี เพราะถึงเสียงแพ้ในสภาก็ได้ประโยชน์นั่นคือ ปลดล็อกคุณอภิสิทธิ์ คุณสุเทพ และที่สำคัญคือ “ทหาร” ด้วย อีกทั้งมวลชนฝ่ายประชาธิปัตย์ก็คงไม่ว่าอะไร ยกเว้นเสียแต่ว่า แกนนำประชาธิปัตย์จะรับการกลับมาอย่างพ้นผิดของคุณทักษิณไม่ได้ ซึ่งนั่นก็คือ การสมมุติว่าประชาธิปัตย์ยอมรับการปรองดองในตอนต้นจึงเป็นเรื่องสมมุติอยู่ต่อไปเสมอ

แต่หากปลดล็อกแล้ว คุณทักษิณพ้นผิดกลับมา แกนนำประชาธิปัตย์ และพันธมิตรฯ (ที่ถูกปลดล็อกแล้ว) ก็สามารถฟื้นการเมืองบนท้องถนนต้อนรับการกลับมาของคุณทักษิณอีกได้ และสามารถได้พลังเงียบเสริมอีก เพราะที่ผ่านมา ประชาธิปัตย์ก็กล่าวอ้างได้ว่าได้พยายามต่อสู้ในวิถีทางรัฐสภาแล้ว แต่สู้ไม่ไหว และตัวคุณอภิสิทธิ์สุเทพก็ไม่ได้ต้องการจะหนีกระบวนการยุติธรรมแต่อย่างใด

ดังนั้น คำถามจึงมาลงที่แกนนำพันธมิตรฯ ว่า ในช่วงที่รัฐสภาพิจารณาร่างปรองดอง ทำไมไม่ออกมาคัดค้านในวิธีการที่เคยทำ หากจะกล่าวอ้างว่า กลัวจะถูกถอนประกัน นั่นก็ดูจะพอรับฟังได้ เพราะพลังเงียบไม่ชอบความวุ่นวายในสภาพเศรษฐกิจที่ถดถอยแบบนี้

แต่เมื่อคุณทักษิณพ้นผิดกลับมา พลังเงียบจะว่าอย่างไร ซึ่งก็ขึ้นอยู่กับทีท่าของคุณทักษิณว่าจะกลับมาเล่นการเมืองอีก หรือยังจะกร่างชักใยการเมืองอยู่ต่อไป และก็ขึ้นอยู่กับฝ่ายที่จะปลุกกระแสต่อต้านว่าจะมีกลเม็ดอะไร เพราะหลังคุณทักษิณถูกปลดล็อกกลับมาได้แล้ว กระแสสงสารจะลดน้อยถอยลงอย่างน่าอัศจรรย์ แต่ถ้าคุณทักษิณเลิกเล่นการเมือง คำถามก็คือ ใครจะเป็นนายกรัฐมนตรีให้คุณทักษิณได้อีก

ความขัดแย้งนี้จึงยังไม่ทีท่าจะเป็นตำนานไปได้ n

(จากส่วนหนึ่งของงานวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนจากโครงการส่งเสริมการวิจัยในอุดมศึกษาและการพัฒนามหาวิทยาลัยวิจัยแห่งชาติของสํานักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา [HS1068A] ปีที่สาม)