รื้อค่าโดยสาร

ในช่วงที่ราคาน้ำมันในตลาดโลกอยู่ในช่วงขาลงระยะนี้ นับเป็นเวลาเหมาะสมด้วยประการทั้งปวง ที่รัฐบาลจะใช้เป็นโอกาสตั้งหลักในการจัดระเบียบเกี่ยวกับพลังงานทั้งหมด

ทั้งการเพิ่มเงินเก็บเข้ากองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง เพื่อแก้ปัญหากองทุนน้ำมันฯ ที่แบกภาระต้องกู้เงินหลายหมื่นล้านบาทมาอุ้มน้ำมันและก๊าซตามนโยบายรัฐบาล การเก็บภาษีสรรพสามิตน้ำมัน การลดเงินชดเชยก๊าซแอลพีจีหรือก๊าซหุงต้ม ก๊าซเอ็นจีวีในภาคส่วนต่างๆ

รวมถึงการกำหนดเงื่อนไขในการปรับค่าโดยสารทางบกและทางน้ำ หลังจากช่วงน้ำมันขาขึ้นที่ผ่านมา มีการถกเถียงเรื่องต้นทุนค่าบริหารจัดการ ค่าโสหุ้ย และที่สำคัญการคิดค่าโดยสารบนเชื้อเพลิงที่ไม่เป็นไปตามความจริง เพราะที่ผ่านมารถหรือเรือโดยสารบริการสาธารณะต่างๆ เช่น รถร่วม บ.ข.ส. รถร่วม ขสมก. รถตู้โดยสาร รถแท็กซี่ รถสองแถวบริการตามซอย รถมอเตอร์ไซค์รับจ้าง เรือด่วนเจ้าพระยา และเรือข้ามฟาก มีการเปลี่ยนเชื้อเพลิงเครื่องยนต์จากน้ำมันดีเซลไปเป็นก๊าซแอลพีจี ก๊าซเอ็นจีวีในสัดส่วนจำนวนมากแล้ว แต่การคำนวณการปรับขึ้นค่าโดยสารส่วนใหญ่ยังอิงราคาขายปลีกน้ำมันดีเซล หรือก๊าซบางส่วน ทำให้ต้นทุนรถโดยสารสาธารณะปรับขึ้นค่าโดยสารสูงกว่าต้นทุนค่าเชื้อเพลิงที่จ่ายจริง

หากรัฐยังปล่อยให้เรื่องดังกล่าวคลุมเครือต่อไป เมื่อดีเซลลดราคาขายปลีกลงมาต่ำกว่าลิตรละ 30 บาทเช่นขณะนี้ ก็จะเกิดคำถามตามมาว่า ค่าโดยสารที่เคยให้อนุมัติปรับขึ้นไปก่อนหน้านี้จะลงมาหรือไม่ ขณะทางผู้ประกอบการรถเรือโดยสารสาธารณะ ก็ออกมาตอบโต้ว่าค่าโดยสารที่รัฐให้ขึ้นครั้งก่อนยังไม่คุ้มกับต้นทุน ดังนั้นการที่ดีเซลลดราคาลงครั้งนี้ จึงไม่ควรลดค่าโดยสารลง สุดท้ายก็จะกลับมาเข้าสู่ปัญหาเดิมๆ ที่ราคาค่าโดยสาร หรือราคาสินค้าที่รัฐบาลให้ปรับขึ้น มีแต่ขึ้นไม่เคยปรับลง

ดังนั้น ในช่วงที่น้ำมันโลกขาลง จากทั่วโลกที่กำลังวิตกกับวิกฤตยุโรปว่าจะขยายผลกระทบไปกว้างขนาดไหน และอีกไม่กี่เดือนน้ำมันโลกอาจกลับมาเป็นช่วงขาขึ้นอย่างที่ผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ จังหวะนี้รัฐบาลควรจะเรียกผู้ประกอบการรถเรือโดยสารสาธารณะ มากำหนดเงื่อนไขขึ้นค่าโดยสารให้ชัดเจนตามข้อมูลที่เป็นจริง เพื่อให้ทุกฝ่ายอยู่ได้อย่างเป็นธรรม

ผู้ประกอบการรถโดยสารสาธารณะแต่ละกลุ่ม รถร่วม บ.ข.ส. รถร่วม ขสมก. รถตู้ รถแท็กซี่ เรือด่วน แต่ละกลุ่มผู้ประกอบการนำสัดส่วนการใช้เชื้อเพลิงของในรถเรือประเภทนั้น มาเปิดเผยเลยว่ายังมีรถใช้น้ำมันดีเซลกี่คัน แอลพีจีกี่คัน เอ็นจีวีกี่คัน เพื่อถ่วงน้ำหนักค่าเชื้อเพลิงว่ากลุ่มรถแต่ละประเภทจะมีสัดส่วนน้ำหนักขึ้นค่าโดยสารตามเชื้อเพลิงแต่ละประเภทอย่างละกี่เปอร์เซ็นต์ ว่ากันเลยตามสัดส่วนใช้เชื้อเพลิงจริง แล้วเฉลี่ยเป็นค่าโดยสารขึ้น

ถ้ารัฐบาลจัดทำเรื่องดังกล่าวให้ชัดเจน เชื่อแน่ว่าต่อไปเมื่อเชื้อเพลิงแต่ละประเภทปรับราคา ก็จะมีคำตอบที่เป็นธรรมกับทุกฝ่ายว่าค่าโดยสารต้องขึ้นไปเท่าไหร่ ปัญหาค่าโดยสารก็จะไม่เป็นปัญหาการเมืองอีกต่อไป