สว.ชี้เอ็มโอยู44เลิกหรือมีก็กระทบประโยชน์ชาติ

วุฒิสภาชี้มีไม่มีเอ็มโอยู44ก็ส่งผลกระทบต่อประโยชน์ชาติย้ำนักการเมืองคือกลไกสำคัญอยู่เบื้องหลังต่อรอง

คณะกรรมาธิการ (กมธ.) การต่างประเทศ วุฒิสภา ร่วมกับสถาบันพระปกเกล้า จัดสัมมนาวิชาการ เรื่อง “ปัญหา MOU พ.ศ. 2544 : เขตไหล่ทวีปไทย-กัมพูชา ไทยเสียเปรียบจริงหรือ” ณ สยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์ ถ.อโศกมนตรี สุขุมวิท 21 โดยมี ดร.ประจิตต์ โรจนพฤกษ์ กมธ.ต่างประเทศ วุฒิสภา พล.ร.อ.ถนอม เจริญลาภ ที่ปรึกษากมธ.ต่างประเทศ ศ.ดร.ชุมพร ปัจจุสานนท์ คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ดร.สมบูรณ์ เสงี่ยมบุตร อดีตอธิบดีกรมสนธิสัญญาและกฎหมาย และพล.ร.ท.ประทีป ชื่นอารมณ์ อดีตเสนาธิการฐานทัพเรือสัตหีบ เป็นวิทยากรในงานดังกล่าว และดร.เจษฎ์ โทณะวณิก คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม เป็นผู้ดำเนินรายการ

พล.ร.ท.ประทีป กล่าวว่า เอ็มโอยู 44 มีตัวละครที่ควบคุมเรื่องผลประโยชน์ คือ นักการเมือง นักวิชาการ และข้าราชการ ถ้าประชาชนรู้ไม่ทันนักการเมือง ก็จะเป็นฝ่ายเสียประโยชน์ ขณะที่บทบาทนักการเมืองเข้าไปกำกับเป็นส่วนมาก ทั้งนี้ ต้องยอมรับว่าการเจรจาระหว่างไทยกับกัมพูชา นายฮุนเซน นายกรัฐมนตรีกัมพูชา เป็นตัวควบคุมนายซก อาน รองนายกรัฐมนตรีของกัมพูชา และนายวาร์ คิม ฮง ประธานเจบีซีฯ ฝ่ายกัมพูชา อีกทั้ง การเจรจาในปัจจุบันมีความแตกต่างจากในอดีต เพราะการเจรจาในอดีต บทบาทของนักการเมืองเข้ามาเกี่ยวข้องน้อยมาก แต่ปัจจุบันนักการเมืองเข้ามาควบคุมและอยู่เบื้องหลังเจ้าหน้าที่ที่ไปเจรจา ไม่มีข้าราชการคนใดที่กล้าฝ่าฝืนความต้องการของนักการเมือง ทั้งนี้ คำตอบสุดท้ายของเอ็มโอยูนี้มีผลต่อผลประโยชน์ของชาติอย่างมาก เราจึงต้องมองก้าวไปสู่ตรงนั้นด้วย 

พล.ร.ท.ประทีป กล่าวอีกว่า เอ็มโอยู 44 น่าจะมาจากความคิดของนักวิชาการต่างชาติและนักการเมืองในยุคนั้น แต่หลังจากมีเอ็มโอยูฉบับนี้แล้ว ทำให้การเจรจาไม่มีความก้าวหน้าในเรื่องเส้นเขตแดน มีแต่ความก้าวหน้าเรื่องผลประโยชน์ การเจรจาทุกครั้งต้องมีการเจรจานอกโต๊ะโดยนักการเมือง ซึ่งกัมพูชายืนยันว่าต้องการแบ่งปันผลประโยชน์ในพื้นที่ทับซ้อน โดยไม่สนใจเรื่องเส้นเขตแดน แต่ไทยยืนยันว่าต้องแบ่งเส้นเขตแดนก่อนแบ่งผลประโยชน์ ตนเรียกว่าเป็นการเจรจาแบบล็อคสเป๊กและเอื้อผลประโยชน์ทับซ้อน

“การเจรจาเรื่องเขตแดนทางทะเลก่อนหน้านั้น ระหว่าง ไทยและมาเลเซีย หรือ ไทยและเวียดนาม เป็นการเจรจาที่นำข้อขัดแย้งมาหารือกันก่อนที่จะสรุปออกมาเป็นเอ็มโอยู หรือ ข้อตกลงระหว่างกัน ซึ่งทำให้การตกลงเรื่องผลประโยชน์ร่วมกันเป็นไปด้วยดี เพราะเป็นการเจรจาบนโต๊ะภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ ต่างจากกรณีไทย-กัมพูชาที่มีการลงนามในเอ็มโอยู ก่อนที่จะพูดคุย ทำให้ไม่เกิดความคืบหน้า ส่วนประเด็นจะยกเลิกหรือไม่ยกเลิกเอ็มโอยู 2544 ล้วนทำให้เกิดผลกระทบกับประโยชน์ของชาติทั้งสิ้น” พล.ร.ท.ประทีป กล่าว

ขณะที่พล.ร.อ.ถนอม กล่าวว่า ตนขอให้ข้อมูลว่าเส้นเขตแดนทางบก และทางทะเล ระหว่างไทย – กัมพูชา เป็นคนละเรื่องกัน ดังนั้น หากเส้นเขตแดนบนบกเป็นเช่นไร จะไม่มีผลผูกพันกับเส้นเขตแดนทางทะเล ซึ่งเขตแดนทางทะเลนั้น ตามหลักสากล กำหนดให้เป็นสิทธิของรัฐที่จะประกาศพื้นที่ใช้สอยหรือเสรีภาพทางทะเล ตามหลักสากลกำหนดให้เขตครอบครองนั้นมีเนื้อที่ 3 ไมล์ทะเล หรือประมาณ 5 กม. จากเส้นไหล่ทวีป นอกจากนั้น ให้ถือว่าเป็นพื้นที่ใช้สอยร่วมกัน

สำหรับประเด็น บันทึกความเข้าใจระหว่างรัฐบาลไทยกับรัฐบาลกัมพูชาว่าด้วยพื้นที่ที่ไทยและกัมพูชาอ้างสิทธิในไหล่ทวีปซับซ้อนกัน พ.ศ.2544 (เอ็มโอยู 2544) จะยกเลิกหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับรัฐบาลจะพิจารณา แต่หากมีการยกเลิก ตนรู้สึกเสียดายในส่วนที่บัญญัติไว้ในเอ็มโอยู 2544 ที่มีประโยชน์ คือ ในข้อ 2 (ฉ.) ระบุให้มีการแบ่งเขตแดนซึ่งสามารถยอมรับได้ร่วมกัน  ซึ่งในส่วนดังกล่าวถือว่าเป็นความหวังที่เฝ้ารอมานานว่าหากเมื่อมีการเจรจาเรื่องเขตแดนที่ยอมรับได้ร่วมกัน เส้นเขตแดนทางทะเลที่กัมพูชาเขียนไว้จะหายไป เพื่อมากำหนดเส้นเขตแดนร่วมกันระหว่างไทย-กัมพูชาเส้นใหม่

ด้านศ.ดร.ชุมพร กล่าวว่า ตามหลักกฎหมายระหว่างประเทศการลากเส้นเขตแดนทางทะเลของกัมพูชา ที่ลากผ่านเกาะกูด และการขีดเส้นของไทยที่พบในปัจจุบันนั้นไม่ถือว่ามีผลผูกพันตามหลักกฎหมาย เป็นเพียงวิธีการลากเส้นเพื่อให้แต่ละฝ่ายอ้างอิงเท่านั้น ดังนั้นหากต้องการทำเรื่องเขตแดนทางทะเลให้ได้ข้อยุติ มี 2 ทาง คือ 1.การเจรจา และ 2.นำเรื่องให้ศาลโลกเป็นผู้ตัดสินตามกฎหมายระหว่างประเทศ แต่หากนำเรื่องให้ศาลโลกพิจารณา ไม่ว่าผลจะออกมาทางไหนทั้ง 2ประเทศก็ต้องยอมรับ สำหรับประเด็นเรื่องพื้นที่ในขณะนี้ ตนมองว่าสิ่งที่ควรจะนำมาคิดและเร่งเจรจา คือ พื้นที่โดยรอบเกาะกูด ว่าจะกำหนดเส้นอาณาเขตรอบเกาะกูดด้วยหรือไม่