คชนาท นฤธาตุ ผลึกตะกอน 'วารินท์ ใจจรรย์ทึก'

โดย...พาแลง ภาพ เสกสรร โรจนเมธากุล

หลังจากนิทรรศการเดี่ยว ครั้งที่ 3 “ทิพเณศเทพปกรณัม” นฤมิตรแห่งตำนานเล่าขานผ่านจินตนาการ ในปี 2554 สล่าวารินท์ ใจจรรย์ทึก ศิลปินชาวเชียงใหม่ ผู้มีเอกลักษณ์การถ่ายทอดจินตนาการผ่านพระคเณศ ก็ห่างหายจากการแสดงนิทรรศการเดี่ยวไปนานถึง 5 ปี

เมื่อเวลาเดินทางนำให้ความคิด ฝีมือ และจินตนาการ ตกตะกอนและมาบรรจบกัน สล่าวารินท์ จึงนำผลงานระหว่างการเดินทางของเธอในช่วง 5 ปีนี้มาบอกเล่าในนิทรรศการครั้งที่ 4 ชื่อ “คชนาท นฤธาตุ” สุนทรียนฤนาทอุดมคติแห่งจินตนาการธาตุคเณศศิลป์ ณ หอศิลป์ร่วมสมัยราชดำเนิน ซึ่งเปิดให้ชมอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 9 ก.ย.ที่ผ่านมา ผลงานที่จัดแสดงทั้ง 44 ผลงาน เป็นผลงานในช่วง 2 ปีหลังของการทำงานนิทรรศการชุดนี้

“ผลงานชุด คชนาท นฤธาตุ เกิดจากจินตนาการและต้องการสื่อสารผ่านนัยคือธาตุทั้งสี่ ประกอบด้วย ดิน น้ำ ลม ไฟ สื่อสารผ่านเทพผู้เป็นช้าง กับอุดมคติส่วนตัวและกลวิธีที่ถนัด คือสีอะครีลิกบนผ้าใบ โดยคลี่คลายทักษะและความคิดสู่ผลงานที่ร่วมสมัยขึ้น งานชุดนี้ใช้เวลาสร้างสรรค์และกลั่นกรองอยู่หลายปี นับจากการเริ่มต้นความคิดในปี 2554 ในช่วง 2 ปีแรก มีผลงานที่เกิดจากแนวคิดนี้อยู่หลายชิ้น แต่ไม่ได้นำมาจัดแสดงร่วมในนิทรรศการด้วย เพราะยังอยู่ในช่วงที่ความคิดและทักษะวิธีการนั้นยังตกผลึกและนิ่งได้ไม่สมดุลกัน จนกระทั่งหยุดสร้างผลงานไประยะหนึ่ง ดังนั้นจึงมีงานใน 2 ปีแรกอยู่หลายชิ้นซึ่งเป็นเหมือนครูเป็นผู้นำทางให้ค้นหาและพามาจนสู่ผลงานชุดที่ตกผลึกและนิ่ง จนพึงพอใจและนำมาในการแสดงเดี่ยวครั้งนี้ ผลงานที่เห็นทั้งหมดจะเป็นผลงานใน 2 ปีหลัง”

ความโดดเด่นเรื่องการเดินทางภายนอกและภายในของศิลปิน ตกผลึกเป็นผลงานชวนพินิจ ถ่ายทอดเรื่องราวของธาตุทั้ง 4 คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ ผ่านระยะของอุดมคติของศิลปิน ดิน สัญลักษณ์แห่งการก่อเกิดสรรพสิ่ง การเริ่มต้น ความแข็งแกร่ง นัยหนึ่งนั้นคือ เด็ก น้ำ บางเวลาก็นิ่ง บางเวลาก็เชี่ยวกราก เคลื่อนไหวให้ประโยชน์ นัยหนึ่งนั้น คือ หญิง ลม ในอุดมคติของศิลปิน คือ มีความพลิ้วไหวว่างเปล่า อ่อนโยน จับต้องไม่ได้ แต่เป็นปัจจัยที่สำคัญ นัยหนึ่งนั้นคือ บุรุษ และสุดท้ายคือ ไฟ สัญลักษณ์แห่งความแก่กล้าเด็ดขาด พลังที่พาสู่การทำลายซึ่งสิ่งร้ายแรง นัยหนึ่งนั้นคือ ผู้มีวัยวุฒิ

ผลงานที่เสมือนการเดินทางผ่านตะกอนความคิดและทักษะของศิลปิน ต้องการจะสื่อสารกับผู้คนผ่านความศรัทธาที่มีต่อองค์พระคเณศจนเกิดเป็นนิทรรศการหลายต่อหลายครั้ง ผลงานหลายร้อยชิ้นที่เพียรตั้งใจถูกถ่ายทอดออกมาเพียงอยากจะบอกว่า ทุกภาพที่ผู้คนได้ชม สามารถดึงปรัชญาที่แฝงอยู่ในแต่ละภาพไปใช้ในการดำเนินชีวิตได้ทั้งสิ้น “ท่านไม่ได้สอนเราเรื่องอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ หากศึกษาข้อมูลเรื่ององค์พระพิฆเนศ รู้ว่าท่านมีคุณธรรมอย่างที่เทพมี ปรัมปราเกี่ยวกับท่านจะรู้ว่าท่านมีความกตัญญูต่อบุพการี เป็นเทพที่รักบริวาร เป็นเทพที่มีคุณธรรมชั้นสูง จึงนำคุณธรรมจุดนี้มาสื่อสาร ไม่อยากจะให้คนมายกมือไหว้ภาพ เพราะเห็นว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ จับต้องไม่ได้ จึงนำเสนอผ่านภาพแทน”

สิ่งที่ศิลปินชาวเชียงใหม่ผู้นี้ชี้แนะ เตือนสติให้เราพินิจผลงานแต่ละชิ้นละเอียดยิ่งขึ้น บางผลงานเพียงกวาดตาผ่านก็รู้สึกถึงความร้อนแรง พลังความน่าเกรงขาม ขณะที่อีกหลายภาพให้สัมผัสที่อบอุ่น และรู้สึกถึงการโอบอุ้ม และปลอดภัย นอกจากการใช้สัญลักษณ์ที่ดึงอารมณ์ร่วมของผู้ศรัทธาในเทพผู้เป็นช้างเพื่อให้เข้าถึงปรัชญาที่ต้องการสื่อสารแล้ว การเลือกใช้สีและเทคนิคที่เพิ่มเข้ามาในแต่ละนัย ล้วนตรึงให้ผู้ชมอยู่กับผลงานของศิลปินผู้นี้เช่นกัน

นิทรรศการ “คชนาท นฤธาตุ” จัดแสดงระหว่างวันที่ 9-25 ก.ย.ที่หอศิลป์ร่วมสมัยราชดำเนิน โดยไม่มีค่าใช้จ่าย สามารถชมนิทรรศการได้ทุกวันอังคาร-อาทิตย์ (วันจันทร์หยุดบริการ) เวลา 10.00-19.00 น.

สล่าวารินท์ ใจจรรย์ทึก