ตลาดอีบุ๊กรุ่งโรจน์ความหวังใหม่นักลงทุนทางรอดสื่อสิ่งพิมพ์

หนังสือถือเป็นสินค้าอย่างหนึ่งที่มีความสำคัญไม่น้อยสำหรับตลาดในสหรัฐ

โดย...ทีมข่าวต่างประเทศ

หนังสือถือเป็นสินค้าอย่างหนึ่งที่มีความสำคัญไม่น้อยสำหรับตลาดในสหรัฐ โดยนักวิจัยตลาดส่วนหนึ่งเคยประมาณการคร่าวๆ ว่าในปีหนึ่ง ตลาดหนังสือของสหรัฐมีมูลค่าสูงมากกว่า 1 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ (ราว 3 แสนล้านบาท)

ทว่า ในช่วง 23 ปีให้หลังมานี้ยอดขายหนังสือในสหรัฐตกฮวบลงไปอย่างมากจนน่าใจหาย โดยจากเดิมในปี 2551 ที่มียอดขายสูงถึง 1.8 หมื่นล้านเหรียญสหรัฐ กลับเหลือต่ำกว่าหมื่นล้านเหรียญสหรัฐ และมีแนวโน้มว่าจะลดลงไปอีกในอนาคต

ทั้งนี้ ปัจจัยที่สำคัญที่ทำให้ธุรกิจหนังสือแทบไปไม่รอด ไม่เฉพาะในสหรัฐ แม้ว่าจะสังกัดกับมหาวิทยาลัยชั้นนำก็ตาม ก็เพราะต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น จนทำให้หนังสือมีราคาแพง

ประกอบกับสภาพเศรษฐกิจของโลกที่ซบเซาอย่างหนัก หนังสือจึงกลายเป็นสินค้าฟุ่มเฟือยที่บีบบรรดาผู้บริโภคต้องตัดใจงดซื้อกันเป็นทิวแถว

แต่ทั้งหมดที่กล่าวมา ไม่ได้หมายความว่า เหล่านักอ่านจะเมินหน้าหนีจากหนังสือ เพราะตัวเลขการอ่านทั่วโลกยังคงมีมากกว่า 50% เพียงแต่แทนที่จะซื้อก็หันไปใช้บริการยืมตามห้องสมุดสาธารณะ ห้องสมุดมหาวิทยาลัย หรืออาศัยหาอ่านตามอินเทอร์เน็ตแทน

 

ในวิกฤตย่อมมีโอกาส เพราะท่ามกลางความยากลำบากของผู้ประกอบการสำนักพิมพ์ที่ต้องเอาตัวรอดจากราคาหนังสือเล่มที่เดินหน้าแพงขึ้นทุกวัน หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ หรืออีบุ๊ก ก็ก้าวเข้ามาและกลายเป็นฮีโร่ตัวใหม่ของบรรดาสำนักพิมพ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสหรัฐ

ทั้งนี้ หากย้อนหลังกลับไปก่อนหน้านี้สัก 45 ปีที่แล้ว อีบุ๊กถือเป็นนวัตกรรมใหม่ที่ช่วยให้การอ่านหนังสือเป็นเรื่องที่ง่ายมากขึ้น โดยไม่ต้องเมื่อยบ่ากับการแบกหนังสือพกติดตัวไปไหนมาไหน พร้อมทั้งยังช่วยลดต้นทุนในการผลิต เนื่องจากไม่ต้องสิ้นเปลืองหมึกหรือกระดาษ

ขณะที่สิ่งที่ผู้ใช้งานต้องทำมีเพียงแค่ควักกระเป๋าจ่ายเงินให้กับสำนักพิมพ์เจ้าของลิขสิทธิ์หนังสือเล่มที่ต้องการอ่าน แค่นั้นบรรดาหนอนหนังสือก็สามารถเพลิดเพลินกับเรื่องราวและเนื้อหาที่อัดแน่นอยู่ในหนังสือได้อย่างสบายๆ

แต่แม้จะมีความสะดวกสบาย อีบุ๊กก็ยังไม่เป็นที่นิยมมากนัก เนื่องจากข้อจำกัดด้านเทคโนโลยีหลายประการ ทั้งความสะดวกในการใช้ หน้าจอที่แสบตา ตลอดจนเนื้อหาสำหรับอีบุ๊กที่ยังคงไม่เพียงพอต่อความต้องการของผู้บริโภคในตลาดและราคาที่ยังคงแพงอยู่

อย่างไรก็ตาม ด้วยพัฒนาการด้านเทคโนโลยีที่ถือได้ว่าก้าวหน้าไปอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นน้ำหนักที่เบาขึ้น พกพาได้ง่ายขึ้น ทนทาน กันน้ำ และถนอมสายตา บวกกับการที่สำนักพิมพ์ต่างๆ พากันผลิตเนื้อหา หรือที่เรียกว่าดิจิตัล คอนเทนต์เพื่อใช้งานสำหรับอีบุ๊กมากขึ้น และราคาอีบุ๊กก็เริ่มลดลง โดยมีอุปกรณ์สำคัญอย่างไอแพดที่เข้ามาเป็นตัวเสริมสร้างคะแนนนิยมให้กับอีบุ๊กมากขึ้น

อีบุ๊กจึงกลายเป็นทางเลือกที่ผู้บริโภครุ่นใหม่ในสหรัฐ และนักอ่านทั่วโลกที่เริ่มหันกลับมาให้ความสนใจอีกครั้ง โดยยืนยันได้จากข้อมูลของไอซัพพลาย ที่ระบุว่า ยอดขายของอีบุ๊กทั่วโลกในปี 2552 ที่มีเพียง 5 ล้านเครื่อง ได้เพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัวมาอยู่ที่ 10 ล้านเครื่องในปี 2553

ขณะเดียวกันนักวิจัยตลาดต่างพากันคาดการณ์ว่ายอดขายของอีบุ๊กมีสิทธิเพิ่มขึ้นอีก 3 เท่าตัวใน 3 ปีข้างหน้า หรือประมาณปี 2556

นอกจากนี้ เมื่อช่วงปลายเดือน ส.ค.ที่ผ่านมา บาร์นส์ แอนด์ โนเบิล หนึ่งในผู้ผลิตเนื้อหา อุปกรณ์ และบริการเพื่อตอบสนองการใช้งานของอีบุ๊กยังเปิดเผยอีกว่า เป็นครั้งแรกในรอบหลายปีที่รายได้ในครึ่งปีแรกของบริษัทเพิ่มขึ้นจากปีที่แล้วถึง 140%

ขณะที่อะเมซอน เว็บไซต์ขายหนังสือออนไลน์รายใหญ่ก็ยืนยันด้วยการระบุว่า ยอดขายอีบุ๊กของอะเมซอน หรือเครื่องคินเดล ในครึ่งปีนี้มากกว่าในปี 2553 รวมกันเสียอีก

ผลประกอบการที่ดีวันดีคืน บวกกับการคาดการณ์ของนักวิเคราะห์ ส่งผลให้บรรดานักลงทุนในตลาดต่างเริ่มหันกลับมาจับตามองธุรกิจอีบุ๊กอย่างจริงจังอีกครั้งในฐานะทางเลือกที่ช่วยให้อยู่รอดปลอดภัยจากสถานการณ์ลูกผีลูกคนของเศรษฐกิจสหรัฐในขณะนี้ไปได้

ทั้งนี้ สาเหตุสำคัญที่ทำให้อีบุ๊กโตไวโตเร็ว และสดใสเช่นนี้ ก็คือเรื่องของราคาที่ถูกกว่าหนังสือเล่มที่มีวางอยู่ในท้องตลาดทั่วไปมากถึงกว่า 60%

เรียกได้ว่าเมื่อเอาหนังสือเล่ม เช่น หนังสือเรียนธุรกิจ มาวางเทียบกับอีบุ๊ก เนื้อหาภาพประกอบทุกอย่างเหมือนกันหมด ขณะที่หนังสือเล่มมีราคาเฉลี่ย 151.40 เหรียญสหรัฐ สำหรับหนังสือใหม่ และ 113.55 เหรียญสหรัฐ สำหรับหนังสือมือสอง

อีบุ๊กกลับมีราคาอยู่ที่ 83.90 เหรียญสหรัฐ หรืออาจลดต่ำกว่านั้น ถ้าใช้บริการอีบุ๊กในลักษณะของการยืม ซึ่งมีราคาอยู่ที่ 65.60 เหรียญสหรัฐ และมีระยะเวลาใช้งานได้ 180 วัน

นอกจากราคาของอีบุ๊กที่ไม่แพงแล้ว กระบวนการผลิตเนื้อหาของอีบุ๊ก ยังช่วยให้ผู้ประกอบการประหยัดค่าหมึกและกระดาษ ค่าเช่าโกดังเพื่อการจัดเก็บรักษาและค่าขนส่งได้เป็นอย่างดี

เมื่อสามารถตอบโจทย์ด้านประโยชน์ใช้สอย และราคาที่ถูกกว่าหนังสือเล่ม จึงไม่น่าแปลกใจที่อีบุ๊กจะได้รับความนิยมอย่างท่วมท้น จนบรรดาสื่อสิ่งพิมพ์หลายสำนัก ไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ต่างเดินหน้าปรับตัวผลิตดิจิตอล คอนเทนต์ออกมามากขึ้น

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจน ก็เช่นวรรณกรรมสำหรับเด็กและเยาวชนชื่อดังอย่างแฮร์รี่ พอตเตอร์ ที่แม้จะมียอดขายหลายล้านเล่มทั่วโลก ก็ไม่วายเพิ่มยอดด้วยการออกเวอร์ชันอีบุ๊กเข้ามาด้วย

ทั้งนี้ อัลเบิร์ต เกรโค นักวิจัยด้านตลาดหนังสือในสหรัฐ ระบุว่า แนวโน้มของตลาดหนังสือที่จะเกิดขึ้นต่อจากนี้ในสหรัฐ และอาจรวมถึงทั่วโลก ก็คือ เนื้อหาอีบุ๊กที่จะมีเพิ่มมากขึ้นจนแทนที่หนังสือเล่ม

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์ตลาดส่วนหนึ่งกลับมองว่า หนทางของอีบุ๊กใช่ว่าจะสดใสเสียทีเดียว เนื่องจากการเติบโตมีสิทธิสะดุดได้ทุกเมื่อ โดยมีคู่แข่งคนสำคัญอย่างห้องสมุดกูเกิล ซึ่งช่วยให้ผู้ใช้งานอินเทอร์เน็ตสามารถเข้าถึงหนังสือตามห้องสมุดต่างๆ ทั่วโลก ที่อีบุ๊กจำต้องสร้างความแตกต่างที่ชัดเจนให้เป็นได้มากกว่าหนังสืออิเล็กทรอนิกส์