อย่าเสี่ยง

ขณะที่โครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาลชุดนี้ ยังมีปัญหาที่แก้ไม่ตกหลายอย่าง ทั้งเรื่องการระบายข้าวที่รับจำนำมา ปัญหาหนี้สินของรัฐบาลที่ต้องทุ่มไปกับการรับจำนำข้าว รวมถึงการขาดทุนจากการระบายข้าวนับแสนล้านบาทแล้ว

รัฐบาลโดยกระทรวงพาณิชย์ ก็เปิดประเด็นใหม่ด้วยการรื้อฟื้นเรื่องจัดตั้งเขตพิเศษค้าข้าวในพื้นที่ชายแดนขึ้นมาอีกครั้ง

ความจริงแล้ว เรื่องเขตพิเศษค้าข้าวนั้น มีการผลักดันมานานแล้ว และเคยมีมติ ครม. เห็นชอบกรอบความร่วมมือระหว่างไทย เวียดนาม และกัมพูชา โดยระบุว่า เป็นการสร้างความร่วมมือด้านสินค้าเกษตรโดยเฉพาะข้าว เพื่อสร้างเสถียรภาพราคา และป้องกันการลักลอบนำเข้าข้าวจากประเทศที่มีชายแดนติดกับไทย

พูดง่ายๆ คือ จัดตั้งขึ้นมาเพื่อฮั้วราคาข้าวนั่นเอง

อย่างไรก็ตาม นับตั้งแต่มีการผลักดันเรื่องนี้ก็ถูกต่อต้านอย่างหนัก เพราะทำให้ผู้ส่งออกและโรงสีได้ประโยชน์ สามารถรับซื้อข้าวจากกัมพูชาและเวียดนามที่ราคาถูกกว่าไทยมากนำไปส่งออกได้

ทำให้เกษตรกร คือชาวนาผู้ปลูกข้าวแสดงความไม่เห็นด้วยอย่างชัดเจน เพราะกระทบต่อการรับซื้อข้าวในไทย

น่าสังเกตว่า เขตพิเศษค้าข้าวถูกนำเสนอออกมาอีกครั้งในช่วงที่รัฐบาลรับจำนำข้าวทุกเมล็ดในราคาสูงถึง 1.5 หมื่นบาทต่อตัน

ซึ่งเป็นจังหวะนี้จะช่วยลดแรงต้านจากชาวนาได้ เพราะชาวนาไม่ต้องกังวลกับการขายข้าว และยังเป็นการช่วยผู้ส่งออกให้มีข้าวไปขายในต่างประเทศได้ ด้วยต้นทุนที่ถูกกว่าการซื้อในประเทศอีกด้วย เพราะปัจจุบันผู้ส่งออกไม่มีข้าวอยู่ในมือเลย เนื่องจากถูกนำไปจำนำกับรัฐหมด

อย่างไรก็ตาม การที่รัฐบาลนำร่องโครงการนี้ด้วยการเริ่มต้นซื้อข้าวจากกัมพูชาก่อน โดยกำหนดให้ข้าวที่นำเข้ามาจะต้องส่งออกเพียงอย่างเดียวเท่านั้น ห้ามนำเข้ามาจำหน่ายในประเทศ

ปัญหา คือ กระทรวงพาณิชย์จะรับประกันหรือมีมาตรการป้องกันได้อย่างไรว่า ข้าวดังกล่าวจะไม่นำมาเวียนเทียนขายในประเทศ

เพราะแม้กระทั่งปัจจุบัน กระทรวงพาณิชย์ หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ก็ยังไม่สามารถป้องกันไม่ให้มีการนำเข้าข้าวจากกัมพูชาเข้ามาสวมสิทธิเป็นข้าวไทยเพื่อเข้าโครงการรับจำนำข้าวได้

ฉะนั้น การจะเดินหน้าโครงการนี้ รัฐบาลต้องหามาตรการป้องกันที่เข้มแข็งและเป็นรูปธรรมในการป้องกันข้าวราคาถูกจากเพื่อนบ้านจะดีกว่า

เพราะหากละเลยหรือไม่สามารถป้องกันได้ทางปฏิบัติแล้วยังดำเนินโครงการต่อ ผลเสียก็จะตกกับประเทศและชาวนาไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้