โขกหมากรุกเมียนมา

โดย...เพรงเทพ

ชาวเมียนมาสองคนกำลังเล่นหมากรุกอย่างเคร่งเครียดในกรุงย่างกุ้ง สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา ซึ่งหมากรุกเมียนมา เรียกว่า สิททุยิน เป็นชื่อเรียกเฉพาะ ซึ่งเล่นคล้ายกับหมากรุกปัจจุบัน แต่มีความพิเศษที่เลียนแบบตำราพิชัยสงครามโบราณ ซึ่งจำลองการต่อสู้จริงๆ ในสนามรบเป็นที่นิยมอย่างมากในหมู่ผู้ชายเมียนมา

สำหรับคนไทยโดยทั่วไปเพิ่งรู้จักเกมหมากรุกโบราณของเมียนมา เมื่อคราวแข่งขันกีฬาซีเกมส์ที่เมียนมาเป็นเจ้าภาพและได้บรรจุหมากรุกชนิดนี้เข้าไปเป็นกีฬาแข่งขันด้วย แต่ในวงการทหารของไทยรู้จักมานานแล้วและนำมาแผลงแปลงประยุกต์เป็นหมากรุกทหาร โดยมีชื่อเรียกว่า ซิตตูยินบ้าง สิตตูเยงหรือสิทตะเลงบ้าง เพราะคำว่า สิท ในภาษาเมียนมา แปลว่า ทหาร สิททุยิน ที่เขียนตามเสียงภาษาอังกฤษ จึงแปลว่า เล่นเป็นทหาร จัดว่าเป็นหมากรุกที่แปลกประหลาดคือมีอิสระในการวางหมากอย่างมาก โดยถ้าวางดีๆ สามารถรุกให้ฝ่ายตรงข้ามจนได้ในตาแรก