จากทฤษฎี2สูงถึงค่าแรง300บาท

โดย...สมผล ตระกูลรุ่ง

รัฐบาลประกาศนโยบายตอนหาเสียงว่า จะปรับค่าแรงขั้นต่ำเป็นวันละ 300 บาท โดยเริ่มประกาศใช้ไปแล้วเมื่อเดือน เม.ย.ที่ผ่านมา ในกรุงเทพฯ และจังหวัดที่มีความพร้อมรวม 7 จังหวัด ส่วนอีก 70 จังหวัด รัฐบาลประกาศแล้วว่า จะประกาศใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2556 อันเป็นการทำตามนโยบายได้ทั่วประเทศ

การเพิ่มค่าแรงแบบก้าวกระโดดอย่างนี้ ผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรง คือ ผู้ประกอบธุรกิจที่ต้องใช้แรงงาน และประเมินกันว่าผู้ประกอบการขนาดกลาง หรือ SME น่าจะได้รับผลกระทบที่รุนแรงที่สุด ส่วนผู้ประกอบการรายใหญ่น่าจะเอาตัวรอดได้

ค่าแรงควรจะเป็นเท่าใด น่าจะเป็นเหตุผลในทางเศรษฐศาสตร์ น่าจะเป็นไปตามสภาพความเป็นจริง แต่ประเทศเรากลับเป็นเหตุผลในทางการเมือง ที่มีเหตุผลเพื่อทำตามนโยบายที่หาเสียงไว้ และเพื่อหาเสียงกับผู้ใช้แรงงานโดยไม่มีเหตุผลในทางเศรษฐศาสตร์

รัฐบาลเองก็รู้ว่า การปรับขึ้นค่าแรงจะมีผลกระทบกับผู้ประกอบการโดยตรง และผลโดยอ้อมที่เป็นผลในระยะยาว ก็จะเกิดกับประชาชนและผู้ใช้แรงงานนั่นเอง รัฐบาลจึงได้ออกมาตรการหลายอย่างเพื่อช่วยเหลือผู้ประกอบการ เพื่อให้สามารถประกอบกิจการต่อไปได้

ค่าแรงงานเป็นต้นทุนโดยตรงของภาคการผลิต ซึ่งโดยธรรมชาติของผู้ประกอบธุรกิจ เมื่อต้นทุนสูงขึ้น ย่อมไม่มีผู้ประกอบธุรกิจรายใดที่จะยอมขาดทุน ย่อมผลักภาระไปให้กับผู้บริโภค โดยขึ้นราคาสินค้าตามต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น และผู้ใช้แรงงานเองก็ย่อมจะได้รับผลย้อนกลับมาจากราคาสินค้าที่สูงขึ้น

ทุกวันนี้ เราได้รับผลกระทบจากการขึ้นค่าแรงใน 7 จังหวัดนำร่องไปแล้ว ข้าวแกงก็ดี ก๋วยเตี๋ยวก็ดี ที่เป็นอาหารหลักมื้อกลางวันของมนุษย์เงินเดือน เคยมีราคาขาย 202530 บาท เดี๋ยวนี้หากินไม่ได้แล้วในย่านธุรกิจ ก๋วยเตี๋ยวเดี๋ยวนี้ชามละ 354050 บาท ผลกระทบเกิดขึ้นกับมนุษย์เงินเดือนจำนวนมาก ซึ่งไม่ได้อานิสงส์จากการปรับค่าแรง 300 บาท เพราะได้มากกว่าอยู่แล้ว เท่ากับว่ารายได้เท่าเดิม แต่รายจ่ายประจำวันที่จำเป็นเพิ่มขึ้นอย่างมาก

มนุษย์เงินเดือนเหล่านี้ไม่ได้รับความช่วยเหลือจากรัฐบาล อาจเป็นเพราะไม่ใช่ฐานเสียงรัฐบาล จึงต้องหาทางปรับตัวให้อยู่ได้ภายใต้ราคาสินค้าที่แพงขึ้น

นอกจากนี้ คนสูงวัยที่อาศัยเงินจากบำนาญ ที่มีรายได้คงที่ แต่รายจ่ายเพิ่มขึ้น แม้จะได้เบี้ยคนชรา แต่ก็ไม่น่าจะเพียงพอกับค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น

เพื่อนที่อยู่ตามหมู่บ้านก็ได้รับผลกระทบจากค่าแรง 300 บาท เพราะยามหมู่บ้านเรียกร้องค่าแรงเพิ่มตามกฎหมาย คุณแจ๋วที่บ้านแม้จะเป็นพม่าเขมร ก็เรียกร้องค่าแรงเพิ่ม

การปรับค่าแรงงานให้สูงขึ้นและสินค้าต่างๆ ก็สูงขึ้นด้วย ดูเหมือนจะเป็นไปตามทฤษฎี 2 สูงของเจ้าสัวซีพี ที่เคยบรรยายไว้เมื่อปี 2551 โดย 2 สูงของเจ้าสัว คือ ราคาผลิตผลการเกษตรสูงและเงินเดือนของลูกจ้างสูง และยืนยันว่า 2 สูงนี้จะไม่ทำให้เงินเฟ้อ เพราะมีสินค้าให้ซื้อได้ และ 2 สูงดีกว่า 2 ต่ำอย่างแน่นอน

ทฤษฎี 2 สูง กับทฤษฎี 2 ต่ำ อย่างไหนจะดีกว่ากัน พวกเศษกระดาษอย่างผมคงไม่มีความสามารถไปวิพากษ์วิจารณ์ได้ ต้องปล่อยให้เป็นหน้าที่ของนักเศรษฐศาสตร์ที่จะใช้วิชาความรู้ ใช้ทฤษฎีทางเศรษฐศาสตร์ ในการวิเคราะห์วิจารณ์ให้ความรู้กับสาธารณะในทางวิชาการต่อไป

สำหรับชาวบ้านอย่างเราๆ คงได้แต่ดูจากสภาพความเป็นจริงที่เกิดขึ้นว่า เมื่อ 1 สูงนำหน้าไปแล้ว อีก 1 สูงก็ตามมาอย่างติดๆ คนธรรมดาทั่วไปได้รับผลกระทบอย่างไรกันบ้าง

มีคนไทยที่ไปอยู่ในประเทศอังกฤษเล่าให้ฟังว่า เงินเดือนที่นั่นสูงมาก แต่ค่าใช้จ่ายทุกอย่างก็สูง เฉพาะค่าบริการเก็บขยะ เดือนละ 2 หมื่นบาท บวกลบคูณหารแล้ว การได้รับค่าตอบแทนสูงก็ไม่ได้ทำให้มีเงินเหลือมากมาย เพราะค่าใช้จ่ายทุกอย่างที่จำเป็นก็สูงตามไปด้วย

ในประเทศจีน ดูเหมือนจะไม่ใช้ทฤษฎี 2 สูง แต่จะไปในทิศทางทฤษฎี 2 ต่ำเสียมากกว่า เพราะเป็นที่รู้กันว่า ค่าแรงงานของจีนยังต่ำมาก สินค้าของจีนก็ราคาถูก จีนพยายามที่จะรักษาค่าเงินไม่ให้สูงขึ้น ดูเหมือนว่าต้องการทำให้ทุกอย่างในจีนต่ำลงทั้งระบบ ไม่เพียงเฉพาะ 2 ต่ำเท่านั้น แต่ประเทศจีนก็เป็นยักษ์ใหญ่ของโลก เป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจที่ใหญ่ที่สุด ถนนทุกสายมุ่งสู่จีน

การขึ้นค่าแรงเป็น 300 บาททั่วประเทศ จะทำให้วิถีชีวิตของชาวบ้านเปลี่ยนแปลงไป ทุกวันนี้การเกี่ยวข้าวของชาวนาที่เป็นการขอแรงเพื่อนบ้านมาช่วยเก็บเกี่ยวที่เรียกว่า ลงแขก ไม่มีให้เห็นอีกแล้ว มีแต่ค่าจ้างแรงงานในการเก็บเกี่ยวที่สูงขึ้นทุกวัน แม้รัฐบาลจะช่วยเรื่องรายได้ของชาวนา ด้วยการประกันราคาข้าวให้สูงกว่าความเป็นจริง แต่ในอีกด้านหนึ่ง กลับเป็นการทำลายการพัฒนาคุณภาพข้าวให้ดีขึ้น เป็นการทำลายวิถีชีวิตพื้นฐานของชาวนา ทำลายวิถีชีวิตอันเงียบสงบของชนบทให้เป็นชีวิตที่แสวงหาแต่ผลประโยชน์เหมือนคนเมือง

ทฤษฎี 2 สูงของเจ้าสัวซีพี ท่านเน้นเรื่องผลผลิตการเกษตร เพราะซีพีคือผู้ประกอบธุรกิจการเกษตรที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ ซีพีไม่กลัวการจ่ายค่าแรงงานสูงขึ้น ถ้าผลผลิตทางเกษตรมีราคาสูงขึ้น เพราะซีพียังคงได้กำไรและอาจกำไรมากกว่าเดิมด้วย

ทฤษฎี 2 สูงของเจ้าสัว ท่านเน้นว่าหากสินค้ามีราคาสูงขึ้น รัฐบาลไม่ควรไปกดราคา เจ้าสัวไม่เห็นด้วยกับธงฟ้า แต่เจ้าสัวเห็นว่าเมื่อราคาสินค้าสูงขึ้น ให้รัฐบาลขึ้นเงินเดือน เพื่อให้รายได้เพิ่มขึ้น จะได้เป็น 2 สูง

แต่รัฐบาลนี้เพิ่มรายได้ให้สูงขึ้น เพื่อให้ราคาสินค้าสูงขึ้นตาม วิธีการอย่างนี้จะเป็นไปตามทฤษฎี 2 สูงของเจ้าสัวหรือไม่ ผมไม่กล้าฟันธง

ทฤษฎี 2 สูงของเจ้าสัว ถ้าสูงกันถ้วนหน้า สูงทุกอย่างผลก็เท่าเดิม ไม่เสียหายอะไร แต่ถ้าไม่สามารถทำให้รายได้สูงขึ้นทุกภาคส่วน รัฐบาลจะช่วยเหลือส่วนที่รายได้ไม่สูงอย่างไร

หรือไม่สนใจ เพราะไม่ใช่เหตุผลทางการเมือง เพราะไม่ใช่ฐานเสียง