อนาคตคนเสื้อแดง

โดย...ทวี สุรฤทธิกุล

ก่อนที่จะถึงวันที่ศาลอาญานัดไต่สวนคำร้องเพิกถอนสิทธิขอประกันตัวชั่วคราว 24 แกนนำคนเสื้อแดงเมื่อวันที่ 9 ส.ค.ที่ผ่านมา แกนนำเสื้อแดงคนหนึ่งกล่าวว่า “เสื้อแดงก็เหมือนนักรบของรัฐบาล มันเป็นเนื้อเดียวกัน หากเป็นรัฐบาลชุดที่แล้วเราสู้เต็มที่ แต่รัฐบาลชุดนี้เราเลือกมา ดังนั้นคนเสื้อแดงต้องเป็นพลเมืองที่ดีของรัฐบาลพรรคเพื่อไทย...”

ในวันเดียวกัน สุชาติ ธาดาธำรงเวช รมว.ศึกษาธิการ ได้แต่งตั้งคนในกลุ่มเสื้อแดงหลายคนเป็นคณะอนุกรรมการสภาการศึกษาแห่งชาติ ในข่าวแจ้งว่าหน้าที่ของคนเหล่านี้ คือ ทำแผนยุทธศาสตร์การศึกษาชาติ คนเหล่านี้ก็เช่น ธิดา ถาวรเศรษฐ์ วรพล พรหมิกบุตร วรเจตน์ ภาคีรัตน์ และอดีต สส.สอบตกอีกจำนวนหนึ่งของพรรคเพื่อไทย รวมทั้งน้องสาวอีกคนของอดีตนายกฯ ทักษิณ คือ เยาวเรศ ชินวัตร นั้นด้วย

ก่อนหน้านี้พรรคเพื่อไทยก็ได้แต่งตั้งคนเสื้อแดงจำนวนมากเข้าไปมีตำแหน่งต่างๆ ทางการเมืองจนถึงได้เป็นรัฐมนตรี จนเกิดเรื่องเคืองใจกันว่า คนเสื้อแดงที่เข้าไปมีตำแหน่งทางการเมืองเหล่านั้นจะ “เสื่อมอุดมการณ์” แต่พอคนเหล่านี้ไหลเข้าไปอยู่ในตำแหน่งมากขึ้นเรื่อยๆ ก็ดูเหมือนว่าแรงต้านที่เคยมีนั้นจะอ่อนลง ในขณะเดียวกันความทะเยอทะยานอยากของคนเสื้อแดงที่อยากเข้าไปมีตำแหน่งกลับเพิ่มมากขึ้น โดยสังเกตได้จากการที่จะมี สส.บางคนในกลุ่มเสื้อแดงจะได้เป็นรัฐมนตรี แต่ยังมีคดีก่อการร้ายติดตัวอยู่ แทนที่จะได้เห็นความสงสารจากแกนนำเสื้อแดงด้วยกัน กลับมีแต่ความเงียบสงบเหมือนไม่อยากกระโตกกระตาก “ความอยาก” ให้ปรากฏ

คนเสื้อแดงป่าวประกาศมาโดยตลอดตั้งแต่ก่อตั้งกลุ่ม นปช.ในปี 2549 ว่าอุดมการณ์ของพวกเขา คือ “สร้างประชาธิปไตยที่แท้จริง” โดยเริ่มจากการคัดง้างและถล่มโจมตีกองทัพที่ทำการรัฐประหารเมื่อวันที่ 19 ก.ย. 2549 ว่าเป็นผู้ทำลายประชาธิปไตย ต่อมาก็ต่อต้านการจัดทำรัฐธรรมนูญ 2550 แต่เมื่อพรรคพลังประชาชนชนะเลือกตั้งในปลายปีเดียวกัน ภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่พวกเขาต่อต้านมานั้น กระแสต่อต้านก็หายไป จนเมื่อพรรคพลังประชาชนถูกยุบแล้วเปลี่ยนรัฐบาลใหม่เป็นพรรคประชาธิปัตย์ การต่อต้านก็โหมกระพือขึ้นมาอีก จนมีเหตุการณ์รุนแรงสืบเนื่องกันมาตลอดปี 2552-2553 ก่อนที่พรรคประชาธิปัตย์จะยุบสภาให้มีการเลือกตั้งใหม่ภายหลังที่มีการแก้รัฐธรรมนูญ 2550 บางประเด็นแล้ว

 

อย่างไรก็ตาม พรรคเพื่อไทยที่เป็นร่างใหม่ของพรรคพลังประชาชน (และอดีตไทยรักไทย) ก็ชนะการเลือกตั้งมาอย่างถล่มทลาย ทว่ารัฐธรรมนูญ 2550 ก็ยังเป็นฝันร้ายของพรรคเพื่อไทยและคนเสื้อแดง โดยประเด็นที่ใช้ในการหาเสียงก็มีเรื่องของการแก้รัฐธรรมนูญนั้นด้วย ดังนั้นหลังการเลือกตั้งและจัดตั้งรัฐบาลแล้วคนกลุ่มนี้จึงผลักดันให้มีการแก้รัฐธรรมนูญอย่างเอาจริงเอาจังกว่าครั้งใดๆ อันนำมาสู่การต่อต้านของคนอีกฝ่ายหนึ่งจนเกิดความตึงเครียดขึ้นอยู่พักใหญ่

ระหว่างนี้คนเสื้อแดงดูจะทวีความปีนเกลียวกับรัฐบาลและพรรคเพื่อไทยมากขึ้น เพราะคนเสื้อแดงเห็นว่ารัฐบาลดูไม่ค่อยจริงใจในการผลักดันให้เกิดการแก้ไขขึ้นอย่างแท้จริง หลักฐานหนึ่งก็คือ ปรากฏการณ์ “ปากสว่าง” ที่ สมศักดิ์ เกียรติสุรนนท์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร ได้พูดในงานวันเกิดของตนว่า รัฐบาลต้องเอาตัวรอดไว้ก่อน และจะต้องไม่เอาขุน (นายกฯ) ไปแลกกับเบี้ย (คนเสื้อแดง) หรือตามใจคนเสื้อแดงที่อาจทำให้รัฐบาลพังได้

ดีที่ศาลรัฐธรรมนูญออกมาหย่าศึก (ด้วยคำวินิจฉัยที่ยังสร้างความงงงวย) ทำให้แรงปะทะจากแต่ละฝ่ายเบาบางลง หลังจากนั้นก็ดูเหมือนว่ามวลชนในฝ่ายคนเสื้อแดงจะปัดๆ เป๋ๆ เพราะแกนนำพูดกันไปคนละทาง กระทั่งเป้าหมายที่เคยตั้งไว้ในหัวข้อ “ประชาธิปไตยที่แท้จริง” ก็ดูจะเลือนๆ ไปไม่มีใครขุดคุ้ยขึ้นมาอีก แม้รัฐบาลจะตั้ง 11 อรหันต์ขึ้นมาพิจารณาแก้ไขรัฐธรรมนูญ ก็ดูเหมือนจะเสียศูนย์พอๆ กัน เพราะยังคลำเป้าและระบุทิศทางไม่ได้ เพียงแต่ตีขลุมเรื่องการตั้ง ส.ส.ร. และมอบหมายให้การสร้างประชาธิปไตยเป็นหน้าที่ของ ส.ส.ร.ต่อไป

ครั้นมาถึงวันที่ 9 ส.ค. ที่ศาลอาญานัดฟังการที่จะให้ถอนประกันแก่แกนนำคนเสื้อแดงในคดีต่างๆ หรือไม่ จึงเป็นการสรุปจบอนาคตของคนเสื้อแดง ที่ผู้เขียนมีความเห็นส่วนตัวว่ากำลังอยู่ในภาวะ “ไปไม่เป็น” โดยมีเหตุผลที่เชื่อเช่นนั้นอยู่ 2-3 ประการ

ประการแรก คนเสื้อแดงที่คาดว่าจะมาชุมนุมให้กำลังใจแก่แกนนำดังกล่าวดูจะน้อยกว่าที่คาดหรือที่คนเสื้อแดงเคยคุยขู่ไว้ และเมื่อขาดแกนนำหรืออาจจะเป็นด้วยการปรามของศาลที่ห้ามไว้ไม่ให้ก่อความวุ่นวาย ก็ทำให้สมรภูมิคนเสื้อแดงที่มารวมกันอย่างกระจัดกระจายนั้นยิ่งกระจุยกระจายวุ่นวายไปเอง ยิ่งศาลมีประกาศว่าให้เลื่อนการพิจารณาออกไปอีก ก็ยิ่งทำให้คนเหล่านี้สับสน เหมือนกับศาลท่านจะรู้ว่าการทอดเวลาออกไปคืออาวุธที่จะทำให้จิตใจของคนเหล่านี้หลอมละลาย คือ ยิ่งใจร้อนอยากรู้อนาคตก็ยิ่งเละเทะด้วยการคาดเดาเอาเองไปต่างๆ

ประการต่อมา ปกติภายใต้ภาวะที่สับสนหาทางออกไม่ได้นี้จะต้องมีผู้เข้ามาช่วยชี้แนะแก้ไข ซึ่งก็คือเอกบุรุษ ณ กรุงดูไบ ที่บัดนี้ระเห็จไปอยู่ที่สหรัฐ นัยว่าไปขันนอตความสัมพันธ์กับรัฐบาลอเมริกันให้ออกมาแทรกแซงกิจการภายในของประเทศไทยให้มากขึ้น เพื่อเรียกร้องความเห็นใจจากนานาชาติ จึงอาจทำให้บุรุษผู้นี้ลดความสำคัญให้แก่กลุ่มคนเสื้อแดงไปชั่วคราว หรืออีกแนวหนึ่งแกก็อาจจะยังงงๆ หาทางออกอยู่ไม่ได้เช่นกัน คนเสื้อแดงจึงตกอยู่ในภาวะไร้เข็มทิศหรือขาด “โรดแมป” ในการนำชีวิตนั่นเลยทีเดียว

อีกประการหนึ่ง น่าเชื่อได้ว่าพรรคเพื่อไทยกำลังบังคับรัฐนาวาให้ไปสู่ทะเลกว้างด้วยความราบรื่น ความอยู่รอดของรัฐบาลคือหัวใจของยุทธศาสตร์ทางการเมือง ดังนี้รัฐบาลก็มีทางเลือกแค่ 2 อย่าง คือ ถ้าไม่แกะเพรียงหรืออุปสรรคที่เกาะรัฐนาวา คือ คนเสื้อแดงนี้ทิ้ง ก็ต้องเอาขึ้นมาเสียบนเรือเพื่อไม่ให้เป็นแรงเสียดทาน เช่น เอาเข้ามามีตำแหน่งต่างๆ ในทางการเมืองหรือการบริหาร อย่างที่เอาเข้ามาเป็นกรรมการหรืออนุกรรมการในกิจการอะไรก็ได้ เพื่อให้คนเหล่านี้คิดว่าตนเองมีความสำคัญ และก้มหน้าก้มตารับใช้รัฐบาลอย่างไม่มีทางเลือก

คนเสื้อแดงกำลังอยู่ในภาวะเสื่อมถอย ถ้าคนเสื้อแดงมีสติปัญญาคิดได้เองบ้าง น่าจะสังเกตที่ความเคลื่อนไหวอีกเรื่องหนึ่งของชนชั้นนำในพรรค คือ กรณีที่ ดร.ภูมิธรรม เวชยชัย มันสมองคนสำคัญของพรรคเพื่อไทย (ตั้งแต่แรกที่ยังเป็นไทยรักไทย) ได้เสนอโครงการที่จะสร้างเยาวชนของพรรค ทว่าได้ถูกต่อต้านจากนักการเมืองในพรรคจำนวนหนึ่งให้ปรับเป็นการสร้างสมาชิกพรรคโดยตรงจะดีกว่า จึงน่าคิดว่าทำไมพรรคเพื่อไทยจึงไม่คิดที่จะพึ่งกลุ่มคนเสื้อแดง หรือหันมาจัดตั้งกลุ่มคนเสื้อแดงให้เข้มแข็ง แต่ไปคิดที่จะจัดตั้งคนกลุ่มอื่นขึ้นมาแทน

คนที่มีสติปัญญาอาจคิดด้วยสามัญสำนึกอย่างตรงไปตรงมาได้ว่า หนึ่ง คนเสื้อแดงอาจจะ “เลี้ยงไม่เชื่อง” หรือเรียกร้องมากเกินไปจนน่าเบื่อหน่าย หรือสอง คนเสื้อแดงหมดความสำคัญและพัฒนาต่อไปไม่ได้ เพราะอิ่มตัวสูงสุดแล้วและแกนนำก็หดหายเหมือนคนหัวขาด หรือสาม ภารกิจของคนเสื้อแดงจบลงแล้ว เนื่องด้วยความล้มเหลวที่ทั้งไม่สามารถพาทักษิณกลับบ้าน และที่ไม่ช่วยในการขับเคลื่อนนโยบายใดๆ ของรัฐบาล

น่าเสียดายพลังของคนเสื้อแดงที่ถ้ามองประชาธิปไตยให้ถูกต้องมาตั้งแต่แรกก็คงจะไม่ต้องมาจบขบวนการลงอย่างอเนจอนาถเช่นนี้ เพราะประชาธิปไตยนั้นแปลว่า “อำนาจของประชาชน” ไม่ใช่ “อำนาจของคนคนเดียว” ที่ท้ายที่สุดคนคนนั้นก็ช่วยอะไรไม่ได้

เพราะคนคนนั้นก็ตายทั้งเป็นไปแล้วในชาตินี้!