อาหารคิวบา เสน่หาแห่งรสชาติ

โดย...สาโรจน์ มีวงษ์สม ภาพ | กฤษณ์ พรหมสาขา ณ สกลนคร

สารภาพตามตรงว่ารู้จักประเทศคิวบา ก็ตรงที่ว่าได้รู้จักกับประวัติของ เช เกบารา นักปฏิวัติแนวมาร์กซิสต์ชาวอาร์เจนตินา ซึ่งเป็นกลุ่มที่ปฏิวัติประเทศคิวบา ทีมนักวอลเลย์บอลหญิงที่ครั้งหนึ่งมีดีกรีแชมป์โลก รวมไปถึงนักมวยที่มีชั้นเชิงไม่ธรรมดา

ผมเชื่อว่าหลายคนก็รู้จักคิวบากันประมาณนี้ แต่จะมีสักกี่คนกันนะที่จะรู้ว่าประเทศนี้มันอยู่ตรงไหน และผู้คนของประเทศเขาล่ะมีความเป็นอยู่กันอย่างไร และเหนืออื่นใดผมอยากจะได้สัมผัสอาหารสัญชาติของเขาสักครั้ง

เท่าที่ศึกษาข้อมูลมา คิวบา หรือสาธารณรัฐคิวบา ตั้งอยู่ห่างจากรัฐฟลอริดาแค่ 150 กิโลเมตร เป็นประเทศหมู่เกาะในทวีปอเมริกากลาง ครั้งหนึ่งเคยเป็นอาณานิคมของสเปน ที่ทำให้ผู้คนของประเทศนี้ใช้ภาษาสเปนเป็นทางการ ต่อมามีการเรียกร้องเอกราชโดยมีสหรัฐสนับสนุน ทำให้เกิดศึกกัน ผลปรากฏว่าสเปนเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ แต่คิวบาก็ตกเป็นเมืองขึ้นของสหรัฐไปในที่สุดอยู่ดี

 

ต่อมา ฟิเดล กัสโตร ประธานาธิบดีของเขา กับเช เกบารา นักปฏิวัติแนวมาร์กซิสต์ชาวอาร์เจนตินาที่ผมรู้จักก็ได้เข้ายึดอำนาจคืนจากสหรัฐ ทำให้สหรัฐคว่ำบาตรคิวบาตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา และจากเหตุการณ์นี้ทั้งฟิเดล กัสโตร และเช เกบารา ก็ได้กลายเป็นฮีโร่ของคนคิวบามาจนถึงทุกวันนี้ ว่ากันว่าใครไปคิวบาแล้วซื้อเสื้อยืดหรือหมวกที่มีโลโก้ของเช เขาถือกันว่ามาถึงคิวบากันแล้วทีเดียว

คิวบาหันไปญาติดีกับสหภาพโซเวียต (รัสเซียในปัจจุบัน) และจีนแทน เลยทำให้ประเทศเป็นระบบคอมมิวนิสต์ตามไปในที่สุด

คิวบานับเป็นดินแดนที่สุดคลาสสิกแห่งโลกคอมมิวนิสต์กันเลยทีเดียว มาเที่ยวคิวบานอกจากจะไม่น่ากลัว คุณยังจะได้สัมผัสกับมนต์เสน่ห์แบบย้อนกาลเวลา กลับไปในยุคไม่มีไฮสปีดอินเทอร์เน็ต หรือสมาร์ทโฟน สัมผัสกับชีวิตชีวาของผู้คนแบบไม่เร่งรีบ ยิ้มแย้มแจ่มใส และชอบการเต้นรำยามว่างเป็นชีวิตจิตใจ จนอดคิดไม่ได้ว่านี่หรือคือผู้คนในระบบคอมมิวนิสต์ แถมยังมีทะเลชายหาดสวยๆ แบบไม่ได้ปรุงแต่งใดๆ

 

เหนืออื่นใดยังได้ชื่นชมเมืองแบบโคโรเนียลของยุโรปที่มีให้เห็นอยู่หลายแห่ง สามารถใช้เวลาเดินชมย่านเก่าแก่ของเมือง ที่เรียกว่า ลา ฮาบานา เบียคา ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนให้เป็นมรดกโลกจากยูเนสโก อยู่ใกล้ๆ กับพลาซา เดอ ลา คาทีดรัล ซึ่งเป็นหนึ่งในอาคารที่มีสถาปัตยกรรมงดงาม มีทั้งอนุสาวรีย์ ป้อมปราการ และทาวน์เฮาส์ขนาดใหญ่โตภูมิฐาน มีอายุเก่าแก่สร้างขึ้นตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 และ 17 และการที่ประเทศถูกโดดเดี่ยวช่วยให้รักษาสถาปัตยกรรมของเมืองให้ดำรงอยู่ได้จนถึงทุกวันนี้ รวมไปถึงรถเก่าๆ ที่เราเห็นในมิวเซียม แต่กลับมาวิ่งฉิวเต็มบ้านเต็มเมืองของคิวบา

ด้านอาหารการกินเนื่องจากเคยเป็นเมืองขึ้นของสเปนและสหรัฐ อาหารของที่นี่จึงเป็นอาหารแบบผสมผสาน คือมีทั้งอาหารสเปน อเมริกัน ฝรั่งเศส แอฟริกัน และแคริบเบียน เอาไว้ด้วยกันอย่างลงตัว กลายเป็นเสน่ห์แห่งรสชาติที่ไม่ซ้ำใคร

ผู้คนชาวคิวบานิยมกินข้าวกับถั่วดำ แกมด้วยล็อบสเตอร์ รวมไปถึงพิซซ่ากับแฮมเบอร์เกอร์ ที่นี่ยังมีของฝากจากทะเลที่ชวนหลงใหล ทั้งกุ้ง หอย ปู ปลา เพราะว่าเป็นหมู่เกาะขนาดใหญ่แห่งแคริบเบียน นอกจากนี้ยังมีเครื่องเทศสดๆ จากธรรมชาติรอบด้านไม่ว่าจะเป็น มะเขือเทศ ผักสด อโวคาโด ยี่หร่า กระเทียม และหอม ซึ่งโดยรวมล้วนเป็นเครื่องเทศที่ช่วยปรุงรสชาติของอาหารคิวบาให้ชวนหลง

 

และวันนี้เองที่ผมได้มีโอกาสสัมผัสกับคิวบามากยิ่งขึ้น โดยผ่านรสชาติของอาหารของชาวคิวบาแท้ๆ ที่ร้านอาหาร คิวบา ลิเบรย์ (Cuba Libre) เป็นร้านอาหารคิวบาที่เพิ่งเปิดได้ไม่นาน ตั้งอยู่ใน
เวิ้งมหาทุนพลาซ่า การันตีได้จากเจ้าของร้านคือ พาเวล (Pavel) และเชฟจอร์แดน การ์เซีย (Jordan Garcia) ที่มีประสบการณ์ด้านร้านอาหารมากว่า 10 ปี และเป็นชาวคิวบาขนานแท้

“ผมว่าคนคิวบารักความสนุกนะครับ จะอยู่กันอย่างง่ายๆ อาหารก็กินง่ายๆ แต่ต้องผ่านกรรมวิธีการทำที่ต้องใส่ความตั้งใจสักหน่อย คนคิวบาชอบกินถั่ว ทุกเมนูจะมีถั่ว มีข้าว มีมันฝรั่งแบบเป็นหัวๆ มีแครอต มะเขือเทศ ข้าวโพด มันสำปะหลัง และก็ฟักทอง ส่วนเครื่องเทศก็จะมียี่หร่า ออริกาโน หอม กระเทียม จากนั้นก็นำมาผ่านการตุ๋น อบ และทอดเหมือนกับอาหารทั่วไป แต่รสชาติจะไม่มีอะไรโดดออกมา จะเป็นแบบกลมกล่อม และได้รสชาติของธรรมชาติจริงๆ”

พาเวล เจ้าของร้านเล่าถึงอาหารคิวบาอย่างออกรส พร้อมทั้งบอกว่าเมนูอาหารเกือบทุกจานจะต้องออกสตาร์ทด้วย Sofrito ซึ่งถือว่าเป็นพื้นฐานในอาหารทุกจาน โดยส่วนผสมนั้นจะมีใส่ทั้งเนื้อ ถั่ว พริกหยวก น้ำมันมะกอก ที่ตุ๋นจนได้ที่แล้วเตรียมเอาไว้ล่วงหน้า พอถึงเวลาก็นำไปใส่เป็นส่วนผสมออร์เดิร์ฟของอาหารทุกจาน แล้วก็เพิ่มเครื่องเทศอย่าง ยี่หร่า กระเทียม ใบออริกาโน ลงไปเพิ่มรสชาติ

วันนี้เราเริ่มต้นรู้จักคิวบามากขึ้นกับเมนูกินเล่น อย่าง Tostones-Fried Banana Scices กล้วยหอมดิบทอดที่นำมาบดแล้วทอดถึง 2 ครั้ง เสิร์ฟพร้อมซัลซ่าซอส กรอบนุ่มและหอมหวาน

เมนูต่อมา Polaje de Frijoles Beans Stew สตูถั่ว ที่นำถั่วแดงไปต้มในหม้อสุญญากาศ จากนั้นก็นำ มันฝรั่ง แครอต หัวหอม และฟักทอง พร้อมด้วย Sofrito เคี่ยวจนเข้ากัน

จานที่ไม่ควรพลาดเป็น Tamales ลักษณะคล้ายห่อหมก ทำจากข้าวโพดที่นำไปปั่นจนละเอียด แล้วนำมาผัดกับ Sofrito พร้อมกับหมูสับ พร้อมด้วยหอมใหญ่และพริกหวาน ห่อในใบข้าวโพดก่อนนำไปนึ่ง ทำให้ได้กลิ่นหอมและรสหวานของข้าวโพด

อีกเมนูที่ถือว่าชาวคิวบาชื่นชอบเป็นหนักหนา Arroz Conpollo-Rice With Chicken หรือข้าวหมกไก่สไตล์คิวบา โดยการนำไก่ผัดกับเครื่องเทศและ Sofrito แล้วนำไปหุ้งกับข้าวหอมมะลิ พร้อมเติมสีสันและความหอมด้วยขมิ้น กินแกล้มกับมันสำปะหลังอบ และกล้วยหอมทุบ พร้อมแตงกวา

ด้านอาหารจานเดียวยอดนิยมต้องยกให้ Ropa Vieja เป็นเนื้อวัวที่นำมาตุ๋นกับน้ำสต๊อก ก่อนจะนำมาฉีกและผัดกับพริกหยวกและมะกอก รับประทานกับข้าวที่หุงด้วยน้ำต้มถั่ว อร่อยนัวๆ

อย่าลืมตบท้ายด้วยของหวาน Flan De Pumpkin Flan Calabaza นำฟักทองไปต้มแล้วนำมาบดกรองเอาแต่น้ำที่ได้ ผสมไข่แดงลงไปแล้วตีให้เข้ากัน เพิ่มความหวานด้วยน้ำตาล แล้วนำไปนึ่ง 3-4 ชั่วโมง จากนั้นนำไปแช่ตู้เย็น 1 คืน นับเป็นของหวานที่นวลลิ้น ไม่หวานโดด และหอมกลิ่นของฟักทอง

นอกจากอาหารแล้ว ที่นี่ก็มีค็อกเทลที่น่าสนใจอยู่ไม่น้อย เพราะคิวบาเองเป็นต้นกำเนิดของคลาสสิกค็อกเทลหลายตัว เช่น Mojito, Daiquiri และ Cuba Libre โดยจะเน้นความเป็นทรอปิคอลตามสไตล์คิวบามาให้เราได้ลิ้มลองกัน

สัมผัสความเป็นคิวบาได้ที่ คิวบา ลิเบรย์ เวิ้งตึกมหาทุนพลาซ่า ถนนเพลินจิต เปิดบริการตั้งแต่เวลา 17.00-22.00 น. และวันเสาร์ ตั้งแต่เวลา 17.00-24.00 น. (หยุดวันอาทิตย์) โทร. 02-651-5657