'คิกออฟ'กองทุนสตรี วาดฝันหญิงไทยยืนหยัดทัดเทียมชาย

โดย...สุภชาติ เล็บนาค

ได้ฤกษ์กดปุ่มปล่อยเงินจังหวัดละ 20 ล้านบาท กระจายไปสู่ 77 จังหวัดเสียที สำหรับกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี หนึ่งในนโยบายรัฐบาลที่คาดหวังว่าจะเป็นแม่เหล็กดึงดูดให้ผู้หญิงทั่วประเทศพอใจและเข้ามาเป็นลูกค้าในนโยบายนี้มากขึ้น แม้จะเป็นที่ผิดหวังพอสมควรหลังลดจำนวนเงินที่หาเสียงไว้ว่าจะให้จังหวัดละ 100 ล้านบาท เหลือเพียงเริ่มต้น 20 ล้านบาทเท่านั้น

วงศ์ศักดิ์ สวัสดิ์พาณิชย์ ผู้ช่วย รมว.มหาดไทย ที่เพิ่งเกษียณอายุราชการจากอธิบดีกรมการปกครองมาหมาดๆ ในฐานะผู้อยู่เบื้องหลังการปลุกปั้นกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี เปิดใจว่า ภูมิใจที่ได้เห็นโครงการเกิดและเดินหน้ามาจนถึงวันนี้ เพราะโครงการนี้เริ่มต้นจากไม่มีอะไรเลย

“ผมเข้าไปเกี่ยวข้องครั้งแรกในฐานะรองประธานอนุกรรมการจัดตั้งกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี ชุดที่ฐานิสร์ เทียนทอง รมช.มหาดไทย เป็นประธาน เพื่อยกร่างกองทุนนี้ให้เกิดขึ้นจริง โดยมีฐานคิดจากว่าทำอย่างไรจะสามารถยกระดับผู้หญิงไทยจากแม่บ้านให้ไปยืนอยู่แถวหน้าได้” วงศ์ศักดิ์ กล่าว

ผู้ช่วย รมว.มหาดไทย เล่าให้ฟังว่า เป็นโจทย์ยากพอสมควร เพราะแม้ทุกวันนี้จะมีผู้หญิงเป็นนายกรัฐมนตรีแล้วก็ตาม แต่ผู้หญิงไทยไม่เคยได้โอกาสรับงบประมาณและเป็นผู้บริหารกองทุนเอง นอกจากโจทย์ที่ต้องทำให้ผู้หญิงออกมายืนได้อย่างภาคภูมิแล้ว ยังต้องส่งผลกระทบให้เกิดการกระตุ้นเศรษฐกิจในระดับชุมชน ระดับครัวเรือน ไปจนถึงระดับชาติ เพราะผู้หญิงคือครึ่งหนึ่งของประชากรไทยทั้งหมด

 

“การบ้านเราหนักมากว่าจะทำอย่างไรให้นโยบายนี้ออกมาได้จริง ต้องยอมรับว่าผู้หญิงโดนกดขี่ในสังคม โดนมองเป็นวัตถุ ที่ผ่านมานักท่องเที่ยวไปเที่ยวภูเก็ต พัทยา พัฒนพงษ์ เขามองผู้หญิงเราเป็นสินค้าไปหมด เรื่องแบบนี้ไม่ควรจะมีแล้วในบ้านเรา ผู้หญิงไม่ใช่ว่าซักผ้าล้างจานได้อย่างเดียว แต่ต้องยืนในสังคมได้อย่างภาคภูมิมากขึ้น ความเป็นผู้นำสตรีต้องฉายแววมากขึ้น ความอึดที่มีต้องถูกฉายภาพให้โดดเด่น นี่คือสิ่งที่กองทุนนี้อยากให้เป็น” วงศ์ศักดิ์ กล่าว

วงศ์ศักดิ์ กล่าวอีกว่า ที่ผ่านมาผู้ชายมีงบประมาณ ไม่ว่าจะเป็นกองทุนหมู่บ้าน หรือโอท็อป กลับถูกบริหารจัดการโดยให้อำนาจผู้ชายเป็นใหญ่ งบประมาณจึงถูกผลักลงไปใช้ในการก่อสร้างอาคาร สถานที่ พัฒนาถนน ท่อระบายน้ำ ซึ่งในเรื่องเหล่านี้ไม่ยั่งยืน ตรงกันข้ามกับผู้หญิง ผู้หญิงไม่เคยมีอะไรหรือได้อะไรเท่ากับผู้ชายในสังคมไทย ผลสุดท้ายที่คาดหวังก็คือผู้หญิงมีโอกาส มีทางเลือกว่าจะเป็นอะไรได้มากขึ้น

ใครก็เป็นผู้นำหญิงได้

แม้ว่านายกรัฐมนตรี ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร จะเบิกจ่ายเงินลงไปแต่ละจังหวัดแล้วก็ตาม แต่จนถึงขณะนี้วงศ์ศักดิ์บอกว่า ประชาชนยังคงสับสนกับการตั้งคณะกรรมการในรูปแบบล่างขึ้นบนอยู่ ทำให้ยังได้ตัวคณะกรรมการระดับชาติและระดับจังหวัดไม่ครบ

วงศ์ศักดิ์ กล่าวว่า จากคณะกรรมการระดับชาติ จังหวัดเสนอขึ้นมา ก็จะมาเป็นกรรมการระดับชาติ 5 คน ซึ่งตอนนี้ยังได้รับไม่ครบ เพราะส่วนใหญ่ที่เสนอกันเข้ามายังไม่เข้าใจแนวทางการทำงานของกองทุนพัฒนาบทบาทสตรีเท่าที่ควร บางคนเสนอให้ผู้ว่าราชการจังหวัด พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด หรือนายกเหล่ากาชาดจังหวัดเป็นประธานกรรมการ ซึ่งขัดกับเจตนารมณ์ที่อยากให้เป็นเรื่องของชาวบ้านในท้องถิ่นจริงๆ และอยากได้ผู้นำชุมชนเข้ามามีบทบาทเป็นตัวนำเสนอเรื่องที่ชาวบ้านต้องการมากกว่า

ส่วนกระแสที่มีการเมือง หรือกลุ่มคนเสื้อแดงเข้าไปจัดการหรือแทรกแซงการคุมงบประมาณผ่านคณะกรรมการกองทุนพัฒนาบทบาทสตรีระดับตำบลนั้น วงศ์ศักดิ์ กล่าวว่า อย่าไปมองทุกเรื่องให้เป็นการเมืองหรือเรื่องของขบวนการกลุ่มเสื้อสีไหน เพราะหากมองอีกแง่หนึ่งก็คือการพยายามให้คนที่สามารถทำงานกับรัฐบาลได้ รวมถึงประสานงานกับคนในพื้นที่ได้เข้าไปมีบทบาทคอยประสานและพัฒนาวิสัยทัศน์ของแต่ละท้องถิ่นมากกว่า ในฐานะของคนที่ยกร่างกองทุนนี้ ทุกคนก็เห็นตรงกันว่าขอให้เป็นใครก็ได้ที่ทำงานเกี่ยวกับการเงิน การคลัง ทำงานเป็นและแยกเรื่องการเมืองออกจากเรื่องการพัฒนาท้องถิ่นได้

 

“ยืนยันว่าฝ่ายการเมืองไม่มีสิทธิเข้าไปยุ่งอย่างแน่นอน เพราะเราจ่ายไปแล้วจังหวัดละ 20 ล้านบาท ต่อมาก็เป็นหน้าที่ของคณะกรรมการแต่ละคนเสนอ ต่อไปรัฐบาลก็จะไม่เข้าไปยุ่งแล้วว่าจังหวัดนี้สตรีควรทำไง ไม่ว่าจะซื้อจักรเย็บผ้า ซื้อเครื่องจักร รัฐบาลมีหน้าที่อย่างเดียวคือให้เงินตามวงเงินที่เขาเสนอขึ้นมา ไม่ผ่านผู้ว่าราชการจังหวัด ไม่ผ่านอำเภอ เพราะฉะนั้นขั้นตอนต้องเซ็นผ่าน คนโน้นคนนี้ไม่มีทั้งสิ้น ความตั้งใจของเราก็คือให้ผ่านไปยังคณะกรรมการโดยตรง รัฐบาลมีหน้าที่อย่างเดียวเอาเงินให้” ผู้ช่วย รมว.มหาดไทย กล่าว

วงศ์ศักดิ์ ย้ำว่า การมอบให้ประชาชนดูแลเงินด้วยตัวเองเป็นเรื่องของหลักการประชาธิปไตย รวมถึงการกระจายอำนาจ หน้าที่ความรับผิดชอบลงสู่ประชาชนโดยตรงอย่างหนึ่ง ซึ่งถ้าหากไม่ไว้ใจประชาชนเสียเลย มันก็จะเป็นเหมือนเหตุการณ์วันนี้

อย่างไรก็ตาม กองทุนพัฒนาบทบาทสตรีนั้นเพิ่งตั้งไข่ ซึ่งอะไรที่มีสาระ รัฐบาลก็พร้อมรับฟังทุกเรื่อง

“เชื่อว่าภายใน 2-3 ปี จะเห็นผล คอยดูเลยว่าอาชีพสตรีจะเฟื่อง ตั้งแต่เพนต์สี เย็บปักถักร้อย ทอผ้า หรืองานฝีมืออื่นๆ และเราจะเห็นผู้นำสตรีขึ้นมายืนแถวหน้ามากขึ้น โดยไม่จำเป็นต้องเป็นนายกเหล่ากาชาด ทายาทตระกูลดัง หรือนักธุรกิจใหญ่ แต่ผู้นำสตรีที่มีความคิดดีๆ หรือที่รวมกลุ่มกันแข็งแรงก็สามารถมายืนแถวหน้าได้เช่นเดียวกัน” วงศ์ศักดิ์ กล่าว

20 ล้านตั้งต้นทุกจังหวัด

ส่วนการจัดโครงสร้างองค์กรหลังจากนี้ วงศ์ศักดิ์เล่าให้ฟังว่า โดยระเบียบแล้วกองทุนพัฒนาบทบาทสตรีจะต้องมีคณะกรรมการชุดใหญ่เพื่อกำกับนโยบายทั้งหมด ภายใต้ชื่อคณะกรรมการพัฒนาบทบาทสตรีแห่งชาติ และมีการจัดตั้งสำนักงานคณะกรรมการกองทุนพัฒนาบทบาทสตรี ซึ่งขณะนี้นายกรัฐมนตรีได้ลงนามแต่งตั้งให้ ประภาศ บุญยินดี อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน เป็นผู้อำนวยการชั่วคราวไปก่อน โดยภายใน 300 วัน จะต้องสรรหาผู้อำนวยการคนใหม่

“เท่าที่ได้ฟังมา กองทุนนี้จะพลิกบทบาทของผู้หญิงอย่างชัดเจน ต่อไปนี้จะมีกีฬาผู้หญิงแห่งชาติ โครงการวิจัยศึกษาเรื่องของผู้หญิง ทุนการศึกษาของผู้หญิงโดยเฉพาะ ซึ่งเท่าที่ผ่านตามา ก็เห็นความตั้งใจของรัฐบาลอย่างแท้จริงที่จะพลิกบทบาทให้สังคมมองเห็นผู้หญิงมากยิ่งขึ้น” วงศ์ศักดิ์ กล่าว

ส่วนที่ให้จังหวัดละ 20 ล้านบาทไป แทนที่จะเป็น 100 ล้านบาท ตามที่ตั้งเป้าไว้แต่แรกนั้น วงศ์ศักดิ์ กล่าวว่า เป็นการให้แบบประเดิมไปก่อน พอตั้งคณะกรรมการเสร็จ คณะกรรมการกองทุนก็จะคัดสรรไปตามอัตรากลาง เช่น จ.นครราชสีมา มี 32 อำเภอ ขณะที่ จ.หนองบัวลำภู มีแค่ 6 อำเภอ ก็คงไม่สามารถใช้อัตราเท่ากันได้ โดยบางจังหวัดอาจจะ 80 ล้านบาท หรือบางจังหวัดอาจจะ 100 ล้านบาท ก็ขอให้รอดูคณะกรรมการจัดสรร

“ถึงอย่างไร 20 ล้านบาทนี้ ทุกจังหวัดต้องมีกองไว้ก่อน แล้วจะตามลงไปทีหลังในจำนวนที่เหมาะสม ซึ่งเงินของแต่ละจังหวัดจะมีกองไว้อยู่แล้วที่คณะกรรมการจังหวัด ถ้าอยากทำอะไรก็สามารถนำเงินก้อนนี้ไปใช้ได้ทันที โดยจะนำไปใช้ได้ทั้งในโครงการแบบจ่ายขาด เช่น การสัมมนา การให้ทุนการศึกษา เพื่อให้ในชุมชนช่วยกันเอง ส่วนที่ได้ผลกลับมางอกเงยก็มี อย่างการพัฒนาอาชีพ พัฒนาฝีมือ ซึ่งนี่คือนวัตกรรมใหม่ที่เราอยากให้สังคมไปช่วยกัน เพื่อจัดสรรให้ผู้หญิงในประเทศนี้มีสิทธิเท่าเทียมกัน ส่วนจะประสบความสำเร็จหรือไม่ ก็อยู่ในมือของคณะกรรมการแต่ละคนหลังจากนี้” วงศ์ศักดิ์ ทิ้งท้าย