ภาคประชาชนบ่นรัฐหมกเม็ดข้อมูลแก้น้ำท่วม

นักวิชาการ – เครือข่ายประชาสังคมไม่มั่นใจรัฐแก้น้ำท่วมได้ เตรียมทำแผนจัดการตัวเอง พร้อมระบุแผนที่ สร้างความเชื่อมั่นให้ชุมชน

ที่คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบัง โครงการรวมพลังรับมือภัยพิบัติ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า เจ้าคุณทหารลาดกระบัง ร่วมกันจัดงาน “วันรวมพลังรับมือภัยวพิบัติ”ขึ้น เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากนักวิชาการ ภาคประชาชน ในการรับมือกับภัยพิบัติในอนาคต

นายหาญณรงค์ เยาวเลิศ ประธานมูลนิธิเพื่อการบริหารจัดการน้ำ กล่าวว่า แม้จะติดตามการเตรียมรับมือน้ำท่วมของรัฐบาลอย่างใกล้ชิด แต่ก็ยังไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลได้อยู่ดีว่าการลงทุนเพื่อรับมือน้ำท่วมมี เขตพื้นที่แก้มลิงอยู่ตรงส่วนไหน แม้แต่นิคมอุตสาหกรรมก็ยังไม่มั่นใจว่าปีนี้จะสามารถรับน้ำได้หรือไม่ หากฝนตกเท่าปีก่อน ขณะที่หลายโครงการที่รัฐบาลจะดำเนินการ อาทิ การสร้างเขื่อนแม่วงศ์ก็ยังไม่มีคำตอบอย่างแน่ชัดว่าจะคุ้มทุนหรือไม่ และมีประสิทธิภาพสอดคล้องกับสถานการณ์อย่างที่กล่าวอ้าง ทั้งนี้การเตรียมความพร้อมของชุมชนนั้นไม่ได้มุ่งเฉพาะยามเกิดภัยพิบัติอย่างเดียว แต่ต้องจัดกระบวนการ อุปกรณ์ และทักษะของประชาชน จากการสรุปบทเรียนความผิดพลาดในอดีต

ขณะที่นายไมตรี จงไกรจักร์ ตัวแทนเครือข่ายผู้ประสบภัยสึนามิ กล่าวว่า แผนของรัฐบาล มักขัดกับธรรมชาติ และวิถีชีวิตจริงของประชาชน อาทิ กำหนดให้อพยพในเส้นทางที่แออัด หรือการเตรียมพร้อมเรื่องการขาดแคลนอาหารอาหาร ที่เมื่อต่างคนต่างเคลื่อนย้ายจะไม่มีผู้รับผิดชอบ ยกตัวอย่างเช่น การเตือนภัยเหตุการณ์สึนามิ เมื่อวันที่ 11 เม.ย.ที่ผ่านมา ขณะที่ภาครัฐซึ่งมีการวางแผนว่าเป็นผู้รับผิดชอบหลักก็อาจประสบปัญหาติดขัดได้ ซึ่งในอนาคต ภาครัฐต้องร่วมทำแผนร่วมกับภาคประชาชนมากขึ้น และเตรียมความพร้อม กับสถานการณ์รุนแรงให้มากขึ้น และหลากหลายมากขึ้น

ส่วนนายศศิน เฉลิมลาภ เลขาธิการมูลนิธิสืบ นาคะเสถียร กล่าวว่า รัฐบาลควรต้องมีกฎหมายในการจัดการ รับมือ เพื่อให้มีเอกภาพในการตัดสินใจ และการอพยพประชาชนจำนวนมาก ทั้งนี้ เพื่อให้เกิดการประสานงานระหว่างภาครัฐ โดยขณะนี้ยังไม่เห็นการเตรียมความพร้อม หรือประสานข้อมูลในจุดนี้ มีเพียงความพยายามลงทุนในโครงการขนาดใหญ่เท่านั้น จึงอยากเสนอให้ตั้งคณะกรรมการกลางในการให้ข้อมูลที่รัฐมี เพื่อใช้เป็นฐานหลักที่จะให้ข้อมูลกับประชาชน ป้องกันการเผยแพร่ข่าวลือที่อาจทำให้สถานการณ์แย่ลง

นายปรเมศวร์ มินศิริ ผู้จัดการโครงการวมพลังรับมือภัยพิบัติ สสส. กล่าวว่า ได้จัดตั้งโครงการโดยดึงแนวคิดจากประเทศออสเตรเลีย ในชื่อ national disaster task force มาแปลเป็นไทย โดยรวมเครือข่ายภาคประชาชนที่เคยทำงานร่วมกัน ตั้งแต่เหตุการณ์อุทกภัยในภาคใต้เมื่อปี 2553 และเหตุการณ์มหาอุทกภัยครั้งที่ผ่านมา โดยรวมทั้งหมดเข้าด้วยกัน ซึ่งโครงการนำร่องขณะนี้คือการจัดทำแผนที่มนุษย์ โดยจำลองสถานการณ์หากเกิดอุทกภัย หรือเกิดภัยพิบัติในรูปแบบอื่นว่า จะสามารถเข้าสู่พื้นที่อย่างไร และจะรวมศูนย์ความช่วยเหลือไว้ในจุดใดบ้าง โดยจะบรรจุลงในโปรแกรมกูเกิ้ลเอิร์ธ ซึ่งหากเกิดภัยพิบัติขึ้น ความช่วยเหลือจากหน่วยงานราชการ และอาสาสมัครจะเดินทางไปถึงได้ทันที

ผู้จัดการโครงการรวมพลังรับมือภัยพิบัติ สสส. กล่าวอีกว่า ในวันนี้ จะเป็นการรวบรวมปัญหาในการจัดการภายหลังเกิดภัยพิบัติ อาทิ การรวมศูนย์ในการสำรองอาหาร การรับส่งผู้ป่วย หรือการจัดการศูนย์พักพิงเร่งด่วน รวมถึงข้อเสนอแนะในการจัดการน้ำ เพื่อจัดทำเป็นแผนของภาคประชาชนในการเตรียมความพร้อมภายในชุมชนของตัวเอง รวมถึงแลกเปลี่ยนปัญหาร่วมกันระหว่างชุมชน เพื่อจัดทำเป็นข้อเสนอของภาคประชาชนไปสู่ภาครัฐ ซึ่งหลังจากนี้จะมีการจัดทำเป็นคู่มือในการปฏิบัติตัว เพื่อให้ชุมชนอื่น ๆ ผลักดันเป็นรูปแบบของตนเองอีกด้วย