หมาก ปู แผนทักษิณ ปูทางอำนาจรัฐตำรวจ

เพียง 1 เดือน ของการทำงานรัฐบาลพรรคเพื่อไทย ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี

โดย...ทีมข่าวการเมือง

เพียง 1 เดือน ของการทำงานรัฐบาลพรรคเพื่อไทย ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี ได้แต่งตั้งและโยกย้ายบุคคลที่จะมาเป็นไม้เป็นมือในการผลักดันนโยบายบริหารประเทศไปแล้วหลายตำแหน่ง

ปฏิบัติการสายฟ้าแลบเรียกเสียงฮือฮากันทั้งบาง คือการสั่งเด้ง พล.ต.อ.วิเชียร พจน์โพธิ์ศรี ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (ผบ.ตร.) เพื่อผลักดันให้ “บิ๊กอ๊อบ” พล.ต.อ.เพรียวพันธ์ ดามาพงศ์ รอง ผบ.ตร.ขึ้นมารักษาราชการแทน ผบ.ตร. กุมบังเหียนสูงสุดของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.)

การแต่งตั้ง พล.ต.อ.เพรียวพันธ์ พี่ชายของคุณหญิงอ้อ “พจมาน ณ ป้อมเพชร” แม้จะไม่ใช่เรื่องที่ผิดความคาดหมายหากนับลำดับอาวุโส แต่ก็ทำให้มีผลกระทบกับข้าราชการอีกหลายหน่วยงานที่ต้องโยกย้ายสับเปลี่ยนเก้าอี้ ซึ่งเรียกได้ว่าเป็นผลงานชิ้นโบแดงที่ “สารวัตรเหลิม” ร.ต.อ.เฉลิม อยู่บำรุง รองนายกรัฐมนตรี ผู้กำกับดูแล สตช.จัดให้เต็มเป็นอันดับแรก

แค่นี้ยังไม่พอ แว่วมาว่า ร.ต.อ.เฉลิม ในฐานะประธานคณะกรรมการข้าราชการตำรวจ (ก.ตร.) ประชุม ก.ตร.โดยมีวาระสำคัญ เพื่อขออนุมัติ ก.ตร.ขยายเวลาในการแต่งตั้งโยกย้ายระดับผู้บังคับการ (ผบก.) ถึง รอง ผบ.ตร. ออกไปถึงวันที่ 31 ต.ค. ในระหว่างนี้ก็สามารถวางคนในระดับ รอง ผบก.ในแต่ละจังหวัด มาคุมงานด้านป้องกันปราบปรามยาเสพติดเพิ่มอีกด้วย

นี่คือแผนระยะยาวที่ “เหลิมดาวเทียม” จะลงไปวางตัวตำรวจระดับสูงในต่างจังหวัดทั่วประเทศ นอกเหนือจากแต่งตั้ง ผบ.ตร.

มองเข้าไปที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) ก็จะให้เห็นภาพที่ชัดขึ้น เมื่อวางตัว พล.ต.อ.โกวิท วัฒนะ เตรียมทหาร รุ่น 6 (ตท.6) นายร้อยตำรวจ รุ่น 22 (นรต.22) ให้เป็นรองนายกรัฐมนตรีด้านความมั่นคง มอบหมายให้ดูแลปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนใต้

“บิ๊กโก” เป็นตำรวจตระเวนชายแดนมากว่า 27 ปี ได้รับติดยศนายพล ในตำแหน่งผู้บัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน (ผบก.ตชด.) ภาค 3 เมื่อปี 2530 คุมพื้นที่ภาคเหนือในสมัยที่เฮโรอีนแพร่ระบาดอย่างหนัก เคยถล่มโรงงานผลิตยาเสพติด 21 โรงงาน นอกจากนี้ช่วงที่เป็น รอง ผบ.ตร. ปี 2543 ก็ได้ลงไปทำงานกำกับพื้นที่ชายแดนภาคใต้ ก่อนจะขึ้นมาเป็น ผบ.ตร. ในปี 2547 ยุครัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร

เบื้องหลังคือ พ.ต.ท.ทักษิณ จะแต่งตั้ง พล.ต.อ.ชิดชัย วรรณสถิตย์ ให้เป็น ผบ.ตร. แต่ พล.ต.อ.โกวิท ขณะนั้นมีอาวุโสสูงสุด และได้รับการยอมรับในหมู่ผู้ใต้บังคับบัญชาอย่างมาก กรณีนี้จึงเป็น “ความต่างในความเหมือน” ของ พล.ต.อ.เพรียวพันธ์

ตั้งแต่นั้นมาแม้ว่าจะมีการรัฐประหาร 19 ก.ย. 2549 ซึ่งบิ๊กโกเป็นรองหัวหน้าคณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (คปค.) แต่ก็อยู่ได้เพียงไม่กี่วัน ด้วยสายสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นนั้นในเวลาต่อมา พล.ต.อ.โกวิท จึงได้เป็น รมว.มหาดไทย ในรัฐบาลของ สมชาย วงศ์สวัสดิ์

เช่นเดียวกับ พล.ต.อ.ประชา พรหมนอก รมว.ยุติธรรม อดีตอธิบดีกรมตำรวจ และอดีต ผบ.ตร.คนแรก ที่ได้เป็น รมว.อุตสาหกรรม ในรัฐบาลสมชาย ซึ่งค่อนข้างชัดเจนว่าการเข้ามาเป็นเจ้ากระทรวงยุติธรรมของ “อินทรีอีสาน” ครั้งนี้ ก็เพื่อดูแลกระบวนการทางกฎหมาย การดำเนินคดีต่างๆ สนอง พ.ต.ท.ทักษิณ

โดยผู้ที่ได้รับผลพลอยได้คือ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง ตท.14 และ นรต.37 อดีตอธิบดีกรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) ที่ไปนั่งตบยุงในตำแหน่งรองปลัดกระทรวงยุติธรรม ซึ่งจะลงไปทำงานเป็นเลขาธิการศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ศอ.บต.) แทน ภาณุ อุทัยรัตน์

รวมไปถึง พ.ต.อ.สุชาติ วงศ์อนันต์ชัย อดีตรองอธิบดีดีเอสไอ ผู้ตรวจราชการกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (ไอซีที) อดีตหัวหน้าทีมสอบสวนคดียุบพรรคประชาธิปัตย์ ซึ่งเคยเป็นมือขวาของ พ.ต.อ.ทวี ได้ย้ายกลับมาเป็นอธิบดีกรมราชทัณฑ์ เพื่อทำความเห็นประกอบฎีกาขอพระราชทานอภัยโทษ โดยโยก ชาติชาย สุทธิกลม เจ้าของตำแหน่งเดิมไปเป็นรองปลัดกระทรวงยุติธรรม

นอกจากนี้ ด้านการปราบปรามทุจริตคอร์รัปชัน รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ได้มีมติ ครม.ย้าย อำพล วงศ์ศิริ เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ (ป.ป.ท.) ไปเป็นผู้ตรวจราชการกระทรวงยุติธรรม แล้วแต่งตั้งให้ พ.ต.อ.ดุษฎี อารยะวุฒิ อดีตรองอธิบดีดีเอสไอ เพื่อน นรต.รุ่นเดียวกับ พ.ต.อ.ทวี ซึ่งดำรงตำแหน่งรองปลัดกระทรวงยุติธรรม ให้มานั่งเก้าอี้เลขาธิการ ป.ป.ท.แทน

มองไปที่กระเป๋าเงินของรัฐบาลคือสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาล หรือกองสลาก ที่ประชุม ครม.อนุมัติตามที่กระทรวงการคลังเสนอแต่งตั้งบุคคลเป็นกรรมการในคณะกรรมการสลากกินแบ่งรัฐบาล โดยให้ “บิ๊กตุ๊” พล.ต.ต.สุรสิทธิ์ สังขพงศ์ อดีตผู้อำนวยการกองสลาก ในรัฐบาล พ.ต.ท.ทักษิณ ที่เพิ่งกลับมาจากประเทศคองโก มาเป็นบอร์ดกองสลาก และอยู่ในบัญชีรายชื่อกรรมการรัฐวิสาหกิจตามประกาศกระทรวงการคลังด้วย

ซึ่งแน่นอนว่า “บิ๊กตุ๊” อดีตผู้บังคับการกองปราบปราม (ผบก.ป.) นั้นเป็นเพื่อน ตท.10 และ นรต.26 รุ่นเดียวกับ พ.ต.ท.ทักษิณ เคยดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้บัญชาการ กองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง (ผช.ผบช.ก.) ก่อนที่ พ.ต.ท.ทักษิณ จะชวนให้มาเป็น ผู้อำนวยการกองสลาก ในปี 2546

อีกตำแหน่งหนึ่งที่ตำรวจได้เข้าไปกำกับคือ เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (เลขาฯ ป.ป.ส.) ซึ่ง ครม.มีมติแต่งตั้ง พล.ต.อ.อดุลย์ แสงสิงแก้ว รอง ผบ.ตร.ไปนั่งเก้าอี้ควบ เลขาฯ ป.ป.ส. เป็นเวลา 1 ปี เพื่อสนองนโยบายรัฐบาลในการประกาศวาระแห่งชาติ เร่งปราบปรามยาเสพติดหวังผลทางคะแนนนิยมในการรักษาฐานเสียงทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด

จากตำแหน่งต่างๆ ทางการเมืองที่รัฐบาลยิ่งลักษณ์มอบหมายให้เข้าไปดูแลด้านความมั่นคงปราบปรามยาเสพติด การแก้ปัญหาความไม่สงบในจังหวัดชายแดนใต้ มี ศอ.บต.ดูแลเม็ดเงินที่ถูกทุ่มลงไป การวางคนเข้าไปควบคุมกระบวนการยุติธรรม ต้นทางคือการปราบปรามทุจริตในภาครัฐ ไปถึงปลายทางที่ดูแลกฎในเรือนจำ เครือญาติเป็นหัวเรือใหญ่ของวงการสีกากี มีกระเป๋าเงินเป็นคนใกล้ชิด ทั้งหมดนี้รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ล้วนวางสายให้อำนาจตำรวจเข้าไปควบคุมเบ็ดเสร็จ

เป็นรูปแบบเดียวกับที่ พ.ต.ท.ทักษิณ ใช้บริหารประเทศระหว่างที่เป็นนายกฯ จนถูกเรียกว่า “รัฐตำรวจ” และเพราะเหตุนี้จึงเป็นคำตอบได้ว่าทำไมการบริหารนโยบายในรัฐบาลทักษิณ จึงเป็นไปอย่างลืมตัว มองเห็นแต่พวกพ้องตนเอง โดยจุดเล็กๆ จุดนี้อาจหมายความถึงการละเลยความสำคัญของทหาร

และเป็นที่น่าสนใจอย่างยิ่งหากมองย้อนไปยังยุคที่ พล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์ เป็นอธิบดีกรมตำรวจ เมื่อปี 2494-2500 ควบ รมว.มหาดไทย ด้วย ขณะนั้น พล.ต.อ.เผ่า ซึ่งเป็นมือขวาของ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ถือได้ว่ารุ่งเรืองมาก มีการปรับโครงสร้างกรมตำรวจอย่างยิ่งใหญ่กำเนิดตำรวจน้ำ ตำรวจพลร่ม ตำรวจรถไฟ ตำรวจม้า ตำรวจรถถัง มีธงชัยเฉลิมพลเช่นเดียวกับกองทัพ

พล.ต.อ.เผ่า ยังเป็นเลขาธิการพรรคการเมือง “เสรีมนังคศิลา” สร้างฐานอำนาจและความชอบธรรมในการเข้าสู่อำนาจด้วยกติกาการเลือกตั้ง โดยมีหนังสือพิมพ์เผ่าไทยของ พล.ต.อ.เผ่า เป็นกระบอกเสียงให้อีกทางหนึ่ง จนสามารถชนะการเลือกตั้งอย่างท่วมท้นถล่มทลาย ในวันที่ 26 ก.พ. 2500

แม้ว่า พล.ต.อ.เผ่า จะกลายเป็นผู้ที่ร่ำรวยที่สุดติด 10 อันดับของโลก แต่ผลจากการสถาปนารัฐตำรวจจนบริหารอย่างลืมตัวนั้น ทำให้บั้นปลายชีวิตต้องหอบทรัพย์สินมหาศาลลี้ภัยไปต่างประเทศ

สิ่งเดียวที่หลงเหลือตกทอดหลังการล่มสลายรัฐตำรวจของ พล.ต.อ.เผ่า มาจนถึงปัจจุบันนี้คือ คำพูดอันเลื่องลือที่ว่า “ภายใต้ดวงอาทิตย์นี้ ไม่มีสิ่งใดที่ตำรวจไทยทำไม่ได้”

สิ่งที่ พล.ต.อ.เผ่า ทำ สิ่งที่ พ.ต.ท.ทักษิณ เดินตาม และสิ่งที่ ยิ่งลักษณ์ กำลังปฏิบัตินี้

จึงเป็นกรณีที่น่าติดตามว่า บทสรุปความต่างในความเหมือนของ “รัฐตำรวจ” ซึ่งมีบทเรียนจากประวัติศาสตร์ที่ซ้ำรอยมาแล้ว จะถูกเขียนขึ้นใหม่อีกครั้งด้วยมือ “นารี” อย่างไร