ค้ากันเองดีที่สุด

วิกฤตการเงินในสหรัฐต่อเนื่องมายังวิกฤตหนี้ในกลุ่มยูโรโซน เป็นบทเรียนสำคัญให้กับทวีปเอเชียครับ ว่า การพึ่งพาคนอื่นนั้นรังแต่จะทำให้ซวยกันไปทั่วทั้งโลก ยิ่งในยุคสมัยนี้เศรษฐกิจทั่วโลกเชื่อมต่อกันไปหมดทั้งการค้าโลกและการเคลื่อนที่ของตลาดทุน

ภาคการเงินสหรัฐในปี 2008 ก็กระทบไปทั่วโลก ยุโรปเจอกับวิกฤตหนี้ตั้งแต่ปี 2011 ก็กระทบไปทั่วโลกเป็นเด้งที่ 2 เอเชียไม่วายเจอผลกระทบทุกครั้งไปครับ

นั่นเป็นเพราะว่า เอเชียแม้ว่าจะถูกมองว่าเป็นภูมิภาคแห่งอนาคต ทว่าเอเชียเป็นเพียงแหล่งผลิตสินค้าของโลกเท่านั้น ที่ความมั่งคั่งทั้งหลายยังต้องพึ่งพาตลาดในสหรัฐและยุโรป อีกทั้งตลาดทุนต่างๆ ของเอเชียเองก็เป็นเพียงแหล่งเข้ามาเก็งกำไรชั่วครู่ชั่วยามของตะวันตกเท่านั้น

บทเรียนจากวิกฤตหนี้ในยุโรปครั้งนี้ ยิ่งเป็นเครื่องเตือนใจเอเชียครั้งสำคัญว่า ต่อไปนี้เอเชียต้องลดการพึ่งพาคนอื่นลงให้มาก หันมาค้าขายและซื้อของกันเองให้มากขึ้น

ถ้าทำได้จริงเอเชียจะได้ผลประโยชน์หลายต่อ ทั้งเป็นการสร้างความแข็งแกร่งให้กับผู้บริโภคภายในประเทศ แก้ไขปัญหายากจนของประชากร และจะเป็นการเติบโตที่ยั่งยืนมากขึ้น

เพราะที่ผ่านมาเราพึ่งตะวันตก พึ่งยุโรปมากเกินไปครับ ทำให้เมื่อตะวันตกมีปัญหา เอเชียจึงพลอยเจอกับปัญหาตามไปด้วย

การเข้าสู่การชุมชนเศรษฐกิจแห่งอาเซียนในปี 2015 หรืออีก 3 ปีข้างหน้านั้น น่าจะเป็นจุดเริ่มต้นของการค้าขายกันเองที่ดีเยี่ยม ถ้าหากเป้าหมายของการเป็นชุมชนเศรษฐกิจของอาเซียนสามารถบรรลุได้จริงๆ

แต่เกรงว่ากลัวจะเป็นเหมือนที่ผ่านมา ที่แต่ละชาติอาเซียนมัวแต่มีความรู้สึกแข่งขันกันเองมากเกินไป ต่างมีความทะเยอทะยานชิงดีชิงเด่น ไม่จริงใจให้กันและกันเหมือนที่เคยเป็นๆ มาตลอดครับ

ที่ผ่านมานั้น พื้นฐานทางเศรษฐกิจของหลายชาติอาเซียนมีลักษณะคล้ายคลึงกันอย่างมาก จนอาจจะเรียกได้ว่าคล้ายกันจนเกินไป ไม่ว่าจะเป็นพื้นฐานเศรษฐกิจของการเป็นประเทศเกษตรกรรมเหมือนกัน เป็นแหล่งลงทุนของต่างชาติเหมือนกัน ผลิตสินค้าหลายๆ อย่างเหมือนกัน ซึ่งพลอยทำให้ชาติอาเซียนต้องพลอยแข่งขันกันเองด้วย

หนำซ้ำ อาเซียนยังขาดความเป็นหนึ่งเดียวกันอย่างแท้จริง แม้ว่าเราจะรวมตัวเป็นสมาคมอาเซียนมานับสิบๆ ปีแล้ว แต่แทบจะไร้ซึ่งความเป็นตัวของตัวเองตลอดมา โดยที่อาเซียนมักจะถูกครอบงำอิทธิพลจากชาติมหาอำนาจมาตลอด นับตั้งแต่ยุคสงครามเย็นก็คือสหรัฐ จนมากระทั่งในปัจจุบันก็คือ จีน ที่กำลังขยายอิทธิพลทั้งทางเศรษฐกิจและการเมืองในอาเซียนมากขึ้น

นี่แค่พูดถึงอาเซียนเท่านั้นครับ การรวมตัวของ 10 ประเทศนี้ยังไปไม่ได้เท่าไหร่ ยิ่งถ้าพูดถึงในระดับเอเชียก็ยิ่งเป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะ 3 ประเทศมหาอำนาจเอเชียตะวันออกอย่าง จีน เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น ที่มีแผลเก่าจากเมื่อครั้งประวัติศาสตร์กันเยอะ

แน่นอนว่าในวันนี้ทางรอดของเอเชียก็คือ เราต้องอยู่ด้วยกัน ต้องค้าขายกันเองมากขึ้น ลดการพึ่งพาโลกตะวันตก แต่คำถามสำคัญก็ดังที่เรียนไว้ข้างต้นทั้งหมด ซึ่งถือว่าไม่ใช่เรื่องที่จะทำได้ง่ายๆ ครับ