คลื่นการเมือง

โดย...นันทิยา วรเพชรายุทธ

ถึงเศรษฐกิจจะเป็นเรื่องที่ต้องจับตามากที่สุด แต่การเมืองจีนในวันนี้ก็ละสายตาไม่ได้เหมือนกัน เพราะว่ากันว่า การเมืองจีนในปัจจุบัน ไม่ได้นิ่งและมีการเปลี่ยนถ่ายอำนาจกันในพรรคคอมมิวนิสต์อย่างราบรื่นเหมือนที่ผ่านๆ มาอีกแล้ว

ก่อนหน้านี้เมื่อช่วงต้นปีเพิ่งมีข่าวว่า ป๋อซีไหล เลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์ สาขามณฑลฉงชิ่ง เป็นดาวเด่นทางการเมืองจีนที่น่าจับตาที่สุด ทั้งสไตล์การทำงานเชิงรุกและการกล้าพูดกับสื่อ

ความโดดเด่นนี้ได้รับการกล่าวถึงว่า อาจเด่นกว่ารองประธานาธิบดี สีจิ้นผิง ซึ่งเป็นเต็งจ๋าว่าที่ผู้นำจีนคนต่อไป และอาจได้ขึ้นมาเป็นถึง 1 ใน 9 คณะกรรมการกรมการเมือง หรือโปลิตบูโร ผู้ทรงอำนาจที่สุดในพรรคคอมมิวนิสต์จีนด้วยซ้ำ

โดยในการประชุมพรรคเดือน พ.ย.ปีนี้ จะมีตำแหน่งว่างลงถึง 7 ตำแหน่งด้วยกัน เหลือเพียง สีจิ้นผิง ที่คาดว่าจะได้นั่งเป็นเลขาธิการพรรค และประธานาธิบดี ขณะที่ หลี่เค่อเฉียง คาดว่าจะได้รับเลือกเป็นนายกรัฐมนตรี

ทว่าหลังจากนั้นไม่นานอุบัติเหตุทางการเมืองครั้งใหญ่ที่สุดในรอบหลายสิบปีของจีนก็ได้เริ่มต้นขึ้น หลังมือขวาของป๋อเข้าไปขอลี้ภัยในสถานกงสุลอเมริกัน ก่อนที่เรื่องทั้งหมดจะเดินทางถึงบทสรุปเมื่อวันที่ 20 ส.ค.

ศาลได้ตัดสินโทษประหารชีวิต กู่ไคไหล ภรรยาของป๋อ หลังจากที่นางกู่รับสารภาพว่าได้วางยาพิษสังหาร นีล เฮย์วูด นักธุรกิจชาวอังกฤษจริง

เป็นที่น่าสังเกตว่า โทษประหารครั้งนี้ได้รับการรอลงอาญาถึง 2 ปี ซึ่งไม่ใช่เรื่องปกติของโทษประหารในจีน และหมายความว่าหากใน 2 ปีนี้นางกู่ไม่พบว่ามีความผิดในคดีอื่นๆ เพิ่ม ก็อาจได้ลดหย่อนลงมาเหลือโทษจำคุกตลอดชีวิต

โดนัลด์ คลาก นักวิชาการด้านกฎหมายจากมหาวิทยาลัยจอร์จ วอชิงตัน ได้เขียนบทความไว้ตอนหนึ่งได้น่าสนใจว่า มีธรรมเนียมทางการเมืองของจีนข้อหนึ่งที่สำคัญมาก คือ หลังยุคของเหมาเป็นต้นมา จะไม่มีการสังหาร “ผู้แพ้” ทางการเมืองในจีน ซึ่งรวมไปถึงคู่สมรสของคนคนนั้นด้วย

ป๋อซีไหล คือผู้แพ้ทางการเมืองอย่างไม่ต้องสงสัย

ทว่ากรณีนี้ก็ไม่ได้ง่ายไปเสียทั้งหมด สังเกตได้จากการพิจารณาคดีที่อยู่ไกลถึงเมืองเหอเป่ย์ ทั้งที่ตามปกติจะต้องพิจารณาคดีกันในพื้นที่เกิดเหตุหรือเมืองที่อยู่ของผู้ก่อเหตุ สะท้อนว่าทางการก็ยังเกรงถึงอิทธิพลของป๋อ ในเมืองฉงชิ่ง ซึ่งป๋อก็ยังมีอิทธิพลและสายสัมพันธ์กับปักกิ่งอยู่ไม่น้อยด้วยเช่นกัน

ต้องจับตาต่อว่าการสยบกรณีของป๋อซีไหลครั้งนี้ จะช่วยสยบคลื่นใต้น้ำทางการเมืองได้อย่างราบคาบ และทำให้การเปลี่ยนถ่ายอำนาจในการประชุมใหญ่พรรคคอมมิวนิสต์ในเดือน พ.ย.นี้ เป็นไปอย่างราบรื่นหรือไม่

หากต้องเจอศึก 2 ด้านทั้งเศรษฐกิจและคลื่นใต้น้ำการเมือง เห็นทีจีนคงได้เจอฮาร์ด แลนดิงของจริง