ดูอาร์เจนตินา

โดย...นันทิยา วรเพชรายุทธ

บรรยากาศข่าวต่างประเทศช่วงนี้ออกจะอึมครึมสักหน่อยค่ะ เพราะปัญหาในกรีซที่พ่วงเอาชะตากรรมของยูโรโซน 17 ประเทศ หรืออาจรวมยุโรปทั้ง 27 ประเทศไปด้วยนั้น กำลังทวีความตึงเครียดขึ้นไปทุกวัน

หลายคนอาจนึกไม่ออกว่า การที่ประเทศหนึ่งตกอยู่ในสถานะ Default หรือผิดนัดชำระหนี้ นั้นเป็นอย่างไร หรือจะส่งผลกระทบสักแค่ไหนกัน

วันนี้จะพาไปย้อนมองบทเรียนคร่าวๆ ที่เคยเกิดขึ้นกับอาร์เจนตินากันค่ะ

เมื่อประมาณ 10 ปีที่แล้ว ตามหลังวิกฤตการณ์ต้มยำกุ้งในเอเชียมาไม่ได้กี่ปี อาร์เจนตินาได้เข้าสู่ภาวะล้มละลายทางเศรษฐกิจ ที่หนักหนาสาหัสยิ่งกว่าต้มยำกุ้งในแถบบ้านเรา เป็นข่าวใหญ่โตไปทั่วโลก

ภาคการเงินการธนาคารในประเทศละตินอเมริกาแห่งนี้พังกันเป็นแถบๆ แต่ละธนาคารต้องนำเครื่องกั้นมาปิดทางเข้าออก เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ประท้วงพากันเข้าไปพังและแห่ถอนเงินออกมา

รัฐบาลตกอยู่ในสถานะเบี้ยวหนี้ โดยไม่มีเงินพอจะชำระหนี้ที่ส่วนใหญ่หนี้ต่างชาติ จำนวน 1 แสนล้านเหรียญสหรัฐได้ และต้องจำใจเข้าสู่การเป็นลูกหนี้กองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ) ในที่สุด

แม้จะเผชิญกับวิกฤตอย่างหนัก แต่เศรษฐกิจของประเทศก็ค่อยๆ ฟื้นตัวดีขึ้นหลังการปรับโครงสร้างหนี้ (ยกเว้นเรื่องการแปรรูปรัฐวิสาหกิจที่ก่อให้เกิดปัญหาจนถึงปัจจุบัน) เศรษฐกิจโตได้กว่า 8% ต่อปี นับตั้งแต่ปี 2546 โดยหลายอุตสาหกรรมและการส่งออกได้ประโยชน์จากค่าเงินที่ลดลง

หรืออย่างอินโดนีเซียใกล้บ้านเรา ที่กำลังรุ่งโรจน์กลายเป็นที่จับตาของนักลงทุนทั่วโลกในวันนี้ ก็เคยผิดนัดชำระหนี้มาแล้วหลายครั้งในอดีตช่วงต้มยำกุ้ง แต่ก็สามารถฟื้นตัวกลับมาได้ในปัจจุบัน

บางคนอาจมองว่าการผิดนัดชำระหนี้อาจไม่ใช่ปัญหาโลกแตกขนาดนั้น โดยดูจากประเทศเหล่านี้เป็นตัวอย่าง

แต่ก็ต้องทำความเข้าใจว่า กรีซในวันนี้ช่างแตกต่างจากอาร์เจนตินา และมีความซับซ้อนกว่ามาก

อาร์เจนตินามีภาษีดีกว่ากรีซในวันนี้หลายอย่าง หลักๆ คือ มีทรัพยากรน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ ทำให้ตัวเลขการค้าเกินดุล มีการเกษตรกรรมที่เลี้ยงตัวเองได้ มีหนี้สาธารณะน้อยกว่ากันเกือบ 3 เท่าตัว

ที่สำคัญ อาร์เจนตินาในวันนั้นไม่ได้อยู่ในวงจรตลาดตราสารหนี้ที่ถึงกันทั่วโลกอย่างในวันนี้ ทำให้ไม่มีใครเจ็บตัวไปกับการล้มของอาร์เจนตินาด้วย และอาร์เจนตินาก็ไม่ได้รวมกลุ่มสกุลเงินเดียวกันในภูมิภาคเหมือนกับกรีซ

ปัญหาของอาร์เจนตินาจึงเป็นเรื่องที่ศึกษาดูไว้ได้ แต่คงไม่อาจนำมาเป็นบทเรียนได้ เพราะความซับซ้อนของระบบการเงินโลกและการรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจโลก ได้ก้าวไปไกลกว่านั้นแล้ว และนำมาซึ่งผลกระทบที่เป็นวงกว้างรุนแรงกว่าหลายขุมด้วยกัน

ข่าวเกี่ยวกับกรีซจึงเป็นเรื่องที่น่าจับตาอย่างยิ่งค่ะ