ต่างชาติฮุบสิทธิบัตรยา99%

เปิดคำขอสิทธิบัตรยา 2,600 ฉบับ เป็นของต่างชาติ 99.5%

ภญ.อุษาวดี มาลีวงศ์ นักวิจัยเครือข่ายวิจัยระบบยา สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) เปิดเผยว่า ได้วิจัยคำขอสิทธิบัตรยาที่เกี่ยวกับสิ่งประดิษฐ์ระหว่างปี 2543-2553 จำนวน 2,600 ฉบับ พบว่าเป็นสิ่งประดิษฐ์ทางยา 2,034 ฉบับ ในจำนวนนี้มีเพียง 22 ฉบับ ที่ได้รับการจดสิทธิบัตร ส่วนอีก 1,419 ฉบับ อยู่ระหว่างดำเนินการ และ 556 ฉบับที่ละทิ้งคำขอ

นอกจากนี้ พบอีกว่าคำขอรับสิทธิบัตร 96.4% ใช้วิธีการปรับเปลี่ยนรายละเอียดเพียงเล็กน้อย หวังให้มีการคุ้มครองอย่างไม่มีที่สิ้นสุด นำไปสู่การผู้ขาดทางยา อีกทั้งการขอสิทธิบัตรสิ่งประดิษฐ์ทางยาในไทย เกือบทั้งหมดเป็นคำขอของอุตสาหกรรมยาข้ามชาติ แบ่งเป็นสัญชาติอเมริกัน 32.3% เยอรมัน 13.7% สวิตเซอร์แลนด์ 12.2% สวีเดน 5.8% ฝรั่งเศส 5.6% และอังกฤษ 3.1% ส่วนสัญชาติเอเชีย ได้แก่ ญี่ปุ่น 9.1% อินเดีย 1.1% จีน 0.9%

ขณะที่ประเทศไทยมีเพียงแค่ 0.5% หรือเพียง 10 ฉบับจากจำนวนคำขอทั้งหมด 2,034 ฉบับเท่านั้น แสดงให้เห็นว่า พ.รบ.สิทธิบัตรยาที่ผ่านมา ไม่ได้เอื้อต่อการส่งเสริมการวิจัยของคนไทย แต่กลายเป็นช่องโหว่เอื้อประโยชน์ให้ต่างชาติมากกว่า

ภญ.นุศราพร เกษสมบูรณ์ อาจารย์ประจำ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวว่า ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า มีการขอสิทธิบัตรชนิดคุ้มครองไม่สิ้นสุด กำลังเพิ่มมากขึ้น ซึ่งจะส่งผลต่อภาระงบประมาณและทำให้ประชาชนเข้าไม่ถึงยา เมื่อศึกษาผลกระทบทางเศรษฐศาสตร์ทำให้เห็นว่า มียาซึ่งทำการขอสิทธิบัตรชนิดดังกล่าวถึง 40% ในตลาดยา

ทั้งนี้ ช่องโหว่อยู่ที่หลักการพิจารณาให้สิทธิบัตรยาไม่ชัดเจน งานวิจัยชิ้นนี้จะนำไปสู่การเสนอให้มีการปรับแก้ไข พ.ร.บ.สิทธิบัตร รวมถึงการพัฒนาคู่มือตรวจสอบคำขอสิทธิบัตร