เปลี่ยนแปลงประเทศไทย เพื่ออนาคตของทุกคน

ช่วงเวลาต่อไป จะเป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญที่เราจะต้องคิดถึงเรื่อง “การเปลี่ยนแปลงประเทศไทยอย่างจริงจัง” เพื่อช่วยกันขับเคลื่อน ทำความหวังของทุกคนให้กลายเป็นความจริง

หนึ่งในความมุ่งหวัง ความฝันในเชิงเศรษฐกิจที่ทุกคนมี และชอบขายฝันกันอยู่ตลอดเวลา ก็คือ วันหนึ่งไทยจะสามารถก้าวขึ้นไปอยู่บนระดับขั้นใหม่ของการพัฒนาประเทศ หลุดออกจากวังวนการเป็นประเทศรายได้ระดับกลาง สามารถไปยืนหยัดทัดเทียมกับประเทศที่พัฒนาแล้วอย่างสหรัฐ ยุโรป อังกฤษ ได้อย่างไม่น้อยหน้า และทำให้เราเป็นหนึ่งในผู้นำทางเศรษฐกิจในเอเชีย กลายเป็นพี่ใหญ่ที่สำคัญของภูมิภาคนี้

ความมุ่งหวังนี้เป็นเป้าหมายที่น่ายกย่อง หากทำได้ก็จะเป็นประโยชน์กับทุกคน

แต่สิ่งที่เกิดขึ้นในช่วง 15 ปีที่ผ่านมา สะท้อนความจริงที่ไม่ได้งดงามเท่ากับความฝันของเรา ในอดีต ถ้ายังจำกันได้ ทุกคนชอบพูดกันถึงการที่ประเทศไทยจะไปแข่งขันกับเกาหลี ฮ่องกง ไต้หวัน สิงคโปร์ โดยหวังอยู่ในใจว่า วันหนึ่งเราจะเป็นเสือตัวที่ 5 ของเอเชีย ต่อมาเราก็เริ่มลดความมุ่งหวังของเราลงมา เปลี่ยนมาพูดกันว่า จะแข่งกับมาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ หลังๆ เราเริ่มพูดว่า จะแข่งขันกับเวียดนาม จีน อินเดีย กลัวว่าเวียดนามจะชนะเรา ซึ่งอีกไม่นานก็คงต้องพูดกันว่า เราจะแข่งกับพม่าได้อย่างไร

ช่วง 50 ปีที่ผ่านมา คู่แข่งของเราต่างออกตัววิ่งไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว ตัวอย่างเช่น มาเลเซียเจริญเติบโตไปได้ดีกว่าไทยพอสมควร ล่าสุดมีรายได้ต่อหัวประมาณ 1 หมื่นเหรียญสหรัฐต่อปี ขณะที่ไทยมีรายได้เพียงประมาณ 5,000 เหรียญสหรัฐต่อปี กระทั่งจีน ซึ่งเคยตามหลังไทยเมื่อ 20 ปีที่แล้ว ปัจจุบันกลับมามีความเข้มแข็งกว่าไทยในหลายด้าน นำหน้าเราไปหลายขุม มีรายได้แซงประเทศไทยไปเรียบร้อย อยู่ที่ประมาณ 5,400 เหรียญสหรัฐต่อปี หรือเกาหลี ที่แต่ก่อนต่างจากไทยไม่มาก แต่ตอนนี้ได้เข้าร่วมเป็นหนึ่งใน OECD และเป็นผู้นำเชิงนวัตกรรมของโลก

ทั้งหมดเป็นระฆังเตือนว่า ถึงเวลาแล้วที่เราจะต้องตั้งคำถามตนเองอย่างจริงจังว่า “เกิดอะไรขึ้นกับประเทศไทย” และช่วยกันเปลี่ยนแปลงประเทศ ก่อนที่ทุกอย่างจะสายไป โดยไม่เพียงแค่พูดเท่านั้น แต่ต้องริเริ่มช่วยกันเปลี่ยนแปลงประเทศของเรา ให้กลับมาเข้มแข็งอย่างแท้จริง

สิ่งที่ต้องช่วยกันเปลี่ยนแปลงเพื่ออนาคตของประเทศ

1.ก่อนอื่น สิ่งแรกที่เราต้องเปลี่ยน คือ ต้องเลิกวางแผน เลิกขายฝัน แต่เน้นการทำ

ประเทศไทยมีแผนจำนวนมากอยู่แล้ว แต่สิ่งที่ขาดคือ Execution ที่จะเปลี่ยนแผนที่เรามีให้เป็นจริง คู่แข่งของเราอย่างสิงคโปร์ เกาหลี มาเลเซีย ที่สำเร็จกันมาได้ ก็เพราะการทำสร้างสิ่งที่เขาวาดฝันให้เป็นจริงทีละอย่าง ซึ่งเมื่อเวลาผ่านไป เมื่อหลายอย่างเกิดขึ้นจริง ก็จะสะสมเป็นจุดได้เปรียบในเชิงการแข่งขันระหว่างประเทศ

2.เลิกเลือกทำแต่สิ่งง่ายๆ หันมาช่วยกันจัดการแก้ไขปัญหาที่ยากแต่สำคัญต่ออนาคตของทุกคน เช่น ปัญหาด้านการศึกษา ที่ทุกคนชอบพูดว่า เป็นปัญหาที่ไม่รู้จะแก้ไขตรงไหน ทำให้หลายๆ ปีที่ผ่านมาไม่มีความคืบหน้าเท่าที่ควร กลายเป็นจุดอ่อนสำคัญของเศรษฐกิจไทย

3.เลิกคิดว่าเราทำไม่ได้ เราไม่พร้อม เพราะความพร้อมจะเกิดมาจากความคิดที่เราทำได้ อาทิ ปัญหานวัตกรรมที่หลายคนเชื่อและชอบพูดกันว่า ไทยไม่พร้อมจะลงทุนใน R&D ไม่สามารถที่จะสร้างนวัตกรรมเป็นของตนเอง ความจริงเรื่องนี้ไม่ใช่ปัญหาที่แก้ไม่ได้

4.เลิกขวาง เอาประโยชน์องค์กรตนเป็นที่ตั้ง ซึ่งทำให้ทุกอย่างไม่สามารถเดินไปได้

5.เลิกที่จะธุระไม่ใช่ ปกป้องตนเองเป็นสำคัญ เลิกยึดหลักว่า ไม่ใช่เรื่องของเรา เราไม่ทำ เพราะไม่รู้จะทำไปทำไม ทำไปก็ไม่ได้อะไร แต่ถ้าผิดเราจะเสียหายได้

Agenda สำหรับประเทศไทย

สิ่งที่น่าสนใจก็คือ ถ้าเราลองถามคนทั่วๆ ไปดูว่า เขาคิดว่าเมืองไทยมีปัญหาตรงไหน ต้องแก้อะไร หรือต้องแก้อย่างไร ทุกคนมีคำตอบ

เรารู้กันพอสมควรว่า ต้องทำอะไร สิ่งไหนที่ทำแล้วจะทำให้ประเทศไทยเข้มแข็งขึ้นใน 5 ปีข้างหน้า รู้ด้วยว่าถ้าจะแก้จะต้องเดินอย่างไรที่จะทำให้เราก้าวเข้าไปใกล้ความฝันของเราอีกก้าวหนึ่ง ที่จะทำให้ไทยเป็นเสือตัวที่ 5 เป็นประเทศที่ทุกคนต้องอิจฉาในช่วงต่อไป

แต่สิ่งต่างๆ เหล่านี้กลับไม่เกิดขึ้น และนับวันต้นทุนของการที่เราไม่ทำ ก็ยิ่งแพงขึ้นเรื่อยๆ

ในประเด็นนี้ ถ้าเราต้องการจะเปลี่ยนประเทศจริงๆ สิ่งแรกที่เราต้องช่วยกันก็คือ เราต้องเปลี่ยนตนเอง เปลี่ยนจากมุ่งวางแผน เป็นทำ อาสากันเป็นเจ้าภาพ เอาพลังเงียบของประเทศออกมา ช่วยกันคิด กล้าที่จะคิดถึงอนาคต กล้าที่จะพูด ว่าเราอยากเห็นอะไร ช่วยกันแก้ไข โดยกล้าที่จะลอง แม้ว่าจะผิดบ้างก็ตาม

ในเดือนต่อๆ ไป คอลัมน์นี้จะทำหน้าที่ช่วยจุดประกายการเปลี่ยนแปลงประเทศไทย โดยหยิบยกประเด็นต่างๆ ซึ่งเป็น Agenda ของไทย พร้อมแนวทางในการแก้ไขปัญหาเหล่านั้นที่น่าจะเป็นคำตอบที่ดีให้กับประเทศ ขอเพียงแต่เราช่วยกันทำ ช่วยกันเดินไปข้างหน้าเท่านั้น ความสำเร็จก็จะเกิดขึ้น อาทิ

1.การแก้ไขปัญหาคุณภาพการศึกษา

2.การวางระบบที่จะทำให้ไทยเป็นประเทศแห่งนวัตกรรม

3.การยกระดับให้บริษัทไทยขึ้นเป็นผู้นำของอาเซียน และเป็นบริษัทชั้นนำของโลก

4.การก้าวสู่ความฝันที่จะทำให้ไทยเป็นศูนย์กลางของ AEC

5.แนวทางการกำหนดแผนพัฒนาประเทศ ที่จะทำให้ประเทศพัฒนาอย่างแท้จริง

6.การสร้างระบบการเงินที่คนชนบทเข้าถึง

7.การเตรียมการรองรับสังคมชราภาพ และปลดชนวนระเบิดระบบประกันสังคม

8.การลดความเหลื่อมล้ำของรายได้อย่างถาวร

9.การกระจายความเจริญไปสู่ต่างจังหวัด และชนบท

10.การปฏิรูประบบราชการ ที่ล่าช้าและเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาประเทศ

11.การแก้ไขกฎหมายที่เราใช้กันมากว่า 50 ปี เพื่อให้รับกับ Modern Thailand

12.การจัดการกับปัญหาทุจริตคอร์รัปชัน

ผมมั่นใจว่าประเทศไทยทำได้ และสิ่งที่เรามุ่งหวัง วาดฝัน ไม่ได้ไกลเกินเอื้อม และไม่ใช่เรื่องยาก ถ้าเราทุกคนช่วยกันคนละไม้คนละมือ ที่จะเปลี่ยนแปลงประเทศอันเป็นที่รักของเรา