เร่งชี้แจงสถานการณ์น้ำ

แม้มรสุมที่กระหน่ำอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ช่วงต้นเดือนจะเบาบางลง สถานการณ์น้ำท่วมในพื้นที่ภาคเหนือตอนล่างและลุ่มน้ำเจ้าพระยาจะคลี่คลายลง แต่ประชาชนในพื้นที่ดังกล่าวก็หาได้วางใจ และเชื่อมั่นว่าสถานการณ์น้ำหลากจะกลับมาอีกรอบ ด้วยกว่าจะสิ้นฤดูฝนนั้นมีเวลาอีกหลายเดือน

ล่าสุด บริษัท ทีมกรุ๊ป ซึ่งเป็นบริษัทที่ปรึกษาด้านการบริหารจัดการแหล่งน้ำ ได้แถลงข่าวผลวิเคราะห์สถานการณ์น้ำว่า หากปริมาณน้ำเท่ากับปี 2554 ที่ผ่านมา แผนการรับมือของภาครัฐน่าจะช่วยให้พื้นที่กรุงเทพมหานคร ปทุมธานี และนนทบุรี รอดพ้นจากอุทกภัยได้ ขณะที่จังหวัดซึ่งเป็นทางผ่านของน้ำและพื้นที่รับน้ำ ประกอบด้วย จ.ชัยนาท สิงห์บุรี ลพบุรี อ่างทอง พระนครศรีอยุธยา สุพรรณบุรี นครปฐม ราชบุรี ฉะเชิงเทรา และ อ.องครักษ์ จ.นครนายก จะต้องประสบกับน้ำท่วมขังระดับสูงกว่าปีที่แล้ว

ขณะที่ผู้มีประสบการณ์ด้านบริหารจัดการน้ำของบ้านเมือง อาทิ นายปราโมทย์ ไม้กลัด อดีตอธิบดีกรมชลประทาน กรรมการมูลนิธิชัยพัฒนา แสดงความเห็นต่อแผนรับมือสถานการณ์น้ำของรัฐบาลว่า เน้นการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า แต่ยังไม่เห็นการเตรียมพร้อมในระยะยาว

ในช่วงที่สถานการณ์น้ำนำความวิตกกังวลรุกเร้าประชาชนในพื้นที่ลุ่มน้ำกระชั้นเข้ามาทุกขณะ แต่จนถึงขณะนี้ก็ยังไม่เห็นภาครัฐชี้แจงถึงสถานการณ์น้ำในปีนี้อย่างชัดเจน คงมีเพียง 2 หน่วยงานหนักอย่างกรมชลประทานที่ออกมาพูดเรื่องระดับน้ำในเขื่อนที่ยังรองรับได้อีกมาก และกรมอุตุนิยมวิทยา ที่รับรองว่าปริมาณฝนปีนี้จะไม่มากเท่าปีก่อน

บทเรียนจากมหาอุทกภัย 2554 ทำให้สังคมไทยได้ประจักษ์ว่า ระบบการประเมินลักษณะอากาศ โดยเฉพาะพายุที่ทำให้เกิดฝนตกนั้น ขาดความแม่นยำ ที่จะนำมาใช้วางแผนรับมือได้อย่างถูกต้องเหมาะสม อุทกภัยเมื่อปลายปีก่อน คำแก้ตัวของรัฐบาลซึ่งสะท้อนผ่านคำชี้แจงของนายธีระ วงศ์สมุทร รมว.เกษตรและสหกรณ์ ต่อรัฐสภา คือ “ไม่ใช่ขงเบ้งที่จะรู้ว่ามีพายุเข้ามา”

ดังนั้น จึงไม่น่าแปลกใจที่ประชาชนในพื้นที่ลุ่มน้ำเสี่ยงอุทกภัย จะวิตกกังวลไม่เชื่อมั่นข้อมูลของหน่วยงานรัฐ ซึ่งหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องทั้งหลาย หรือแม้แต่รัฐบาล ควรอย่างยิ่งที่จะต้องชี้แจงเพื่อให้ประชาชนได้เข้าใจสถานการณ์มากที่สุด การไม่ชี้แจงหรือชี้แจงไม่ตรงตามความจริง รังแต่จะทำให้เกิดผลเสียทางการเมืองต่อรัฐบาล โดยเฉพาะปัญหาเก่าค้างคาเรื่องเงินช่วยเหลือเยียวยา ซึ่งทุกพื้นที่ร้องเรียนว่าหน่วยงานรัฐประเมินต่ำกว่าความเสียหายจริง ยังเป็นชนักปักหลังที่รัฐบาลยากจะปฏิเสธความรับผิดชอบ

รัฐบาลควรใช้โอกาสนี้เปิดแถลงชี้แจงข้อมูลสถานการณ์น้ำตามความเป็นจริง รวมทั้งการกำหนดให้พื้นที่ใดเป็นพื้นที่รับน้ำเพื่อลดผลกระทบต่อพื้นที่สำคัญทางเศรษฐกิจ ก็ควรจะชี้แจงถึงแผนการให้ความช่วยเหลือ การอพยพ และการฟื้นฟูเยียวยาหลังผ่านพ้นวิกฤตไปแล้ว เพื่อให้แผนการป้องกันน้ำท่วมเป็นไปอย่างราบรื่น ไม่มีการรวมตัวยกพลพังคันกั้นน้ำ หรือยึดการควบคุมเปิดปิดประตูน้ำอย่างที่เคยเกิดขึ้นในปีก่อน ซึ่งทุกฝ่ายได้เห็นแล้วว่า ยิ่งทำให้สถานการณ์นั้นหนักหนาสาหัสขึ้นไปอีก

การชี้แจงสถานการณ์ที่แท้จริงและแผนการช่วยเหลือ ต้องทำทันที จะปล่อยช้าไปจนเกิดปัญหาน้ำท่วมแล้วค่อยมาประกาศนั้น ไม่ทันการณ์