รักไม่ช่วยอะไร

“ดิฉันต้องการที่จะใช้ชีวิตอย่างอิสระเสรี โดยปราศจากข้อผูกพันจากขนบประเพณีและสังคม เพราะสิ่งเหล่านั้นเป็นเครื่องกีดขวางความเป็นไทของมนุษย์”

เรื่อง วิชช์ญะ ยุติ

“ดิฉันต้องการที่จะใช้ชีวิตอย่างอิสระเสรี โดยปราศจากข้อผูกพันจากขนบประเพณีและสังคม เพราะสิ่งเหล่านั้นเป็นเครื่องกีดขวางความเป็นไทของมนุษย์”

หากถ้อยคำนี้หล่นมาจากหญิงสาวยุคไอโฟน ก็คงจะไร้ข้อกังขากับอนาคตชีวิตอันเริ่ดๆ เชิดๆ ของเธอ แต่เผอิญนี่คือความรู้สึก “ยุพดี” ตัวละครเอกในนวนิยายอมตะ “ชั่วฟ้าดินสลาย” โดยปลายปากกาบรมครูในบรรณพิภพไทย “เรียมเอง” หรือ “มาลัย ชูพินิจ” บรรจงเขียนไว้ราว 67 ปีก่อนนู่น จึงสะท้อนให้เห็นถึงความแข็งกร้าว กล้าหาญ มั่นใจ และกร้านโลกในตัวเธอไม่น้อย

ยุพดีถูกตราหน้าฐานะผู้หญิงไร้ศีลธรรม เพราะประโยคเด็ดดังกล่าวและการกระทำยั่วเย้า “ส่างหม่อง” หลานชายผู้เป็นสามี “พะโป้” จนอารมณ์หนุ่มแตกกระเจิง และนำมาซึ่งโศกนาฏกรรมความรักฉาบฉวยเช่นที่ปรากฏในพล็อตเรื่องหนังชื่อเดียว

“ม.ล.พันธุ์เทวนพ เทวกุล” หยิบบทประพันธ์ขึ้นหิ้งมาตีความใหม่ ลำดับความสำคัญหน้าหลัง จากตัวอักษรมาสู่ภาพ เสน่ห์ (บางอย่าง) ที่เคยมีถูกกลบด้วยรายละเอียดที่เพิ่มเติมเสริมแต่งแบบไม่เกรงใจแฟนๆ ชั่วฟ้าดินสลายเวอร์ชันนวนิยาย ยิ่งเฉพาะหนังสือปริศนาเล่มนั่นน่ะ มันคืออะไรเหรอ? น่าเสียดายแทนต้นฉบับที่อุตส่าห์ยกย่องให้วรรณคดีไทย “ขุนช้างขุนแผน” คือจุดเปลี่ยนชีวิตและมุมมองความรักของยุพดี ขนาดตัวเธอก็อาจปฏิเสธว่า เรื่องราวทั้งหมดได้ส่งอิทธิพลให้เธอกลายเป็นผู้หญิงหัวทันสมัย

ทว่า เมื่อมาพิจารณาถึงวิธีการทำตลาดเพื่อกุยทางไปบนเวทีหนังนานาชาติ ก็มีเหตุจำเป็นที่จะต้องเปลี่ยนหนังสือเล่มนั้นให้สากลมากขึ้น The Prophet ของนักเขียนบันลือโลก “คาลิล ยิบราน” จึงทำหน้าที่แทนเชื่อมความรู้สึกตัวละครให้เข้มขลัง

“ชั่วฟ้าดินสลาย” ฉบับรีเมก วางทิศทางผิดและดูจะเทน้ำหนักไม่เท่ากัน ระหว่างก่อนรักและหลังรัก รวมทั้งปมขัดแย้งนับแต่ยุพดีกับส่างหม่องถูกใส่กุญแจข้อมือ เห็นก็เพียงการรวบรัดตัดความอย่างฉับไว ซึ่งไม่ใช่สิ่งที่ใครๆ ปรารถนาจะเจอในหนังดรามาอารมณ์ที่น่าจะอ้อยอิ่งได้อีก (ตั้งแยะ)

ชอบตรงการผูกเรื่องใหม่นี่แหละ ที่มีเหตุให้น่าเชื่อถือได้ว่า คุณอาสะใภ้แอบปิ๊งหลานชายหนุ่มเมื่อแรกพบ และจากนั้นเธอก็ใช้เสน่ห์หญิงโปรยใส่จนเขาหัวหมุนและตกหลุมพรางรักอันลึกลับนั้นอย่างหัวปักหัวปำ

ความสวยของยุพดีทำให้ส่างหม่องตะลึง จริตของยุพดีทำให้ส่างหม่องหลง ความคิดของยุพดีทำให้ส่างหม่องปลื้ม (ก็ไม่ใช่แค่ส่างหม่องที่ต้องมนต์ยุพดี พะโป้เศรษฐีคราวพ่อก็อยู่ในอาการเดียวกัน) ตกลงว่าส่างหม่องเปลี่ยนเป็นคนละคนเพราะยุพดี หรือเพราะอารมณ์ต่างๆ ที่บังเกิดขึ้นโดยธรรมชาติของชายหนุ่มผู้ถวิลหาความรัก เพื่อหวังจะช่วยปลอบประโลมหัวใจอันเดียวดาย

คน 2 คนที่มีโซ่คล้องติดมือตลอดเวลา ช่างเป็นภาพที่น่าชื่นชมควรค่าแก่การเฉลิมชัยในความรักอันยิ่งใหญ่ แต่เมื่อการทะเลาะเบาะแว้งเริ่มขึ้น ภาพเหล่านั้นกลับตอกย้ำถึงสันดานดิบมนุษย์ รักหอมหวานปานจะกลืนกิน เหลือเพียงกรุ่นกลิ่นแห่งความทรงจำ ปัจจุบันขณะได้ฉายชัดว่าทางใครทางมันดีกว่าไหม เพราะความรัก (ที่ผ่านมา) ไม่ช่วยอะไร (จริงๆ)

ด้วยบทประพันธ์หนังสือและหนังล้วนที่มีคำตอบคล้ายกัน ไม่แปลกที่ยุพดีจะเป็นผู้หญิงขาดคุณสมบัติกุลสตรีไทย ไม่แคร์สังคมในเรื่องคบชู้ ไร้ยางอายกับเรื่องความใคร่ แต่หนังก็ไม่ลืมขยายส่วนเพิ่มอื่นๆ เพื่อเปรียบเทียบให้เห็นว่า ผู้หญิงหัวล้ำสมัย ไม่ใช่มีแค่ยุพดี ตัวละครลูกสาวของเพื่อนพะโป้ที่หมายมั่นจะเป็นคู่ครองของส่างหม่อง ลึกๆ เธอก็มีความเป็นตัวเองสูงและกล้าบอกตรงๆ ในสิ่งที่เธอรู้สึกต่อส่างหม่อง

นั่นจึงเป็นส่วนขยายที่น่าจะลงตัวที่สุด เพราะอย่างอื่นที่เพิ่มมาเสมือนส่วนเกิน มากกว่าจะเป็นส่วนเติมเต็มที่ทำให้หนังทวีความน่าสนใจ

ก่อนฉายหนังได้รับการพูดถึงกันหนาหูในเรื่องฉากเลิฟซีน ความใจกล้าของ 2 ดารานำ “อนันดา” กับ “พลอย” นั้น หากมองข้ามความโป๊เปลือยแทบไม่มีอะไรมากไปกว่าฉากหนึ่งที่เรียกร้องเสียงฮือเสียงฮาพอประมาณ ก้นอนันดา หรืบั้นท้ายพลอย สุดท้ายมันก็แค่กลยุทธ์การโปรโมต ใครที่คาดหวังจะดูเต็มๆ ละก็ ขอบอกว่า ใสเจียเสียใจ เพราะเจตนาผู้กำกับ “หม่อมน้อย” ใช่อยากขายฉากเหล่านี้ซะเมื่อไหร่ (แต่ถ้าไม่มีเลยก็โกรธอยู่นะ)

พลอยในบทยุพดี ซ่อนร้ายลึกได้เนียน หากไม่มีละคร “ระบำดวงดาว” ออนแอร์ก่อนหนังเข้าฉาย เครดิตการแสดงเธอคงสมราคากว่านี้ เพราะการถ่ายทอดอารมณ์แทบไม่ต่างกันเลย ดูยุพดีก็นึกถึง “น้ำหวาน” (ซะงั้น) ส่วนอนันดาเสมอตัว คาแรกเตอร์ส่างหม่องหมดค่าตั้งแต่ตอนหนังเปิดตัว ไม่ใช่เล่นไม่ดี แต่เผอิญไม่อยากดูต่อแล้ว เสียศูนย์อ่ะ ทำอะไรไม่ถูก

อีกคนที่ไม่น่าเชื่อถือ “บี๋ ธีระพงศ์” กับบท พะโป้ ว่าตามตรงพะโป้หนุ่มไป แก่อีกหน่อยจะโอเคมาก บทประพันธ์ก็บอกไว้ ความแก่คือสิ่งที่ทำให้ยุพดีหมดรักตาเฒ่า

ถึงอย่างนั้น ด้วยความเข้มข้นของบทดั้งเดิมและการดัดแปลงบทใหม่ที่เป็นไปอย่างลื่นไหล โดยยังคงเค้าโครงเรื่องไว้ แม้จะไม่ใช่ทั้งหมด ในแง่ความเป็นหนังบันเทิงก็ถือว่าพอไปไหวอยู่ ส่วนจะไปไกลแค่ไหน (รายได้+รางวัล) ต้องติดตามกันต่อ

อ้อจะอ่านนวนิยายก่อนดู หรือดูแล้วค่อยอ่านนวนิยาย ก็ได้อรรถรสเท่าๆ กัน

ชั่วฟ้าดินสลาย
ประเภท  ชีวิต/รัก
เรตติง น. 15 (สำหรับผู้ชมอายุ 15 ปีขึ้นไป)
กำกับ  ม.ล.พันธุ์เทวนพ เทวกุล
แสดงนำ  อนันดา เอเวอร์ริ่งแฮม/เฌอมาลย์ บุญยศักดิ์/ธีระพงศ์ เหลียวรักวงศ์/เพ็ญเพชร เพ็ญกุล/ศักราช ฤกษ์ธำรงค์/ดารณีนุช โพธิปิติ