สามร้อยของความเป็นยอด

หมู่นี้ไปสามร้อยยอดบ่อย ก็ไม่ใช่อะไร อยากจะอยู่ที่นั่น หลังจากที่ดูๆ มาแล้วทั่วประเทศ เมื่อไปบ่อยก็เป็นธรรมดาที่ไปไหนก็ต้องหาที่กิน  

โดย...สุธน สุขพิศิษฐ์

หมู่นี้ไปสามร้อยยอดบ่อย ก็ไม่ใช่อะไร อยากจะอยู่ที่นั่น หลังจากที่ดูๆ มาแล้วทั่วประเทศ เมื่อไปบ่อยก็เป็นธรรมดาที่ไปไหนก็ต้องหาที่กิน แล้วที่บ้านพุน้อยที่ผมเลือกอยู่นั้น มีร้านของกินถูกใจแค่ 2 ร้านเท่านั้น ก็ออกไปกินที่ร้านยกซด ที่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติสามร้อยยอด ซึ่งห่างจากบ้านพุน้อยแค่ 45 กิโลเมตรเท่านั้น ร้านนี้อยู่ในทางที่จะไปวัดบางปู หรือลงชายทะเลในเขตของอุทยานแห่งชาติ

 

ความที่ครั้งที่แล้วกินแค่เมี่ยงหอยนางรมกับปลาหมึกผัดกะปิเท่านั้น เห็นว่ายังมีรายการอาหารอย่างอื่นน่าสนใจ ก็เลยไปกินอีกเพื่อที่จะกินอย่างอื่นที่ไม่เคยกิน แต่ครั้งนี้เจอเจ้าของด้วย คือ คุณธชารัฐ มุตตมระ ซึ่งแนะนำว่าให้กินปูทะเลผัดผงกะหรี่ และปลากะพงราดน้ำสามรส น้ำสามรสนี้ใช้สับปะรดสับผัดแทนความเปรี้ยวของมะนาว คุณธชารัฐแนะนำให้กินปูทะเลผัดผงกะหรี่ หรือปูดำนั้น อวดว่าอร่อยไม่เหมือนปูทะเลที่อื่น ผมกินก็ว่าอร่อยจริง แต่นึกว่าเมื่อมันสดก็ต้องอร่อยเป็นธรรมดา

คุณธชารัฐ เล่าถึงการมาตั้งร้านที่นี่ว่า เพราะมาเที่ยวแล้วผูกพันกับพื้นที่และชาวบ้านในเขตบางปูนี่เอง โดยที่เมื่อก่อนแถวนั้นทำนากุ้งกุลาดำกันทั้งผืนแล้วเจ๊งระเนระนาดบาดเจ็บกันทั่วถึง คนเลี้ยงกุ้งกุลาดำจากต่างถิ่นที่เคยบุกมาทำนากุ้งนั้นแตกกระเจิงไปหมด เหลือแต่คนในพื้นที่แค่ 14 ครอบครัวเท่านั้น ซึ่งไม่เหลืออะไรนอกจากหนี้

เมื่อตอนที่เขาเข้ามานั้นก็เห็นอยู่ 2 อย่าง อย่างแรก เห็นความยากจนของชาวบ้าน อย่างที่สอง เห็นของดีที่สุดในบริเวณนี้คือพวกสัตว์น้ำในคลองบางปูที่มีทั้งกุ้ง ปู ปลา ซึ่งในปกติชาวบ้านนั้นจับกินโดยวิธีง่ายๆ เหลือกินจะเอาไปขาย แต่ได้น้อยเกินไปที่จะขายได้เป็นกอบเป็นกำ แล้วไม่ได้สม่ำเสมอ จึงไม่มีตลาดรับซื้อถาวร ครั้นจะเอาไปขายให้นักท่องเที่ยวตรงหาดของอุทยานก็ไม่ได้ เพราะไปขัดขากับพวกชาวประมง ชาวทะเลที่ผูกขาดหากินกับนักท่องเที่ยวอยู่

ก็เลยอยากช่วยชาวบ้านมีวิธีเดียว คือ ทำร้านอาหาร และรับซื้อสัตว์น้ำจากชาวบ้าน ใครได้อะไรมาก็ซื้อหมด ให้ราคาที่ชาวบ้านพอใจ ทำอาหารขายก็ไม่ให้แพง เอาเท่าที่ไม่ขาดทุน เพื่อให้มีลูกค้าติดใจเอาจำนวนมากเข้าไว้ ซึ่งเมื่อทำร้านมาเกือบ 4 ปีแล้ว เรียกว่าอยู่ในขั้นน่าพอใจ ชาวบ้านมีรายได้ ทุกวันนี้ชาวบ้านเอาอะไรมาขายให้แล้วยังช่วยงานที่ร้านด้วย ช่วยฟรีไม่คิดค่าแรง แม้กระทั่งตัวร้านก็เหมือนกันที่ชาวบ้านมาช่วยกันสร้าง สำหรับลูกค้าที่ไปกินนั้นจะได้กินของกิน เพราะเป็นของสดๆ ที่เพิ่งมาทุกเช้า อันไหนขาดชาวบ้านก็ไปหากันมา ราคาก็ไม่แพง แถมอร่อยด้วย

นี่เป็นเรื่องการตั้งร้านของคุณธชารัฐ สำหรับเรื่องของชาวบ้าน ถ้าอยากดูวิถีชีวิตชาวบ้านและสิ่งแวดล้อม ก็เสนอว่าควรที่น่าจะนั่งเรือในคลองบางปูแล้วคุยกับชาวบ้านเอง จะได้เรื่องจากปากชาวบ้านจริงๆ เองดีกว่า ผมไม่เคยเห็นคลองบางปู อยากดูป่าดงพงพี อยากเห็นแหล่งสัตว์น้ำ ก็เลยนั่งเรือชาวบ้าน ซึ่งได้เรือของคุณอุดม รุ่งมณี เข้าไปในคลองบางปู

ต้องยอมรับความจริงครับว่า ได้รู้จักสามร้อยยอดจริงๆ ก็ตอนนั่งเรือเข้าไปในคลองนี่แหละ การนั่งรถผ่านน่ะเป็นแค่เฉียดผิวๆ หรือเหมือนกับแค่ดูรูปในปฏิทินเท่านั้น

คลองบางปูจะเป็นคลองที่มีปากอ่าวออกทะเลด้านหนึ่ง แล้วไปออกอีกที่หนึ่ง ความยาวของคลองประมาณ 6 กิโลเมตร จึงเป็นน้ำเค็ม 100% คลองนี้ลดเลี้ยวไปมาแทบจะไม่มีทางตรง เลี้ยวไปทางไหนก็มีฉากเป็นภูเขาหินปูน ก็นี่แหละที่มาของภูเขาทั้งสามร้อยยอดนั่นเอง

แล้วตลอดริมสองข้างคลองนั้นต้นโกงกางหนาแน่นเรียกว่าสมบูรณ์แบบ ที่สุดยอดคือความสะอาดของคลอง อย่างหนึ่งเป็นสีน้ำทะเลใส ไม่ขุ่นโคลนเหมือนคลองน้ำกร่อย อีกอย่างหนึ่งไม่มีเศษถุงพลาสติก ขวดน้ำพลาสติก กระดาษ เศษวัชพืชเลย ไม่ว่าจะลอยตุ๊บป่องหรือพันกับรากต้นโกงกาง

คุณอุดม บอกว่า ในคลองนี้ยังคงความเป็นแหล่งสมบูรณ์ของธรรมชาติ ทั้งป่าโกงกาง ทั้งปลา กุ้ง ปู แม้กระทั่งนก ซึ่งนกนั้นมีนกที่หาดูยาก เช่น นกแขวก นกกระยาง นกกระสา แล้วยังมีนกน้ำอีกเยอะแยะ แล้วชื่อที่นี่คือบางปู อันหมายถึงแหล่งของปูทะเล แต่เป็นปูทะเลที่ไม่เหมือนที่อื่น ที่อื่นส่วนใหญ่เป็นปูทะเลน้ำกร่อย หรือเป็นดินโคลน ปูจะหมกตัวอยู่ในรูโคลนลึกๆ การจับต้องใช้เหล็กตะขอล้วงเข้าไปดึงตัวปูจากในรู สำหรับปูทะเลในคลองบางปูเป็นปูหากินหน้าดิน สะอาด ไม่มีกลิ่นโคลน ข้อสำคัญ เนื้อแน่น หวาน เปลือกบางเหมือนปูม้า ก็เพราะว่าเป็นน้ำเค็ม ก็นั่นเป็นเหตุผลที่ว่าน่าจะอร่อยกว่าปูน้ำกร่อย วิธีการจับของชาวบ้านจะใช้กรงดักจับ

ผมอยากดูวิธีการจับปูของชาวบ้าน คุณอุดม หันไปจับสายเชือกเส้นเล็กๆ ที่ผูกกับรากต้นโกงกางในแนวที่น้ำไหล พอดึงขึ้นมาเป็นกรงดักปูทะเล เป็นถังแกลลอนน้ำมันที่ใช้แล้ว เอามาดัดแปลงตัดตรงก้นออกแล้วทำเป็นบานกระดกปิดเปิดได้ ข้างในแกลลอนทำเป็นกระเดื่องผูกชิ้นปลาไว้ กรงนี้แช่จมอยู่ในน้ำ เมื่อปูทะเลเข้ามาเพื่อจะกินชิ้นปลา พอดึงชิ้นปลาปุ๊บ บานกระดกก็ปิดทันที ปูก็จะติดอยู่อย่างนั้น คุณอุดม บอกว่า เป็นวิธีคิดของชาวบ้าน เอาหลักการมาจากกรงดักหนู แล้วชาวบ้านจะมีกรงของตัวเอง มีเชือกสีเป็นเครื่องหมายว่าเป็นของใคร ชาวบ้านทุกคนมีความซื่อสัตย์ ไม่ขโมยปูจากกรงคนอื่น ชาวบ้านที่นี่มีกติกาสังคม เคารพในสิทธิ ช่วยเหลือกัน ข้อสำคัญที่สุด คือ ช่วยกันรักษาแหล่งธรรมชาติ เพราะนี่คือแหล่งรายได้ จะไม่หากินแบบวู่วาม หาน้อยกินน้อย แต่กินได้นานๆ มีความพอเพียง ตัวอย่างการจับปลาซึ่งมีปลาเยอะแยะมาก ทั้งปลากะพง ปลากระบอก ปลากุเลา ซึ่งใช้อวนและยกยอ จะใช้อวนตาห่างที่จะจับเฉพาะปลาตัวโตเท่านั้น ตัวเล็กๆ ก็ปล่อยไป เป็นทำนองอดเปรี้ยวไว้กินหวาน

ผมนั่งเรือดูสิ่งแวดล้อมในคลองที่ว่าดีที่สุดแล้ว แต่สิ่งที่ดีขึ้นไปอีก คือ ความตั้งใจดีของชาวบ้าน ผมว่าในอดีตที่เคยเป็นบ่อกุ้งกุลาดำ เลี้ยงกันอย่างเอาเป็นเอาตาย ใช้วิธีเกินกว่าที่ธรรมชาติจะรับมือได้ เมื่อมันพังพินาศแล้วก็เป็นบทเรียนอย่างดี เหตุการณ์นั้นมันสอนคนได้อย่างดี ผมอยากให้ทุกคนไปเที่ยวครับ ไปชื่นชมสิ่งดีๆ ที่คาดไม่ถึงว่าจะมี เป็นสามร้อยของความเป็นยอดครับ