ถกกขช.วันนี้รื้อตัวเลขจำนำข้าว ผู้ส่งออกฯหนุนนิด้าฟ้อง

บุญทรง เตริยาภิรมย์ รมว.พาณิชย์ เปิดเผยว่า วันนี้ (21 ก.ย.) จะมีการเรียกประชุมคณะกรรมการนโยบายข้าวแห่งชาติ (กขช.)

เพื่อพิจารณาทบทวนตัวเลขผลผลิตข้าวในโครงการรับจำนำ ทั้งในส่วนผลผลิตข้าวนาปรังรอบพิเศษที่จะรับจำนำข้าวเปลือกจนถึงสิ้นเดือน ก.ย. หลังจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้ขอเพิ่มปริมาณรับจำนำข้าวเปลือกนาปรังรอบพิเศษ จาก 2 ล้านตัน มาเป็น 3.1 ล้านตัน และผลผลิตข้าวเปลือกนาปีที่จะเข้าโครงการรับจำนำข้าวเปลือกฤดูกาล 2555/2556 ว่าจะมีปริมาณเพิ่มขึ้นหรือลดน้อยลงจากที่คาดการณ์ไว้ 25 ล้านตันอย่างไร ซึ่งอาจต้องมีการปรับตัวเลขวงเงินหมุนเวียนรับจำนำ 4.05 แสนล้านบาทด้วย

ทั้งนี้ เมื่อได้ข้อสรุปจากที่ประชุม กขช. จะนำมติดังกล่าวเสนอต่อที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ภายในวันอังคารที่ 25 ก.ย. เพื่อให้ทันต่อการเปิดโครงการรับจำนำข้าวเปลือกนาปีฤดูกาลใหม่ที่จะเริ่มในวันที่ 1 ต.ค.นี้

สำหรับการมอบนโยบายหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง เพื่อเตรียมความพร้อมโครงการรับจำนำนั้น ยืนยันว่า รัฐบาลจะดำเนินโครงการรับจำนำต่อไป เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรให้มีรายได้เพิ่มขึ้น โดยการป้องกันการทุจริตในโครงการรับจำนำปีนี้ได้มีการปรับหลักเกณฑ์ ซึ่งในใบประทวนที่ออกให้กับเกษตรกรและการทำสัญญากับโรงสีเข้าร่วมโครงการจะมีระบุไว้ชัดเจน หากมีการสวมสิทธิในโครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาล เกษตรกรและโรงสีจะต้องรับผิดชอบและมีความผิดตามกฎหมาย

บุญทรง กล่าวว่า กรณีที่นักวิชาการของสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) เตรียมรวมรวบรายชื่อประชาชนเพื่อขอยุติโครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาลต่อยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี หากไม่มีการยุติโครงการรับจำนำจะฟ้องศาลปกครอง เพื่อให้ระงับโครงการเนื่องจากเป็นโครงการสร้างความเสียหายให้ประเทศชาตินั้น ตนไม่กังวลต่อเรื่องดังกล่าว เพราะโครงการรับจำนำข้าวไม่มีประเด็นไหนที่ขัดกับกฎหมายรัฐธรรมนูญ โดยระบบการค้าข้าวในตลาดยังคงทำงานปกติ ไม่ได้มีการกีดกันการค้าแต่อย่างใด

 

ยรรยง พวงราช ปลัดกระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า อยากถามกลับไปยังนักวิชาการนิด้า ว่า เคยทำวิจัยเรื่องข้าวจริงจังหรือไม่ ก่อนที่จะมากล่าวหาภาครัฐ อีกทั้งนักวิชาการก็ไม่ใช่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับโครงการรับจำนำข้าว กรณีที่มีการล่ารายชื่อประชาชน ถามกลับว่าเหตุใดถึงไม่ไปถามความเห็นเกษตรกรที่ได้รับประโยชน์จากโครงการนี้ และแม้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกับโครงการรับจำนำข้าว เช่น ผู้ส่งออกข้าวจะมีการฟ้องร้องภาครัฐ ก็ต้องพิสูจน์ว่าโครงการรับจำนำข้าวทำให้ระบบการค้าของเอกชนเสียหายหรือแข่งไม่ได้จริงๆ

อย่างไรก็ตาม วัตถุประสงค์ของโครงการรับจำนำข้าวคือการเพิ่มราคาสินค้าเกษตร เพื่อให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น ไม่ได้เป็นทำการค้าเพื่อแข่งขันกับเอกชน เพราะเอกชนก็ยังสามารถหาซื้อข้าวในตลาดมาทำการค้าปกติได้ หากดูจากตัวเลขการรับจำนำข้าวนาปีที่ผ่านมาจะพบว่าปริมาณข้าวที่เข้าโครงการรับจำนำก็ไม่ได้เข้ามาทั้งหมด มีการหมุนเวียนในตลาด เพราะเกษตรกรต้องเก็บไว้ทำพันธุ์ และบริโภคในประเทศมากถึงครึ่งหนึ่งของผลผลิตข้าวทั้งหมด

ขณะที่ การระบายข้าวก็เป็นกลไกปกติเมื่อรัฐบาลมีสต๊อกข้าวก็ต้องระบายออกไป ดังนั้นไม่ควรจะมองประเด็นกำไรหรือขาดทุน เพราะโครงการรับจำนำข้าวมุ่งเน้นการช่วยเหลือเกษตรกรไม่ได้ทำการค้าขายแข่งกับเอกชน

วิชัย ศรีประเสริฐ นายกกิตติมศักดิ์สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย กล่าวว่า เห็นด้วยที่นักวิชาการนิด้าจะรวบรวมรายชื่อประชาชน เพื่อฟ้องร้องศาลปกครองให้ยุติโครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาล เนื่องจากนโยบายรับจำนำข้าวทุกเมล็ดขัดต่อกฎหมายรัฐธรรมนูญ มาตรา 84 (1) ที่ระบุไว้ชัดเจนว่า รัฐบาลทำการค้าแข่งขันกับเอกชนไม่ได้ และต้องสนับสนุนให้เกิดการค้าเสรี แต่นโยบายรับจำนำข้าวทุกเม็ดทำให้เอกชนแข่งขันไม่ได้ เนื่องจากมีการตั้งราคารับจำนำไว้สูงกว่าราคาตลาดมาก จึงถือว่าผิดกฎหมายรัฐธรรมนูญ 100%

ทั้งนี้ กรณีที่รัฐบาลอ้างว่านโยบายรับจำนำข้าวทุกเม็ดวัตถุประสงค์เพื่อให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น ซึ่งตามข้อเท็จจริงแล้วเกษตรกรจะเป็นผู้เสียประโยชน์ในท้ายสุด เพราะเมื่อรัฐบาลใช้เงินจำนวนมากรับจำนำ โดยนำข้าวมาเก็บไว้จนเน่าเสียไม่สามารถระบายออกได้ เพราะตลาดไม่รับกับราคาที่สูงเกินไป สุดท้ายแล้วก็ไม่มีเงินมารับจำนำให้กับเกษตรกร เป็นเรื่องที่ต้องสร้างความเข้าใจใหม่

สำหรับผู้ส่งออกข้าว ซึ่งเป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียนั้น ที่ผ่านมาไม่มีเอกชนรายใดอยากฟ้องร้องรัฐบาล เพราะเกรงใจ แต่หากนโยบายดังกล่าวทำให้ประชาชาติเสียหายอย่างหนัก ถึงเวลาแล้วที่เอกชนควรทบทวนว่าจะมีส่วนร่วมในกันยุติโครงการรับจำนำครั้งนี้หรือไม่ โดยคงต้องไปหารือกันในสมาคมผู้ส่งออกข้าวไทยว่าจะแสดงจุดยืนในเรื่องนี้อย่างไร เพราะในสมาคมฯก็มีทั้งผู้ได้ประโยชน์และผู้เสียประโยชน์ในการโครงการรับจำนำ

อดิศร์ อิศรางกูร ณ อยุธยา คณบดีคณะพัฒนาการเศรษฐกิจ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ หรือ นิด้า กล่าวว่า เตรียมยื่นหนังสือถึงรัฐบาล ขอให้ยกเลิกโครงการรับจำนำข้าว เพราะทำให้ประเทศขาดทุนมหาศาล ชาวนาไม่ได้รับผลประโยชน์อย่างแท้จริง เปิดข่องให้เกิดการลักลอบนำข้าวจากประเทศเพื่อนบ้านมาสวมสิทธิ

นอกจากนี้ ยังเกิดปัญหาการใช้ประโยชน์จากที่ดินไม่สอดคล้องกับผลผลิตที่ได้รับ เพราะการให้ราคาข้าวที่สูงส่งผลให้เกษตรกรหันมาปลูกข้าวแทนพืชชนิดอื่นโดยไม่คำนึงถึงสภาพพื้นที่และความเหมาะสม ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศน์ และยังทำให้ผลผลิตชนิดอื่น เช่น ข้าวโพดและยางพารามีการปลูกลดลง

นายอดิศร์ ยืนยันว่า การยื่นหนังสือเรียกร้องดังกล่าว ไม่ได้ระบุถึงปัญหาการทุจริต แต่เป็นการให้ข้อมูลแก่รัฐบาลว่า โครงการรับจำนำข้าวสร้างความเสียหายต่องบประมาณแผ่นดินอย่างมหาศาล เบื้องต้นจะรวบรวมรายชื่อจากอาจารย์ในคณะพัฒนาการเศรษฐกิจก่อน จากนั้นในสัปดาห์หน้าจะล่ารายชื่อจากคณะอื่นทั้ง7คณะ พร้อมทั้งประสานไปยังนักวิชาการสถาบันอื่นด้วย

“หากการยื่นหนังสือเรียกร้องไม่ได้รับการตอบรับจากรัฐบาล อาจจะมีการเสนอข้อมูลส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาต่อไป เพราะจำนำข้าวทำให้ประเทศเสียหายหลายด้าน เรานักวิชาการจำเป็นต้องปกป้องผลประโยชน์ของประเทศ” อดิศร์ กล่าว