วิกฤต"พฤติกรรมเนือยนิ่ง"ไลฟ์สไตล์ของคนเมือง

โดย...Pawasorn Phitak

‘พฤติกรรมเนือยนิ่ง’ไลฟ์สไตล์ที่ต้องเซย์โนปัจจุบันวิกฤตด้านพฤติกรรมของคนเมือง คือการนอนดูทีวีครึ่งค่อนวันในวันพักผ่อน นั่งเล่นแก็ดเจ็ทแชทกับเพื่อนผ่านหน้าจอโทรศัพท์นานๆ บนโซฟาตัวโปรด นั่งอยู่ในรถที่ติดเป็นเวลาหลายชั่วโมงแทบทุกวัน นั่งเรียนหนังสือหลายชั่วโมง หรือนั่งทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์ทั้งวันโดยแทบไม่ได้ลุกไปไหน

หากใครกำลังมีไลฟ์สไตล์เหล่านี้อยู่ละก็ นั่นหมายความว่าคุณกำลังเผชิญกับ “พฤติกรรมเนือยนิ่ง” (Sedentary Lifestyle) ซึ่งเป็นสาเหตุให้ขยับร่างกายน้อยลง และอาจส่งผลเสียต่างๆ ต่อสุขภาพได้ในอนาคต

โครงการ Exercise is Medicine in Thailand โดยวิทยาลัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการกีฬา ศูนย์การแพทย์กาญจนาภิเษกมหาวิทยาลัยมหิดล จึงร่วมมือกับสมาคมวิทยาศาสตร์การกีฬาแห่งประเทศไทย ภายใต้การสนับสนุนจากกลุ่มธุรกิจโคคา-โคลาในประเทศไทย แนะนำกายบริหารอย่างง่ายๆ เพื่อลดผลเสียต่างๆ ที่จะเกิดกับร่างกายจากกิจกรรมเนือยนิ่ง ดังต่อไปนี้

1.นั่งหน้าจอคอมพิวเตอร์

เมื่อนั่งนานๆ จะเกิดการเกร็งค้างของกล้ามเนื้อคอ สะบัก และไหล่ และอาจเกิดการกดทับเฉพาะที่บริเวณข้อมือ ศอก และแก้มก้น อาจเกิดการแอ่นหรือบิดของกระดูกหลัง ควรละสายตาจากงานที่ทำ สามารถออกกำลังกายช้าๆ ตามนี้ และสลับข้างท่าละ 5-10 ครั้งทุกชั่วโมง เริ่มต้นที่การบริหารคอด้วยการนั่งตัวตรง หันหน้าไปทางซ้ายสลับขวา มือไขว้จับศีรษะดึงเฉียงลงไปทางด้านซ้าย-ขวา ส่วนการบริหารไหล่ สะบัก แขน ทำได้โดยประสานนิ้วเหยียดไปข้างหน้า แล้วเหยียดไปข้างหลัง ยืนหันหลังแนบผนัง แหงนคอ แอ่นอก การบริหารหลัง มือเกาะขอบเก้าอี้ บิดตัวสลับซ้าย-ขวา และกอดเข่าสลับซ้าย-ขวา

2.นั่งอยู่ในรถท่ามกลางการจราจรติดขัด

ทำให้คอและไหล่ก้มมาข้างหน้า ส่งผลให้เกิดอาการปวดคอและสะบัก และก้นจมลึกเข้าไปในเบาะ มีการกดที่ต้นขาด้านหลัง การยืดเส้นยืดสายทำได้ขณะรถติด แต่อย่าลืมเข้าเกียร์ P เสียก่อน เริ่มต้นด้วยการบริหารคอ ให้เอามือไขว้จับศีรษะดึงเฉียงลงไปทางด้านซ้าย-ขวา บริหารไหล่ สะบัก แขน ทำได้โดยไขว้จับไหล่ อีกมือดึงข้อศอกตามไปจนสุด ก่อนประสานนิ้วเหยียดไปข้างหน้า ท่าต่อมาคือแหงนคอ แอ่นอก ท่าสุดท้ายคือ กดเบาะ ยกก้นลอยส่วนท่าบริหารหลัง เริ่มจากมือเกาะขอบเก้าอี้ บิดตัวสลับซ้าย-ขวา การบริหารเท้า ให้กระดกข้อเท้าสลับซ้าย-ขวา

3.นั่งดูทีวีหลายๆ ชั่วโมง หรือแชททางโทรศัพท์นานๆ

จะทำให้นิ้วและข้อมือเกร็ง ไหล่ยกเกร็ง คอยื่นและก้มไปข้างหน้า การบริหารร่างกายทำได้ทั้งท่านั่ง นอน และยืน ร่วมกับการเดินไปมาการบริหารหลังและต้นขา ให้เริ่มจากก้มแตะปลายเท้า บิดตัว/บิดหมุนตัว/ก้มตัวขาตึง/โน้มเข้าหาผนัง ขาด้านหลังตึงการบริการหลัง ไหล่ ต้นขา เริ่มด้วยนอนชันเข่า กดหลัง แอ่นอก/นอนบิดสะโพกซ้ายสลับขวา/นอนหงายกอดเข่าทีละข้างเข้าหาอก/นอนหงายกอดเข่าทั้งสองข้างเข้าหาอกการบริหารหลังและต้นขา เริ่มจากการนั่งเก้าอี้ แหงนหน้า แอ่นอก/บิดตัวซ้ายสลับขวา/ดึงเข่าเข้าหาอกซ้ายสลับขวา/ดึงเข่าเข้าหาอกพร้อมกันทั้งสองข้างพฤติกรรมเนือยนิ่งไม่ส่งผลดีต่อร่างกายแม้แต่น้อย แถมยังเสี่ยงทำให้ร่างกายไม่แข็งแรงและเป็นโรคเรื้อรังต่างๆ ได้ ดังนั้น ลองหันมาใช้ชีวิตแอ็คทีฟพร้อมกับบริโภคอาหารอย่างสมดุลกันให้เป็นนิสัย ทีนี้ร่างกายของเราก็จะห่างไกลจากโรคร้ายที่มาคอยรบกวน เกิดความสุขทั้งกายและใจ