แบงก์เน่า

โดย...นันทิยา วรเพชรายุทธ

ย้อนกลับไปในช่วงวิกฤตการณ์ภาคการเงินสหรัฐเมื่อปี 2551 ช่วงนั้นถือเป็นยุคขาลงที่สุดแล้วก็ว่าได้ของสถาบันการเงินชั้นนำของโลก ไม่ว่าจะอ่านหนังสือพิมพ์ฉบับไหนก็มักจะเห็นคำว่า “Greed” หรือตะกละตะกลาม ตำหนิพ่วงอยู่ด้วยเกือบทุกครั้ง

เพราะการมุ่งเก็งกำไรซับไพรม์จนไร้ความรับผิดชอบ ได้นำไปสู่วิกฤตการณ์เศรษฐกิจไปทั่วโลก การค้าขายย่ำแย่ คนตกงาน แถมรัฐบาลสหรัฐยังต้องนำเงินภาษีประชาชนไปอุ้มแบงก์ที่เป็นตัวการพวกนี้ ความรู้สึกโกรธเกรี้ยวของคนอเมริกันในวันนั้นถือว่ารุนแรง และยากที่จะทำให้กลับมาไว้เนื้อเชื่อใจภาคการเงินได้เหมือนเดิม

ไม่น่าเชื่อว่าจากวันนั้นผ่านมา 4 ปี นอกจากบาดแผลจะยังไม่ทันสมานกันดีแล้ว กลับยังเกิดเรื่องอื้อฉาวในภาคแบงก์ขึ้นอีก

เฉพาะในเดือนนี้ เรื่องอื้อฉาวก็ปาเข้าไปถึง 3 เรื่องใหญ่ๆ ด้วยกัน ทั้งการปั่นดอกเบี้ยไลบอร์ในอังกฤษ การลงทุนความเสี่ยงสูงของ เจพี มอร์แกน และการที่ HSBC ถูกใช้ในการฟอกเงินของกลุ่มค้ายาเสพติดและกลุ่มก่อการร้าย

ล่าสุด มีข่าวมาว่าทางฝั่งเอเชียอย่างญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ ก็เริ่มตรวจสอบความฉ้อฉลที่อาจเกิดขึ้นในภาคธนาคารของตัวเองแล้วเช่นกัน ถ้าพบว่ามีจริงแล้วล่ะก็ งานนี้อาจเป็นเรื่องใหญ่ที่เขย่าศรัทธาระบบนายทุนครั้งใหญ่อีกครั้ง แถมยังสะท้อนว่าตลอด 4 ปีที่ผ่านมา โลกยังไม่สามารถอุดช่องโหว่ ลดพฤติกรรมเสี่ยงของภาคแบงก์ลงได้เลย

กรณีของ HSBC นั้นอาจเป็นเรื่องการเมืองสหรัฐมากอยู่สักหน่อย เพราะไปพัวพันการทำธุรกรรมกับอิหร่าน แต่อีก 2 เคสนั้นถือว่าน่าจับตาไม่น้อย

บางคนอาจคิดว่า เจพี มอร์แกน ลงทุนความเสี่ยงสูง ก็เป็นเรื่องเฉพาะของธนาคารที่จะลงทุนอย่างไรก็ได้ ทำไม่ดีก็เจ๊งกันไปก็จบเรื่อง แต่เคสนี้ต่างไปจากการลงทุนปกติค่ะ เจพี มอร์แกน เป็นแบงก์ใหญ่สุดในสหรัฐ ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งกับระบบการเงินในประเทศและระบบการเงินโลก ถ้าลงทุนพลาดจนเจ๊งขึ้นมา ย่อมสร้างแรงกระเพื่อมไปทั่วสหรัฐ เหมือนที่เคยเกิดขึ้นกับ เลห์แมน บราเธอร์ส

ภาคธนาคารสำคัญอย่างไรนั้นให้ดูตัวอย่างที่สเปนอีกที่ ยุโรปยอมเปลี่ยนกฎให้กองทุนเข้าช่วยแบงก์สเปนได้โดยตรงไม่ต้องผ่านรัฐบาล เพราะรู้กันดีว่าภาคธนาคารคือแหล่งเงินสำคัญที่สุดของประเทศ แบงก์เจ๊งประเทศก็เจ๊งไปด้วย ดังนั้นการลงทุนของบรรดาธนาคารใหญ่ๆ จึงต้องอยู่บนความรับผิดชอบด้วย

ส่วนกรณีของไลบอร์นั้นก็พูดถึงกันมาพักใหญ่แล้วว่า เป็นความพยายามตบแต่งตัวเลขเพื่อประโยชน์ของธนาคารในช่วงวิกฤตการณ์การเงิน และน่าจะทำกันเป็นล่ำเป็นสันไม่น้อยทีเดียว

จาก Greed ในข่าวเมื่อ 4 ปีก่อน กำลังลุกลามกลายเป็น Rot หรือความเน่าผุภายในภาคธนาคารตามสื่อหลายสำนักในวันนี้

แถมส่วนใหญ่ต่างเห็นตรงกันว่าเป็นปัญหาที่แก้ยาก ขนาดรัฐบาลโอบามาที่ว่าแน่ ยังแตะต้องภาคแบงก์ไม่ค่อยได้