เลือกกินพิชิตความเครียด

โดย...วราภรณ์

ความเครียดเป็นปัญหาของคนส่วนใหญ่ในสังคม โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในวัยทำงานจะมีความเครียดแฝงอยู่แต่อาจไม่รู้ตัว บริษัท แบลคมอร์ส (ประเทศไทย) ตระหนักถึงปัญหาที่เกิดขึ้น จึงเชิญคุณหมอชัชพล นักสื่อสารวิทยาศาสตร์ เจ้าของผลงาน “เรื่องเล่าจากร่างกาย” มาร่วมให้ความรู้เกี่ยวกับความเครียดส่งผลกระทบต่อกลไกการทำงานของอวัยวะต่างๆ ในร่างกายอย่างไร พร้อมส่งเสริมแนวคิด “Live More” ให้ผู้บริโภคเห็นความสำคัญกับการออกกำลังกาย การพักผ่อนที่เพียงพอ และเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ รวมถึงการสร้างความคิดอารมณ์แนวบวก โดยจะต้องอยู่บนพื้นฐานของการมีสุขภาพดี เพื่อให้เกิด Work Life Balance

นพ.ชัชพล เกียรติขจรธาดา เล่าถึงการทำงานของร่างกายว่า ความเครียดเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้อวัยวะในร่างกายเกิดการเสื่อมถอย ซึ่งความเครียดมี 2 อย่าง คือความเครียดทางจิตใจกับความเครียดทางร่างกาย โดยความเครียดทั้งสองอย่างนี้เชื่อมโยงกัน สมองรับรู้ถึงความเครียดจะมีการเชื่อมโยงระหว่างเส้นประสาทและฮอร์โมนมาที่ร่างกาย เมื่อร่างกายรับรู้ถึงความเครียดกลไกภายในร่างกายจะปิดระบบที่ไม่จำเป็น ให้หยุดการทำงานไปก่อน เช่น ระบบซ่อมแซมตัวเอง ระบบสืบพันธุ์ ระบบย่อยอาหาร จึงเป็นคำตอบที่ว่า ทำไมเมื่อเกิดอาการเครียด จึงมักมีอาการนอนไม่หลับ อาหารไม่ย่อย แผลหายช้า เป็นต้น

นอกจากนี้ การรับประทานอาหารที่ไม่สอดคล้องกับความต้องการของร่างกายก็เป็นอีกปัจจัยที่ก่อให้เกิดความเครียดขึ้นกับร่างกาย อาหารที่เรารับประทานกันในปัจจุบันมักจะไม่ค่อยมีความหลากหลาย ใยอาหารน้อย หวานมาก อาหารมักจะถูกแปรรูปไปจากธรรมชาติ ทำให้มีพลังงานสูงแต่สารอาหารน้อย ซึ่งต่างไปจากอาหารที่บรรพบุรุษของเรากินมาตลอดหลายหมื่นถึงหลายแสนปีมาแล้ว

ในทางทฤษฎีการกินอาหารที่หลากหลาย กินผักผลไม้หลากสี ออกกำลังกายสม่ำเสมอ พักผ่อนให้เพียงพอ และหากิจกรรมที่ลดความเครียดทำ คือวิธีดูแลสุขภาพที่ดีที่สุด แต่ในชีวิตจริงของคนวัยทำงานโดยเฉพาะคนหนุ่มสาวในเมืองใหญ่ มักจะทำงานหนัก พักผ่อนน้อยและไม่ค่อยมีทางเลือกในการกินอาหารมากนัก กรณีเช่นนี้การรับประทานอาหารเสริมก็จะเป็นทางเลือกหนึ่งที่ช่วยได้ ในระหว่างที่เราพยายามปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ให้ดีต่อสุขภาพมากยิ่งขึ้น

เมื่อพูดถึงความเครียดต้องยอมรับว่าหลายครั้งผู้คนในปัจจุบันอาจจะเครียดโดยไม่รู้ตัว การต้องนอนดึกตื่นเช้า หงุดหงิดขณะขับรถไปทำงาน การต้องนั่งที่โต๊ะทำงานนานๆ โดยไม่ค่อยได้ขยับตัว การต้องดื่มแอลกอฮอล์เพื่อเข้าสังคม ทั้งหมดนี้เป็นสาเหตุของความเครียดทางร่างกายโดยที่เราไม่รู้ตัวได้ทั้งนั้น เมื่อเกิดภาวะเครียดขึ้น ฮอร์โมนเครียดและสารเคมีต่างๆ ในเลือดที่เปลี่ยนแปลงไปจะมีผลเสียต่อร่างกายได้เกือบทุกอวัยวะ คนที่เครียดจึงมักจะดูแก่เร็ว และความแก่ก็ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ภาพลักษณ์ภายนอกเท่านั้น แต่ความแก่ยังมีผลต่ออวัยวะภายในต่างๆ อีกด้วย เช่น ถ้าเส้นเลือดเราแก่ ก็เสี่ยงต่อโรคหัวใจ โรคเส้นเลือดสมองแตกหรือตีบมากขึ้น เมื่อสมองเราแก่ความจำเราก็จะแย่ลง

“ในคนที่มีความเครียดสูงๆ เช่นนี้ ถ้าไม่สามารถกินอาหารที่ดีต่อสุขภาพได้ร่างกายก็จะยิ่งแย่ลงไปอีก กรณีเช่นนี้การกินวิตามินบีรวม แมกนีเซียม และวิตามินซี เสริมระยะสั้นๆ ก็อาจจะช่วยในเรื่องของความเครียด ทำให้รู้สึกมีพลังและอาจช่วยให้อารมณ์ดีขึ้นได้ เพราะวิตามินเหล่านี้จำเป็นต่อปฏิกิริยาเคมีที่สำคัญต่างๆ ในร่างกายรวมไปถึงการมีส่วนช่วยในการสร้างสารสื่อประสาทหลายชนิดในสมองด้วย ถ้าจะเทียบก็อาจจะมองได้ว่าอาหารเสริมเหล่านี้เหมือนเป็นการเติมน้ำมันหล่อลื่นในวันที่เครื่องจักรฝืดเคืองเป็นพิเศษ” นพ.ชัชพล กล่าวในที่สุด

ด้าน พรภัทร จิรเรืองปัญญา ผู้จัดการฝ่ายการตลาด บริษัท แบลคมอร์ส (ประเทศไทย) กล่าวว่า จากพฤติกรรมผู้บริโภคชาวไทย ความสุขที่เกิดขึ้นนั้นจะต้องประกอบไปด้วย แรงบันดาลใจ อาชีพ ความรัก ครอบครัว และเพื่อน แต่จะต้องอยู่บนพื้นฐานของการมีสุขภาพดี ดังนั้นการเลือกรับประทานอาหารที่มีสารกระตุ้นให้สมองสร้างฮอร์โมนคลายเครียด หรือส่งเสริมการทำงานของร่างกายและระบบประสาทให้สมดุล เช่น วิตามินและเกลือแร่ เพราะจำเป็นต่อการทำงานของฮอร์โมนและระบบประสาทที่เกี่ยวข้องกับความเครียด โดยเฉพาะกลุ่มวิตามินบี ซึ่งจะพบมากในอาหารประเภทธัญพืช นม ไข่แดง ตับ รวมถึงแมกนีเซียม อาหารที่มีแมกนีเซียมสูงจะมีคุณสมบัติลดความดันโลหิต เช่น อาหารจำพวกปลา หอย เมล็ดธัญพืช ผักใบเขียว ผลไม้ เป็นต้น