รากฐานและการเติบโต

ผมโชคดีที่มีผู้บังคับบัญชาคนแรกที่เป็นคนใจกว้าง มีวิสัยทัศน์และสนับสนุนลูกน้องให้เจริญก้าวหน้า หลังจากที่ทำงานที่ช่องนนทรีเพียง 2 ปี ท่านก็เปิดโอกาสให้ผมไปรับงานในตำแหน่งที่รับผิดชอบสูงขึ้น

แต่ก่อนถึงวันนั้นผมต้องพิสูจน์ตัวเองเสียก่อน

หลังเป็นวิศวกรประจำคลังน้ำมันมาพักใหญ่ คุณนิพิทธ์บอกว่า จะให้ผมไปดูแลการขนส่งน้ำมันจากคลังไปยังลูกค้า แต่คงต้องการทดสอบความอดทนและความติดดินของผมเสียก่อน จึงสั่งให้ผมทำหน้าที่ตรวจ สอบปริมาณน้ำมันในถังน้ำมันของขบวนรถไฟทุกถังก่อนปล่อยออกจากคลังเสียก่อน

การขนส่งน้ำมันทางรถไฟนั้น ทำโดยติดตั้งถังน้ำมันบนแคร่รถไฟ แคร่ละหนึ่งถัง ความจุประมาณ 23 หมื่นลิตรต่อแคร่ เมื่อเติมน้ำมันเข้าถังเรียบร้อยแล้ว ต้องสอบทานปริมาณน้ำมันในถังกับมาตรวัดด้วยการเปิดฝาถังบนแคร่รถไฟดูด้วยสายตาว่า ระดับน้ำมันอยู่ที่แป้นวัดที่ติดตั้งไว้ถูกต้อง

ขบวนรถไฟหนึ่งๆ ประกอบด้วยหลายสิบแคร่รถไฟ ถ้าจะตรวจเช็กทุกถังได้รวดเร็วหมายถึงเราต้องกระโดดจากถังหนึ่งไปอีกถังหนึ่งโดยไม่ต้องลงจากแคร่รถไฟเลย ซึ่งต้องระวังให้ดีมิฉะนั้นตกลงมาแขนหรือขาหักได้ รองเท้าที่ใช้ต้องเป็นรองเท้าพิเศษที่เรียกว่าเซฟตีชู

ความจริงงานนี้เป็นงานของกรรมกร ขอแค่ถ้าตาไม่บอดก็ทำได้ทุกคน แต่ท่านคงอยากรู้ว่า ให้งานแบบนี้แล้วผมจะมีปฏิกิริยาอย่างไร ผมก็ทำอยู่หลายวันโดยไม่มีข้อโต้แย้ง และรู้สึกสนุกเสียด้วยซ้ำเพราะรู้ว่าไม่ใช่งานประจำ

หลังจากนั้นผมได้รับมอบหมายให้เป็นผู้ควบคุมการจ่ายน้ำมันประจำวันของทั้งทางรถยนต์และรถไฟทั้งหมด

ขณะนั้นปริมาณการใช้น้ำมันพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว เพราะกำลังมีสงครามในเวียดนาม สหรัฐได้ใช้ฐานทัพในประเทศไทยที่สัตหีบ ตาคลีและอุดร สำหรับส่งเครื่องบินรบไปทิ้งระเบิดในเวียดนาม บริษัทน้ำมันต่างๆ ต้องขยายความสามารถในการรับและส่งน้ำมันเพิ่มขึ้นอีกจำนวนมหาศาล

การขนส่งน้ำมันไปยังฐานทัพต่างๆ ต้องทำกัน 24 ชั่วโมง และต้องเพิ่มรถบรรทุกน้ำมันที่ใช้ขนส่งทั้งทางถนนและทางรางจำนวนมากจึงทันกาล และน้ำมันที่ใช้สำหรับเครื่องบินรบเป็นน้ำมันพิเศษเรียกว่า จีพี4 (JP4) ซึ่งไวไฟกว่าน้ำมันที่ใช้กับเครื่องบินพาณิชย์ ต้องจัดเก็บและขนส่งอย่างระมัดระวัง มิฉะนั้นอาจเกิดระเบิดหรือเพลิงไหม้ขึ้นง่ายๆ

ปริมาณรถน้ำมันที่เพิ่มขึ้นและจำนวนคนขับรถที่มากขึ้นนี้ เป็นความท้าทายของบริษัทน้ำมันที่ต้องจัดการให้เป็นระเบียบและมีประสิทธิภาพให้ได้

โดยปกติคนขับรถบรรทุกก็มักจะเขี้ยวลากดินอยู่แล้ว เมื่อเจองานหนัก เวลาพักผ่อนน้อยจึงมักจะมีเรื่องทะเลาะกันบ่อยๆ เมื่อผมได้รับมอบให้มีหน้าที่ดูแลความเรียบร้อยของการขนส่งน้ำมันก็ต้องเรียนรู้ที่จะต้องบริหารจัดการกับคนกลุ่มนี้อย่างรวดเร็ว

เป็นประสบการณ์ที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่ง เมื่อผมต้องบริหารบริษัทที่มีสหภาพแรงงานในกาลต่อมา

ผมใช้วิธีผูกมิตรกับผู้นำอย่างไม่เป็นทางการของกลุ่มคนขับรถเหล่านี้ และขอให้เขาช่วยงานเราตามที่เห็นเหมาะสม เมื่อพวกเขาได้รับการยกย่องเขาก็ภูมิใจ และให้ความร่วมมืออย่างเต็มใจ

งานนี้ผมต้องไปตรวจดูความเรียบร้อยของจุดจ่ายต่างๆ ในคลังน้ำมันในเวลากลางคืนบ่อยๆ

ครั้งหนึ่งพบคนรถที่กำลังเมาและพกปืนเข้ามา จึงต้องปลดอาวุธปืนไม่ให้เกิดอันตราย ก็ได้อาศัยผู้นำไม่เป็นทางการเหล่านี้ช่วยจัดการให้เรียบร้อยเพราะลำพังตัวเราเองคงไม่มีบารมีพอสั่งคนเมาได้

อีกตัวอย่างของการได้ประโยชน์จากการสร้างมิตรภาพและให้การยกย่องผู้นำเหล่านี้คือ การได้รับความร่วมมือในการเปลี่ยนแปลงวิธีการทำงาน

ครั้งนั้นบริษัทต้องการเพิ่มประสิทธิภาพของการขนส่งทางรถโดยการติดมาตรบันทึกความเร็ว ระยะทางที่วิ่งและจุดจอดระหว่างทาง เพื่อสามารถตรวจสอบการทำงานของคนขับรถ

ก่อนดำเนินการดังกล่าว ผมเชิญผู้นำที่ไม่เป็นทางการเหล่านี้หลายคนมาชี้แจงเหตุผลและประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นกับบริษัทและพนักงานขับรถเองที่จะมีรายได้เพิ่มขึ้น และขอความร่วมมือให้ช่วยถ่ายทอดและจูงใจให้ทุกคนสนับสนุน แรกๆ มีคนขับรถจำนวนไม่น้อยไม่พอใจและต่อต้านหรือตีรวนบ้าง แต่เมื่อคนกลุ่มใหญ่ให้การสนับสนุนเหตุการณ์ก็ผ่านไปด้วยดี

2 ปีที่ทำหน้าที่ควบคุมการจ่ายและขนส่งน้ำมันของบริษัททำให้ผมได้ประสบการณ์มากมาย ผลงานคงเข้าตาผู้ใหญ่ เพราะหลังจากนั้นได้เลื่อนตำแหน่งและความรับผิดชอบให้ไปทำงานในออฟฟิศใหญ่ที่สุรวงศ์ในตำแหน่งผู้ประสานงานทางการจัดหาและจัดส่งน้ำมันของทั้งบริษัท

จากจุดเริ่มต้นที่ดีนี้ ทำให้อนาคตการทำงานของผมในบริษัทมีความหลากหลายและเติบโตอย่างรวดเร็ว ช่วง 15 ปีที่ทำงานกับเอสโซ่ผมโยกย้ายงานถึง 7 ครั้ง ในแต่ละครั้งถ้าไม่ไปรับตำแหน่งที่สูงขึ้น ก็จะข้ามไปหน่วยงานอื่นเพื่อเสริมสร้างประสบการณ์ ผมมีโอกาสได้ทำงานในหน่วยงานหลักๆ ของบริษัท เช่น การวางแผนและจัดหาจัดส่งน้ำมัน การขายและการตลาด การวางแผนกลางและการเงิน และท้ายที่สุดเป็นกรรมการของบริษัทพร้อมดูแลเรื่องการบุคคล ประชาสัมพันธ์และการประสานงานกับราชการ

ระหว่าง 15 ปีนั้นได้เข้าร่วมเป็นคณะทำงานพิเศษเพื่อกำหนดทิศทางของบริษัทต่างๆ ในเครือเอสโซ่ในภูมิภาคเอเชีย กำหนดยุทธศาสตร์การลงทุน และรวมถึงการปรับโครงสร้างองค์กรใหม่ของบริษัทเอสโซ่ในประเทศไทยในยุคนั้น

ประสบการณ์การทำงานที่เอสโซ่ทำให้ผมตระหนักถึงคุณค่าของการสร้างผลงานและความประทับใจครั้งแรก หรือที่ฝรั่งใช้คำว่า First Impression ต่อภาพลักษณ์ของเราในอนาคต การเริ่มต้นที่ดีเหมือนได้แต้มต่อไว้เป็นทุน ถ้าสามารถพิสูจน์ตนเองได้อย่างต่อเนื่อง ความเจริญในหน้าที่การงานรออยู่ข้างหน้า

ถ้าโชคดีสามารถสร้างกัลยาณมิตรจากเพื่อนร่วมงานโดยอาศัยหลัก “นายดึง ลูกน้องดัน และเพื่อนสนับสนุน” ได้ยิ่งมีโอกาสไปโลด