อิศรา อมันตกุล ผู้ยึดมั่นอุดมการณ์คนข่าว

อิศรา อมันตกุล เป็นนักหนังสือพิมพ์และนักประพันธ์ที่มีชีวิตอยู่ระหว่าง พ.ศ. 2463-2512 เริ่มงานหนังสือพิมพ์ครั้งแรก หลังจากจบชั้นมัธยม 8 จากโรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนที่หนังสือพิมพ์สุวัณณภูมิ และตำแหน่งสุดท้ายก่อนการเสียชีวิตของเขาคือผู้ช่วยหัวหน้ากองบรรณาธิการหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ ซึ่งนอกจากจะเป็นนักหนังสือพิมพ์ที่มีวิจารณญาณอันเฉียบแหลมเที่ยงธรรมแล้ว อิศรา อมันตกุล ยังเป็นผู้บุกเบิกริเริ่มหนังสือพิมพ์ประเภทเบื้องหลังข่าวขึ้นเป็นคนแรก (ซึ่งต่อมาได้พัฒนาเป็นการทำงานเชิงสืบสวนสอบสวน หรือข่าวเจาะในปัจจุบัน) ทั้งยังเป็นผู้ริเริ่มการขยายคอลัมน์หนังสือพิมพ์ จาก 7 คอลัมน์เป็น 8 คอลัมน์อีกด้วย

ส่วนข้อเขียนของอิศรา อมันตกุล นอกจากจะเต็มไปด้วยพลังสร้างสรรค์แล้ว ยังมีข้อชี้แนะซึ่งให้ทั้งความสว่างไสวแก่ประชาชนและคนอ่าน ทั้งเป็นแบบอย่างแก่เพื่อนนักหนังสือพิมพ์และความคิดจิตใจที่เกาะแน่นอยู่กับการต่อสู้เพื่อคนที่เสียเปรียบทั้งหลาย เขาผลิตผลงานได้ดีในทุกรูปแบบ ทั้งเรื่องสั้น นิยาย เรื่องแปล สารคดี บทรายงานและการเขียนคอลัมน์ ซึ่งผลงานส่วนใหญ่ของเขาเป็นผลงานเชิงการเมืองที่ปลุกเร้าให้เห็นความอยุติธรรมที่เกิดขึ้นในสังคม

ต่อมาแม้เขาจะต้องรับเคราะห์กรรมจนหมดอิสรภาพในห้องขัง ตามคำสั่งของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เป็นเวลา 5 ปี 10 เดือน (พ.ศ. 2501-2507) เขาเองก็ไม่ได้ย่อท้อต่อการสิ้นอิสรภาพ
เมื่อออกจากการต้องขังโดยไม่มีการตั้งข้อหาความผิดแล้ว เขายังคงทำหน้าที่นักหนังสือพิมพ์ตราบจนวาระสุดท้ายของชีวิต

รางวัลอิศรา อมันตกุล

รางวัลอิศรา อมันตกุล เป็นรางวัลแห่งเกียรติยศของคนหนังสือพิมพ์ โดยมูลนิธิอิศรา อมันตกุล ได้มอบหมายให้สมาคมนักข่าวฯ เป็นผู้จัดประกวดมาตั้งแต่ พ.ศ. 2515 ซึ่งผลงานข่าวและภาพข่าวชิ้นแรกที่ได้รับรางวัลคือ “ขังลืม เวล บุลรุก” ของน้อย ทรัพย์พอกพูน หนังสือพิมพ์เดลินิวส์และผลงานภาพข่าว “ปฏิบัติการจองเวร” ของประสงค์ แฟงเอม ช่างภาพหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ หลังจากนั้นก็ได้มีการจัดการประกวดมาอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน  ซึ่งเป็นปีที่ 43 (พ.ศ. 2558) ของการจัดประกวด โดยคณะกรรมการผู้ตัดสินรางวัลมาจากทั้งนักหนังสือพิมพ์อาวุโส ช่างภาพ ผู้แทนมูลนิธิอิศรา อมันตกุล และนักวิชาการ