ยากมาก "ปรองดอง" แต่ต้องไม่หมดความพยายาม

นับถอยหลังอีกแค่เดือนกว่า สมาชิกบ้านเลขที่ 111 จะได้รับ “อิสรภาพ” กลับมาโลดแล่นบนถนนการเมืองอีกครั้ง “อ้วนภูมิธรรม เวชยชัย” อดีตรองเลขาธิการพรรคไทยรักไทย อดีต รมช.คมนาคม และอดีตทีมงานคู่กาย พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร เป็นอีกคนที่เตรียมหวนคืนสังเวียนหลังจากห่างหายไป 5 ปี

“คุณต้องถามว่าเขาจะรับผมอยู่ไหม ผมก็คงจะตัดสินใจที่จะอยู่ทำงานกับพรรคเพื่อไทย ถ้าเขายังยินดีรับเข้าทำงาน”

“เสี่ยอ้วน” ถ่อมตัว เมื่อถูกถามว่าหลังพ้นโทษแบนจะกลับมาร่วมงานกับพรรคเพื่อไทยต่อไปหรือไม่ ก่อนจะขยายความต่อไปว่า สำหรับตัวเขายังรู้สึกดีกับพรรคเพื่อไทยอยู่ พรรคเพื่อไทยมีพัฒนาการต่อเนื่องมาจากพรรคไทยรักไทย เขาเองเป็นคนที่มีส่วนในการทำงานก่อตั้งพรรคไทยรักไทย ปรัชญาอุดมการณ์ที่พรรคไทยรักไทยมีและส่งต่อมายังพรรคเพื่อไทย ก็เป็นปรัชญาอุดมการณ์ทางการเมืองที่ตัวเขานิยมชมชอบ

“เดิมผมไม่เคยตอบคำถามนี้ แต่นี่ใกล้แล้วแค่เดือนกว่า ถ้าถาม...วันนี้ผมก็ยังมีความสนใจด้านการเมืองอยู่ และคิดว่าจะเข้าไปอยู่ในกระบวนการทางการเมือง เพราะอายุ 60 แล้ว ยังไม่มากไม่น้อย กำลังดี มากกว่านี้ก็ไม่มีแรง เหลือเวลาไม่เยอะ ชีวิตตัวเองทำอะไรได้ก็รีบทำ ยังฝันอยากเห็นสังคมนี้เป็นประชาธิปไตย เห็นความเป็นหลักเป็นเกณฑ์ที่ถูก ที่ควรจะทำ หากการจะเข้าไปมีส่วนร่วมได้ก็อยากทำ”

แน่นอนว่าการที่สมาชิกบ้านเลขที่ 111 จะพ้นโทษแบนในเดือนหน้า ทำให้มีการจับจ้องไปที่การปรับ ครม. ขยับเก้าอี้ให้รัฐมนตรีแถวสอง แถวสาม เปิดทางให้แถวหนึ่งกลับมาทำหน้าที่ แต่ “ภูมิธรรม” ชี้แจงว่า ที่คุยกันในหมู่สมาชิก 111 ไม่มีใครคิดจะเข้าไปเป็นรัฐมนตรี อย่ามาพูดเรื่องตัวจริงตัวสำรอง ที่ทำอยู่ทุกวันนี้เป็นตัวจริงหมด เขาทำหน้าที่ของเขา ถามว่ามีศักยภาพไหม มี... ไม่งั้นไม่สามารถนำพาพรรคให้ประสบความสำเร็จจากชนะการเลือกตั้งมาจนถึงทุกวันนี้ได้

แต่ถามว่าทางการเมือง การร่วมไม้ร่วมมือให้เกิดประโยชน์กับบ้านเมืองสามารถทำได้ในบทบาทต่างๆ อีกเยอะ ยิ่งมีกำลังมาเสริม ยิ่งได้แสดงบทบาท ทำให้นโยบายต่างๆ หรือสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อพี่น้องประชาชน ระบอบประชาธิปไตย ก็ยังทำได้อยู่ ถ้าเข้ามาและตรงไหนที่พวกเราจะทำได้เราก็ยินดีทำอยู่แล้ว เรื่องตำแหน่งแห่งที่เป็นเรื่องหลังสุด ไม่ต้องพูดถึง

 

“ดูความจำเป็นของประเทศ ใครที่เหมาะสมที่จะไป ใครที่ยังไม่ใช่เวลาก็ไม่ต้องไปทำ ใครที่มีเรื่องอื่นต้องไปทำก่อนก็ไปทำก่อน ถ้าเริ่มต้นอย่างนี้ไม่มีปัญหา ไม่มีความขัดแย้งอะไร สำหรับผมตำแหน่งผมไม่สนใจ นี่พูดด้วยความสัตย์จริง ถ้าผมได้ทำงานในสิ่งที่เป็นประโยชน์ ผมทำได้ ผมก็ยินดี”

สำหรับเรื่อง “ปรองดอง” ที่ยังเป็นประเด็นร้อนแรงของสังคมเวลานี้ “ภูมิธรรม” อธิบายแบบตรงไปตรงมา โดยสรุปว่า “ปรองดองเป็นเรื่องที่ยากมาก ต้องใช้เวลา แต่ต้องไม่หมดความพยายาม”

ก่อนอธิบายต่อว่า ถ้าถามว่ายากไหม ยากมาก เพราะความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในอดีตที่ผ่านมาร้าวลึกและขยายตัวกว้างขวางมาก เพราะฉะนั้นความเป็นจริงต้องใช้เวลาที่จะทำความเข้าใจ แต่ถ้าทุกคนอยากเห็นสังคมและประเทศเดินไปข้างหน้า ใช้เวลากับการพยายาม มันต้องมีโอกาสประสบความสำเร็จได้ เร็วช้าขึ้นอยู่กับเงื่อนไขหลายๆ อย่าง ต้องไม่หมดความพยายาม

“ทุกฝ่ายต้องเริ่มหันกลับมามองถึงเป้าหมายของการอยากให้เกิดการปรองดอง ถ้าเข้าใจตรงนี้ก็จะถอนตัวตน ถอนความรู้สึก เพราะความปรองดองมันมีปัญหา เมื่อจะให้ปรองดองทุกคนก็จะต้องลดอัตตา ลดความรู้สึก ลดความต้องการ ลดความปรารถนา ทุกฝ่ายลงมาในจุดที่คิดว่าพอรับกันได้”

“ภูมิธรรม” มองเงื่อนไขปรองดองที่ยังวนเวียนอยู่ที่ “ทักษิณ” เมื่อฝ่ายหนึ่งต้องการให้ดำเนินคดี อีกฝ่ายไม่ต้องการให้ดำเนินคดี ว่าการเถียงกันวันนี้เหมือนพูดกันคนละเรื่อง ส่วนหนึ่งคงต้องการให้นายกฯ ทักษิณ กลับ แต่หัวใจของเรื่องปรองดอง คือ อยากให้กลับไปสู่จุดเริ่มต้นของปัญหาที่เกิดขึ้น แล้วก็ค่อยมาดูกันตามกระบวนการที่เป็นจริง

“ผมไม่ได้ยินว่าให้ทักษิณกลับทุกอย่างจบ เขาบอกว่าทุกอย่างที่ไม่เป็นไปตามกระบวนการยุติธรรมต้องถอยกลับไป ถ้าคุณคิดว่าอันไหนมีปัญหา คุณก็ไปเริ่มตามกระบวนการยุติธรรมที่เป็นจริง สากลยอมรับ ถ้าคุณกลับไปสู่กระบวนการ แล้วก็ว่าไปตามกระบวนการที่มีอยู่ ผมว่าก็โอเค”

ภูมิธรรม กล่าวว่า ถ้าเราพูดในเงื่อนไขของความขัดแย้งที่มันเกิดขึ้น คิดว่ามันต้องเริ่มจากตรงนี้แหละ คือ พูดแบบคนทั่วไปทั้งหมดที่ควรจะคิด ถามคนส่วนใหญ่ว่า คนส่วนใหญ่ยอมรับกระบวนการยุติธรรมที่เป็นอยู่ขนาดไหน ถ้ายอมรับกระบวนการยุติธรรมตามปกติ ก็ต้องถามว่าเรื่องราวทั้งหมดที่เกิดขึ้นมีความผิดเป็นไปตามกระบวนการยุติธรรมปกติไหม ถ้าไม่เป็นจะทำไงให้เข้าสู่กระบวนปกติ

“ถามผมวันนี้ผมก็ยังบอกว่า วันนี้ผมติดคุก 5 ปี ทางการเมืองไม่ปกติ ถามว่าคุณมาตัดสิทธิการเมืองผมนี่คุณทำได้ไหม ไม่ได้ คุณตัดสิทธิพลเมืองผม โลกทั้งโลกไม่มีใครยอมรับ คุณทำได้ไง แต่ทนนิ่งมา 5 ปี ไม่เคยเรียกร้อง เพราะเราไม่ต้องการเพิ่มเงื่อนไข ผมทนอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์ที่อัปลักษณ์ของพวกคุณที่มีอำนาจทำออกมา

ไม่มีโลกนี้ที่ไหนทำกัน ผมคุยกับเพื่อนต่างประเทศ เขาบอกว่าบ้าไปแล้วประเทศนี้ สิทธิพลเมืองที่ไหนเขาตัดสิทธิกัน คุณให้ผมเสียภาษี ทำหน้าที่พลเมืองทุกอย่าง เสร็จแล้วบอกว่าตัดสิทธิ ทำไม่ได้”

บรรยากาศปัจจุบันการสร้างความปรองดอง แต่ผลลัพธ์ที่ออกมากลายเป็นการเพิ่มความขัดแย้ง แต่ “ภูมิธรรม” กลับมองว่า “อย่ากลัวความขัดแย้ง” เพราะในหลักวิทยาศาสตร์สังคม วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ บอกว่าความขัดแย้งทำให้ก้าวหน้าพัฒนา สิ่งที่ไม่เหมือนกันมาชนกันมันเกิดสิ่งใหม่ ดังนั้นอย่าไปกลัวความขัดแย้ง แค่จัดการกับความขัดแย้งให้เหมาะสม ใช้สติเหตุผลหลักการมาตรฐานที่คนส่วนใหญ่ในสังคมยอมรับได้

ภูมิธรรม ยอมรับว่าในฐานะที่มีทั้งเพื่อนเหลือง เพื่อนแดง ก็เคยมีความพยายามนั่งคุยเพื่อร่วมกันหาทางออก แต่ก็ไม่ง่าย เพื่อนบางส่วนก็คุยกันได้ บางส่วนก็ไม่คุยกันเลย บางส่วนนี่ความเป็นแดงเป็นเหลืองนี่ตัดขาดกันไปเลย ไม่พร้อมจะคุยกัน สังคมที่เป็นจริงเป็นอย่างนั้น แม้เพื่อนสมัย 14 ตุลา บางส่วนก็ไม่ได้คุยกันเลย

“แต่ต้องมีความหวัง สังคมไทยมีความขัดแย้ง ที่ผ่านมาถูกปล่อยให้ขัดแย้งร้าวลึก ยกระดับจนใช้ความเชื่อคุยกันมากกว่าเหตุผล ถ้าใช้ความเชื่อนี่ไม่ต้องคุยกัน ถ้าอยากให้สังคมเดินไปข้างหน้า ต้องคุยหลักการที่เป็นรูปธรรม ว่าเอาด้วยกับหลักการไหม จากนั้นก็มาดูว่าหลักการนี้สูญเสียอะไร ได้อะไร ก็จะทำให้ง่ายขึ้น แต่ต้องอดทนที่จะคุยกัน”