บันทึกลับ”กอ.รมน.มองสื่อ”รับมือสถานการณ์เดือดการเมือง

สื่อมีอิทธิพลต่อความสำเร็จ หรือความล้มเหลวต่อการปฏิบัติภารกิจของเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงได้ในเกือบจะทุกสถานการณ์ เนื่องจากสื่อสามารถนำภาพเหตุกาณณ์ไปสู่สายตาสาธารณชนทั้งในประเทศและสังคมโลกได้ในเวลาที่ใกล้เคียงกับเหตุการณ์จริง

โดย...ธรรมสถิตย์ ผลแก้ว

ท่ามกลางสถานการณ์ความขัดแย้งทางความคิดพัฒนาการไปสู่ความแตกแยก แบ่งฝักแบ่งฝ่ายของผู้คนในชาติ และส่อเค้าลางความรุนแรงในระยะเวลาอันใกล้นี้  โดยเฉพาะการประเมินฝ่ายความมั่นคง ถึงห้วงเวลา 10 วันอันตรายก่อนถึงวันตัดสินคดียึดทรัพย์ มูลค่า 7.6 หมื่นล้านบาท ของ พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี

ล้วนเป็นประเด็นร้อนที่สื่อสารมวลชนเกาะติดและนำมารายงานต่อเนื่อง  หากเป็นสื่อสายกลางอาจจะพอทำเนาที่จะเห็นแง่มุมแต่ละฝ่ายเป็นไปอย่างสมดุลย์ข่าว   แต่ขณะเดียวกันก็มีการกำเนิดสื่อที่อิงไปกับฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเพื่อหวังผลทางการเมืองเช่นกัน

สงครามข่าวสารในระยะเวลาสองสามปี จึงมีความรุนแรงยิ่ง และเป็นประเด็นที่ฝ่ายความมั่นคงต่างเฝ้าติดตามมาโดยตลอด เพราะสื่อมีอิทธิพลสูงต่อการชี้ทิศทางความเป็นไปของชาติ

มีข้อมูลที่น่าสนใจยิ่ง เมื่อฝ่ายความมั่นคง อย่างกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายใน (กอ.รมน.) ได้พิเคราะห์การปฏิบัติหน้าที่ของสื่อสารมวลชนไทย ในช่วงสถานการณ์วิกฤติทางการเมือง ซึ่งบัดนี้ได้กลายเป็นภัยต่อความมั่นคงเสนอรัฐบาล  

ข้อมูลนับจากนี้เป็นส่วนหนึ่ง ที่จะทำให้เห็นมุมมองของฝ่ายความมั่นคงที่มีต่อสื่อสารมวลชนและสะท้อนถึงความต้องการบางอย่างจากสื่อมวลชน …

กอ.รมน.ระบุว่า   ในโลกยุคปัจจุบันสื่อเป็นสิ่งที่มีอิทธิพลต่อการชี้นำทางความคิดของผู้คนในสังคม  เนื่องจากสามารถสร้างทัศนคติของบุคคลและกลุ่มบุคคลให้โน้มเอียงไปทางหนึ่งทางใดก็ได้  โดยเฉพาะสถานการณ์ที่เกี่ยวกับความมั่นคงและผลประโยชน์ของชาติ  ยิ่งเป็นเรื่องที่มีความละเอียดอ่อนและต้องมีความรอบคอบในการนำเสนอข่าวสาร หากสื่อนำเสนอในเชิงสร้างสรรค์ ย่อมจะส่งผลดีต่อการพัฒนาชาติบ้านเมือง แต่หากข้อมูลที่สื่อนำเสนอมีผลกระทบในทางลบต่อประเทศชาติ ถึงแม้จะเป็นข้อเท็จจริงหรือการวิเคราะห์ก็ตาม ย่อมทำให้ประเทศต้องสูญเสียโอกาสและเสียความเชื่อมั่นในสายตาของนานาอารยประเทศได้

นอกจากนั้นสื่ออาจสามารถสร้างอิทธิพลเหนือนโยบายของรัฐบาลด้วยการนำเหตุการณ์วิกฤติมาเปิดเผยต่อสาธารณชน และทำให้เป็นเรื่องสำคัญของประเทศ โดยสื่อเป็นผู้ให้ข่าวสาธารณชนด้วยการแสดงความคิดเห็น ซึ่งในบางสถานการณ์สื่อจึงเหมือนกับเป็นผู้เปิดประเด็นและสร้างความสำคัญให้กับสถานการณ์ แต่สื่ออาจมิได้มีส่วนช่วยในการแก้ไขสถานการณ์แต่อย่างใด

สื่อมีอิทธิพลต่อความสำเร็จ หรือความล้มเหลวต่อการปฏิบัติภารกิจของเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงได้ในเกือบจะทุกสถานการณ์ เนื่องจากสื่อสามารถนำภาพเหตุกาณณ์สถานการณ์ความขัดแย้ง หรือความรุนแรง ไปสู่สายตาสาธารณชนทั้งในประเทศและสังคมโลกได้ในเวลาที่ใกล้เคียงกับเหตุการณ์จริง โดยสาธารณชนเองก็สามารถแสดงความรู้สึกร่วมในเหตุการณ์ผ่านสื่อมวลชนได้  ซึ่งในบางสถานการณ์ก็เป็นการสร้างแรงกดดดันให้กับเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงอย่างไรก็ตามสื่อไม่สามารถที่จะเสนอข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นได้ทั้งหมด  แต่จะนำเสนอได้เฉพาะในส่วนที่ผู้สื่อข่าวมีความรู้ หรือเฉพาะเหตุการณ์ที่ผู้สื่อข่าวมองเห็นเท่านั้น ซึ่งอาจไม่ครบถ้วนและอาจนำไปสู่สถานการณ์ที่เลวร้ายมากขึ้นได้  

นอกจากนั้นจากความที่สื่อมีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงทัศนคติของผู้ที่ได้รับข่าวสาร จึงทำให้ทุกฝ่ายที่มีความขัดแย้งกัน มีความพยายามที่จะใช้สื่อให้เป็นเครื่องมือในการสร้างการรับรู้ของสาธารณชนให้ฝ่ายของตนเอง  ได้เปรียบฝ่ายตรงข้ามอยู่เสมอ รวมทั้งในห้วงของสถานการณ์วิกฤตผู้สื่อข่าวพยายามรวบรวมข่าวสาร และรายงานให้เร็วที่สุด  แต่เจ้าหน้าที่ฝ่ายความมมั่นคงต้องการเวลาในการตรวจสอบ ควบคุมพื้นที่ และอาจมองเห็นว่าสื่อเป็นตัวแทรกแซงและเป็นอุปสรรคต่อการการปฏิบัติงาน จึงมักเกิดการกระทบกระทั่งและไม่ไว้วางใจกันอยู่เสมอ

จากอิทธิพลของสื่อ จึงเป็นหน้าที่และความรับผิดชอบของผู้บังคับหน่วย และฝ่ายอำนวยการของหน่วยงานด้านความมั่นคงทุกระดับ ที่จะต้องให้ความสำคัญ และทำความเข้าใจในข้อเท็จจริงดังกล่าว รวมทั้งจัดให้มีการวางแผนการใช้สื่อคววคู่ไปกับการปฏิบัติภารกิจต่างๆ อย่างสมดุลในทุกสถานการณ์  และจัดให้มีเจ้าหน้าที่ที่มีความรู้ ความสามารถ และมีความชำนาญทางด้านการประชาสัมพันธ์ได้ทำงานร่วมกับสื่อมวลชน เพื่อให้การทำงานร่วมกันของหน่วยงานด้านความมั่นคงกับสื่อมวลชน  เป็นไปในลักษณะมีความไว้วางใจ และมีข้อตกลงร่วมกันมากกว่าการใช้กำลังบังคับ หรือ กีดกัน  ซึ่งจะทำให้เจ้าหน้าที่ได้รับการยอมรับจากสื่อและมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน

นอกจากนั้น “การบูรณาการสื่อเพื่อความมั่นคง”  ก็เป็นเรื่องที่มีความสำคัญที่หน่วยงานของ กอ.รมน.ในทุกระดับ ต้องให้ความสำคัญในการดำเนินการ เพื่อสร้างเครือข่าย และขยายช่องทางการสื่อสารจาก กอ.รมน. ไปยังประชาชนกลุ่มต่างๆ ให้เป็นไปอย่างกว้างขวาง และต่อเนื่องโดยต้องมีการพัฒนาสัมพันธ์กับสื่อ และให้มีความรู้ ความเข้าใจในเรื่องภารกิจหน้าที่ของ กอ.รมน.และภัยคุกคามที่มีผลกระทบต่อความมั่นคงของชาติในทุกมิติ  เพื่อรณรงค์ให้เกิด” จิตสำนึกด้านความมั่นคงร่วม” และทำงานร่วมกัน ดยยึดถือเอาความผาสุกของประชาชน และผลประโยชน์สูงสุดของประเทศชาติเป็นที่ตั้ง