Mobile Banking : ตลาดนัดการเงิน

โดย...กำพล   สุทธิพิเชษฐ์

Mobile Banking หรือ ธนาคารบนมือถือ ในช่วง 2 ปีที่ผ่านมาต้องถือว่ามีการพัฒนากันมากและเร็วในเมืองไทย และยังสามารถพัฒนาได้อีกมาก ถือเป็นช่องทางที่สำคัญช่องทางหนึ่งของธนาคาร แต่ก่อนที่จะพูดถึงธนาคารบนมือถือ ผมขออนุญาตพูดเรื่องมือถือก่อนครับ สมัยนี้เรียกได้ว่าคนเกือบทุกคน ทุกอาชีพ ทุกระดับรายได้มีมือถือใช้กันหมด แม้แต่เด็ก 8 ขวบ เดี๋ยวนี้ก็ใช้มือถือกันแล้ว เรียกได้ว่าเป็นอวัยวะหนึ่งของคนในยุคสมัยนี้ไปแล้วครับ ซึ่งมันก็มีวิวัฒนาการของตัวมันเอง จากเคยเป็นของโก้หรู ฟุ่มเฟือย ราคาเครื่องละเป็นแสน ก็กลายมาเป็นสิ่งจำเป็นในชีวิตประจำวัน และก็กลายมาเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ในปัจจุบัน แถมมีเงินไม่ถึงพันก็ซื้อได้แล้วครับ

จะว่าไปแล้วโทรศัพท์มือถือก็มีการแบ่งกลุ่มตลาดตามประเภทผู้ใช้อยู่เหมือนกัน โดยเริ่มจาก วัยที่เพิ่งเป็นวัยรุ่น มือถือในกลุ่มนี้จะมีลักษณะเรียบง่าย ราคาไม่แพง คุ้มค่า เหมาะสำหรับคนที่เริ่มใช้เป็นเครื่องแรก เช่น เด็กมัธยมศึกษาตอนต้น ประมาณว่าราคาที่ซื้อจะไม่สะเทือนเงินของพ่อแม่มากนัก วัยรุ่นตอนปลาย กลุ่มนี้เคยใช้มือถือมาแล้วบ้าง มือถือในกลุ่มนี้จะเน้นไปทางฟังก์ชั่นด้านมัลติมีเดีย มีดีไซน์ที่ทันสมัยถูกใจวัยรุ่น ประมาณเด็กมัธยมตอนปลายถึงนักศึกษามหาวิทยาลัย (แต่ก็ยังไม่ใช่เงินตัวเองที่ซื้อ) มนุษย์ออฟฟิศ  ถ้าแบ่งตามไลฟ์สไตล์ คนกลุ่มใหญ่จะมีวิถีชีวิตแบบมนุษย์ออฟฟิศ ซึ่งมักจะชอบฟังก์ชั่นเจ๋งๆ สามารถเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ต่อพ่วงอื่นๆ ที่สำนักงานได้ บวกกับดีไซน์และวัสดุดีๆ ชีวิตเคลื่อนที่ กลุ่มนี้ลักษณะงานจะอยู่นอกออฟฟิศหรือนอกบ้านกว่าครึ่งค่อนวัน มือถือในกลุ่มนี้จึงเน้นความเป็นอุปกรณ์เคลื่อนที่นอกเคหะสถาน ส่วนใหญ่ต้องมีลูกเล่นอย่างทีวี แบตเตอรี่ ต้องทนๆ วัยซีเนียร์  ผมเชื่อว่าหลายๆ คนที่เคยซื้อมือถือให้คุณพ่อคุณแม่คงจะรู้ว่าคุณสมบัติที่คนกลุ่มนี้ต้องการคืออะไร ฟังก์ชั่นอะไรต่างๆ ไม่ต้อง ขอแค่ตัวหนังสือในเมนูตัวโตๆ ปุ่มกดใหญ่ๆ เสียงคุยเสียงริงโทนดังๆ ก็โดนใจสุดๆ แล้ว คนรวย กลุ่มสุดท้ายนี้ไม่ต้องวิเคราะห์อะไรมาก ไม่ต้องคำนึงถึงฟังก์ชั่นอะไรให้มากนัก เปลี่ยนมือถือแต่ละครั้งไม่สะเทือนขนหน้าแข้ง ขออย่างเดียวต้องอินเทรนด์และแพง อารมณ์ประมาณว่า จะดำหรือแดงขอแพงไว้ก่อน

จบจากเรื่องมือถือก็มาต่อว่า ทำไมต้องธนาคารบนมือถือ มองได้ทั้งมุมของธนาคารและลูกค้า โดยเริ่มในมุมของลูกค้าก่อนนะครับ กล่าวคือ ลูกค้าจะได้ความสะดวกสบายมากขึ้น บางคนอาจจะยังไม่ค่อยคุ้นเคยกับธนาคารบนมือถือ เพราะเพิ่งมีมาไม่นาน แต่ผมเชื่อว่าคนส่วนใหญ่จะคุ้นเคยกับตู้ ATM ดี อธิบายได้ง่ายๆ ครับ ธนาคารบนมือถือก็เปรียบเสมือนคุณมีตู้ ATM ติดตัวไปตลอดเวลา หรือใครจะเรียกว่ามีตู้ ATM เป็นของตัวเองก็ไม่ผิดครับ คุณสามารถทำทุกอย่างได้เหมือนตู้ ATM ยกเว้นแค่ไม่สามารถกดเงินสดออกมาจากโทรศัพท์มือถือได้แค่อย่างเดียว

สบายขนาดไหนลองนึกภาพดูนะครับ เมื่อก่อนตอนยุคที่ ATM เกิดใหม่ๆ ทุกคนชอบมากๆ เพราะไม่ต้องติดเงื่อนไขว่าบ่ายสามโมงครึ่งธนาคารจะปิด ไม่สามารถทำธุรกรรมทางการเงินอะไรได้ แต่พอมีตู้ ATM กลางคืนดึกๆ ก็สามารถขับรถออกมาทำธุรกรรมทางการเงินได้ที่ตู้ ATM พอเวลาผ่านมา การขับรถออกมาหาตู้ ATM ก็เริ่มชักจะเป็นต้นทุนของผู้บริโภคไปเสียแล้ว ก็ร้องหาสิ่งที่มันสะดวกสบายกว่า ธนาคารบนมือถือจึงมาเติมเต็มในส่วนนี้ เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนขอยกตัวอย่างว่า ขนาดเข้าห้องน้ำอยู่คุณยังสามารถโอนเงิน ชำระค่าบัตรเครดิต ชำระค่าน้ำค่าไฟฟ้าไปพร้อมๆ กันได้เลย

ในมุมของธนาคาร ปัจจุบันธนาคารมีการแข่งขันที่รุนแรง และผู้บริโภคในปัจจุบันมีความเป็นปัจเจกบุคคล (Individuality) สูง ทุกธนาคารก็พยายามที่จะเข้าถึงตัวลูกค้าให้มากที่สุด การพัฒนาผลิตภัณฑ์ทางการเงินใหม่ๆ ก็ต้องคำนึงถึงความต้องการของลูกค้าเป็นที่ตั้ง การสื่อสารประชาสัมพันธ์ต่างๆ ก็พยายามไปยังที่ผู้บริโภคที่คาดว่าน่าจะเป็นกลุ่มลูกค้าไปใช้ชีวิตอยู่ ก็จะตามไปโฆษณา ทั้งบนรถไฟฟ้า ทั้งตามห้างสรรพสินค้า เป็นต้น

ทุกธนาคารอยากให้ผู้บริโภคนึกถึงตลอดเวลา จึงพยายามเข้าไปในชีวิตประจำวันของผู้บริโภค เรียกว่าตั้งแต่เช้าตื่นมา จนถึงเข้านอน ยิ่งเข้าไปในฝันได้ด้วยยิ่งดี ลองนึกดูนะครับว่ามีวิธีใดบ้างที่จะไปอยู่กับผู้บริโภคได้ตลอดเวลา ห้างสรรพสินค้าคนก็ไม่ได้ไปทุกวัน รถไฟฟ้าก็ขึ้นแค่ตอนเช้ากับตอนเย็น หนังสือพิมพ์ก็ไม่ได้อ่านทั้งวัน มีอะไรบ้างที่คนเราติดตัวตลอดเวลาและทุกวัน มีสองอย่างครับที่คนเราติดตัวตลอดเวลาและทุกวัน และไม่ค่อยเปลี่ยน และไม่ค่อยลืมด้วย คือ กระเป๋าสตางค์และโทรศัพท์มือถือ ธนาคารจึงมีทางเลือกอยู่สองทาง ว่าจะเข้าไปอยู่ในกระเป๋าสตางค์ของเขาหรือในโทรศัพท์มือถือของเขา นั้นคือบางส่วนที่ตอบว่าทำไมต้องธนาคารบนมือถือ ซึ่งยังไม่นับรวมว่าเป็นช่องทางที่ต้นทุนต่ำมากๆ ด้วยนะครับ

ที่ผ่านมาก็มีหลายธนาคารออกมาพัฒนาธนาคารบนมือถือ บางธนาคารก็พัฒนาอยู่บนระบบที่เรียกว่าต้องเป็นมือถือรุ่นดีหน่อยถึงจะใช้ได้ แต่บางธนาคารก็พัฒนาอยู่บนหลายระบบ และหลายรูปแบบ และให้ลูกค้าเลือก เพื่อตอบสนองคนทุกกลุ่ม มือถือทุกรุ่น เรียกว่า ทุกเครื่อง ทุกค่าย ใช้ได้หมด ล่าสุดกระแส 3G ที่กำลังมาแรง ก็ได้ยินว่าธนาคารกสิกรไทย เปิดตัวธนาคารบนมือถือบนระบบ 3G ซึ่งจะส่งผลให้การทำธุรกรรมทางการเงินนั้น นอกเหนือจากจะเร็วขึ้น อีกหน่อยในอนาคตก็คงทำธุรกรรมทางการเงินได้หลากหลายขึ้นบนมือถือ เช่น สามารถใส่ VDO Streaming ที่เป็นการแนะนำบริการทางการเงินใหม่ๆ หรืออีกหน่อยคนที่ใช้ระบบ 3G อาจจะสามารถคุยกับ call center แบบเห็นหน้ากันได้ โดยผ่านทาง real-time VDO เป็นต้น

ใครที่เคยใช้ธนาคารบนมือถือแล้ว ผมเชื่อว่าเกือบจะทุกคนจะติดใจ เพราะสามารถทำธุรกรรมทางการเงินได้ทุกที่ ทุกเวลาจริงๆ ผมก็คนหนึ่งที่ติดใจไปเสียแล้ว เดี๋ยวนี้ไม่ต้องไปหงุดหงิดยืนต่อคิว ATM ยาวๆ อีกแล้วครับ (ตู้ ATM กับผมเจอกันเฉพาะตอนกดเงินสด) มือถือทุกรุ่น สามารถใช้บริการธนาคารบนมือถือได้หมดครับ สำหรับคนที่มีโทรศัพท์มือถือ วันนี้คุณมีธนาคารบนมือถือแล้วหรือยังครับ รับรองว่าชีวิตคุณจะสบายขึ้นจริงๆ พบกันใหม่เดือนหน้าครับ