ใยบวบทำเงิน (ล้าน) ของ ไทเมืองเพีย

โดย...บีเซลบับ ภาพ กฤษณ์ พรหมสาขา ณ สกลนคร

พลิกวัสดุพื้นบ้านด้วยดีไซน์ คือแนวคิดหลักของกลุ่มไทเมืองเพีย (Thaimuangpea) จ.ขอนแก่น สูตรผสมแห่งความสำเร็จ ประกอบด้วย ใยบวบ แผ่นยางพารา และผ้าไหมที่นำมาทอถักใหม่กลายเป็นรองเท้าใยบวบคู่ใส่สบาย นับหนึ่งแล้วต่อยอดกลายเป็นผลิตภัณฑ์ใยบวบอีกมากมาย เช่น กระเป๋า ผลิตภัณฑ์ขัดผิว ตุ๊กตา ของแต่งบ้าน ฯลฯ หนึ่งเดียวของขอนแก่นที่ช่วยให้สมาชิกกลุ่มแม่บ้านมีรายได้เสริมตลอดทั้งปี ทำตลาดไปไกลทั้งในประเทศและหลายประเทศทั่วโลก อย่าแปลกใจถ้าเห็นใยบวบของไทเมืองเพียที่ตลาดในสหรัฐอเมริกา ฝรั่งเศส อิตาลี ดูไบ เยอรมนี เกาหลี ญี่ปุ่น

เรืองอุไร ชาแป เจ้าของแบรนด์ไทเมืองเพีย ประธานกลุ่มวิสาหกิจผลิตภัณฑ์ใยบวบ หมู่ 2 อ.บ้านไผ่ จ.ขอนแก่น เล่าว่า จุดเริ่มต้นคือการคิดว่าจะทำอย่างไรให้สมาชิกกลุ่มมีรายได้เป็นรายวัน จากที่สมาชิกส่วนใหญ่มีอาชีพหลักทำนา อาชีพเสริมคือปลูกหม่อนเลี้ยงไหม หน้านาทำนา หน้าว่างก็เลี้ยงไหม ต่อมาผ้าไหมขายไม่ได้ราคาเพราะมีไหมปลอมคุณภาพต่ำ ประกอบกับภาวะเศรษฐกิจตกต่ำช่วงปี 2540 ทำให้ต้องดิ้นรนคิดหาหนทาง

ในที่สุดจึงมาลงตัวที่ใยบวบ เนื่องจากเป็นวัสดุพื้นบ้านของอีสาน หาได้ทั่วไป ต้นทุนต่ำ ใยบวบคือผลบวบหอมที่ถูกทิ้งไว้จนแก่ เรียกว่าเข้าซังแล้วชาวบ้านไม่กิน แต่จะเผาทิ้งเพราะถือเป็นวัชพืช หากใยบวบนี้มีคุณสมบัติของไฟเบอร์ที่เหนียวนุ่มเมื่อถูกน้ำ นำมาดัดแปลงตัดเป็นรองเท้า ด้วยการนำมาเข้ากับวัตถุดิบที่มีอยู่แล้วคือผ้าไหมทอ ส่วนตัวแผ่นรองเท้าใช้ยางพารา ส่งเอเยนต์จัดจำหน่ายทั่วประเทศ ปรากฏว่าขายดีมาก ต้นแบบของรองเท้าคู่แรกประยุกต์จากรองเท้าราคาถูกในตลาดที่ไปซื้อมาราคา 39 บาท แต่พลิกแพลงดัดแปลงด้วยดีไซน์แบบไทยๆ และคุณสมบัติของใยบวบที่เหมือนที่นวดเท้าไปในตัวเวลาเดิน ก็ทำให้เข้าตาคนซื้อ

“ไปซื้อรองเท้าคู่ละ 39 บาท จากในตลาดมาคู่หนึ่ง ถลกหนังรองเท้าดูเลยว่ามันทำยังไง เพราะไม่มีใครสอนเรา ช่วงแรกบอกตรงๆ ว่าก๊อบปี้ไอเดียเขามาก่อน ดูสิว่าไซส์เอส ไซส์เอ็ม ไซส์แอล มันมีขนาดไหน แล้วก็ดัดแปลงเป็นแบบของเรา ใส่ผ้าทอเข้าไปแทนหนังหน้า ใส่แผ่นยางพารารองพื้นเข้าไป ขายได้คู่หนึ่ง 100 บาท ก็ดีใจว่ามันทำให้เรามีงานทำ มันทำให้เรามีรายได้เสริม”

จากนั้นก็ต่อยอดมาเรื่อย อาศัยจังหวะที่รัฐบาลรณรงค์เรื่องสินค้าโอท็อป หรือของดีประจำจังหวัดในปี 2545 สร้างและขยายเครือข่ายการตลาด ปัจจุบันกลุ่มไทเมืองเพียมีเครือข่ายสมาชิกแม่บ้านกว่า 50-60 คนในพื้นที่ อีกทั้งขยายไปยังพื้นที่การผลิตอื่นๆ รับซื้อและทำตลาดด้วยสูตรขยายตลาดให้ได้ก่อน จากนั้นจึงขยายพื้นที่การผลิตใหม่ ปัจจุบันทำขายไม่ทันยอดจองซื้อ ส่วนใหญ่เป็นออร์เดอร์จากต่างประเทศ ไม่เพียงรองเท้าใยบวบ ยังมีผลิตภัณฑ์ใยบวบอื่นๆ ออกลูกออกหลานตามมามากมาย หากรองเท้าก็ไม่ทิ้ง ปัจจุบันขายคู่ละ 180-290 บาท

“นอกจากจะมีรองเท้าใยบวบแล้วเรายังทำกระเป๋า หมวก สินค้าตกแต่ง ที่จับ นึ่งหวด ถุงสบู่ ไม้ถูหลัง พรมเช็ดเท้า อ่างอาบน้ำในห้องน้ำ โคมไฟและอีกมาก สินค้าขายดีที่สุด คือ ผลิตภัณฑ์ขัดผิว โดยจัดทำเป็นคอลเลกชั่นหลากหลาย เช่น ผลไม้ สัตว์ทะเล เต่าโลมา ช้าง ม้า วัว แกะ ฯลฯ เราดึงความโดดเด่นของบวบ คุณสมบัติของเส้นใยที่ไม่มีใครเหมือน ปรากฏว่ามันได้ใจคนใช้มาก ไม่เฉพาะคนไทยแต่คนต่างประเทศด้วย”

ไทเมืองเพียขายและส่งออกผลิตภัณฑ์ใยบวบขัดผิวต่อปีไม่ต่ำกว่าแสนชิ้น คิดเป็นวอลุ่มหลายล้านบาทต่อปี ช่วยให้สมาชิกอยู่กันได้อย่างสบายจากรายได้เสริมนอกหน้านา บวบใยแก่ที่เดิมถูกมองเป็นวัชพืช หากพลิกมุมมองสักนิดก็พัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ทำเงิน สำคัญกว่าเงินทองคือสำนึกรักบ้านเกิด งานหน้าว่างจากนาที่ช่วยให้ครอบครัวคนชนบทยังได้รวมเป็นครอบครัวอยู่ได้ และอยู่อย่างภาคภูมิใจด้วย ไม่อย่างนั้นก็ต้องแตกกระเส็นกระสายเข้าเมือง พ่อแม่ไปทาง ลูกหลานไปทาง ไร้ความอบอุ่น

“งานใยบวบของเรา เรามองว่าเป็นงานอาร์ตนะ เป็นศิลปะที่ช่วยให้ได้ยิ้มกันทุกวัน คนทำต้องยิ้มเพราะอดยิ้มไม่ได้ ใส่ใจลงไปในงานทำมือทุกชิ้น มีเงิน มีรายได้ และมีความอบอุ่น ในกลุ่มวิสาหกิจนี้ก็เป็นพี่น้องแม่ย่าแม่ใหญ่ ช่วยเหลือและทำงานร่วมกัน กินข้าวด้วยกัน ใครจะนึกว่าจากใยบวบรกร้างสามารถสร้างความมั่นคงให้กับชุมชนได้”

เรืองอุไร กล่าวทิ้งท้ายสำหรับผู้มองหางานอดิเรกทำเงินว่า มองให้เห็นจุดเด่นและความแตกต่างของสิ่งที่มี การพัฒนาจากสิ่งที่มีหรือต้นทุนเดิม ดีกว่าไปสร้างหรือซื้อใหม่ ลงทุนใหม่ ที่สำคัญคือไอเดียและความไม่ย่อท้อ มุ่งมั่นในงานและจริยธรรม มองหาตลาดใหม่ๆ และสั่งสมเครือข่ายสร้างพันธมิตรเสมอ เพียงเท่านี้ก็รับรองว่าสิ่งที่คุณมองเห็น ย่อมสร้างทั้งงาน สร้างทั้งเงิน และความภาคภูมิใจ

สนใจศึกษาหรืออยากซื้อใยบวบเงินล้าน ติดต่อได้ที่กลุ่มไทเมืองเพีย จ.ขอนแก่น โทร. 08-9710-1028 หรือเพจเฟซบุ๊ก thaimuangpea