มารยาทควรรู้เมื่อเปิดประตูเพื่อนบ้าน

โดย...อนุสรา ทองอุไร / ภาพ คลังภาพโพสต์ทูเดย์ 

AEC หรือประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (ASEAN Economic Community) เป็นหนึ่งในสามเสาหลักเพื่อจัดตั้งประชาคมอาเซียน (ASEAN Community) หรือพูดให้ง่ายขึ้นก็คือการรวมตัวกันของประเทศในกลุ่มอาเซียน 10 ประเทศ (ไทย ลาว ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย พม่า เขมร สิงคโปร์ เวียดนาม มาเลเซีย บรูไน) เพื่อให้มีผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจร่วมกัน คล้ายกับกลุ่มประเทศ Euro Zone ซึ่งการรวมตัวกันรูปแบบนี้จะทำให้กลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียนมีอำนาจต่อรองกับประเทศคู่ค้ามากขึ้น และสามารถดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศเข้ามาในภูมิภาคได้มากขึ้น ส่วนในกลุ่มประเทศอาเซียนเองก็จะมีการส่งเสริมให้เป็นตลาดและฐานการผลิตเดียว สามารถเคลื่อนย้ายสินค้า บริการ การลงทุน และแรงงานฝีมือได้อย่างเสรี โดยการรวมตัวกันเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนจะมีผลอย่างเป็นทางการในวันที่ 1 ม.ค. 2558 ที่จะถึงนี้

ส่วนใหญ่เราจะมองกันในของเรื่องเศรษฐกิจกันอย่างเดียว แต่ในเรื่องความสัมพันธ์ด้านวัฒนธรรม ความเหมือน ความแตกต่างรวมถึงมายาคติที่มีต่อประเทศเพื่อนบ้าน ก็เป็นอีกประเด็นหนึ่งที่ไม่ค่อยมีการนำมากล่าวถึงสักเท่าไหร่นัก ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) จึงจัดเสวนาเรื่อง “มารยาทควรรู้เมื่อเปิดประตูเพื่อนบ้าน” เพื่อที่สร้างทัศนคติและมุมมองที่ดีให้เกิดแก่ประเทศเพื่อนบ้านใกล้ชิดต่อกัน

 

เมื่อเราต้องรู้จักกัน...

อาจารย์อัครพงษ์ ค่ำคูณ วิทยาลัยนานาชาติปรีดี พนมยงค์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งเป็นชาวศรีสะเกษ เคยไปเรียนที่ประเทศฟิลิปปินส์ กล่าวว่า เรื่องที่น่าเป็นห่วงคืออคติและมายาคติที่เรามักมีต่อกันกับประเทศเพื่อนบ้านบางประเทศมานานหลายปีที่ควรจะต้องแก้ไข เปรียบเสมือนสารพิษตกค้างในประวัติศาสตร์ ในสมาชิก 10 ประเทศอาเซียนนั้น ทุกประเทศเพ่งมองไปที่ประเทศสิงคโปร์ มีสิงคโปร์เป็นไอดอล ทั้งที่ประเทศสิงคโปร์ติด 1 ใน 10 ของประเทศที่คนไม่มีความสุขที่สุดในโลก แถมเป็นประเทศที่เหมาะกับคนโสดมากที่สุดอีกด้วย

เขากล่าวว่าไม่ควรมองประเทศใดประเทศเดียว จริงๆ แล้วสมาชิกอาเซียนมีลักษณะที่น่าสนใจหลายประการ มีความเชื่อมโยง มีการผสมผสานทางด้านวัฒนธรรมที่ใกล้เคียงกันจนแทบจะแยกไม่ออก เช่น เรากินข้าว เราทำนา ทำเกษตร เรารู้จักควาย กระบือเหมือนกัน ไม่ว่าจะเป็นไทย ลาว เขมร พม่า ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย หรือในแง่ผิวพรรณหน้าตาก็มีความคล้ายคลึงกันมากจนแทบจะแยกไม่ออก คำว่าก๋วยเตี๋ยวๆ หลายๆ ประเทศเรียกเหมือนกัน ทั้งสิงคโปร์ พม่า เขมร ลาว นั่นคือความเหมือน เราสนใจแต่วัฒนธรรมอินเตอร์ไม่ค่อยสนใจวัฒนธรรมพื้นบ้านของพวกเรากันเอง ซึ่งควรจะต้องเรียนรู้ทั้งสองอย่างไปควบคู่กัน ทุกวันนี้คือสนใจแต่เรื่องอินเตอร์แต่ไม่สนใจเพื่อนบ้านในโซนใกล้เคียง สรุปคือเราต้องรักความเป็นไทยและต้องชื่นชมเพื่อนบ้านด้วย

 

แต่เราก็มีอคติต่อกัน “เช่น เรารู้สึกไม่ดีกับพม่า เพราะมาเผาบ้านเผาเมืองเอาทองเราไป ซึ่งเป็นเรื่องในอดีต ในยุคล่าอาณานิคมเราก็เคยไปล่าเมืองของเขมรเขามาเหมือนกัน ลาวก็มองว่าเราเอาพระแก้วมรกตของเขามา พอพม่ามาทำงานในประเทศไทยเราจะมองว่าพม่าโหดร้ายไว้ใจคออำมหิต (จากข่าวฆ่านายจ้างไทย) มองว่าลาวเป็นคนขี้เกียจ ซื่อบื้อ ไม่ซื่อสัตย์ มองเขมรกะล่อนไว้ใจไม่ได้ เวลาเราต้องเสียพื้นที่บางส่วนไปว่าถูกเอาเปรียบนั่นเราก็ไปเอาของคนอื่นเขามา เป็นการเสียพื้นที่ที่ไม่ใช่ของเราจริงๆ เราต้องลืมเรื่องพวกนี้ออกไปจากจิตใจ มันเป็นอดีตที่เกิดมานับ 100 ปี ประวัติศาสตร์เขียนโดยผู้ชนะ ถ้าเราจะรวมอาเซียนเราต้องมองข้ามเรื่องในอดีตและเดินไปข้างหน้า”

ที่จริงแล้วกลุ่มประเทศอาเซียนตั้งอยู่บนเส้นศูนย์สูตร เป็นดินแดนที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยอาหาร พืช ผัก ผลไม้ สมุนไพร เครื่องเทศ มีพลอย สินแร่ ต่างๆ มากมาย ถือว่าเป็นกลุ่มประเทศที่เป็นอู่ข้าวอู่น้ำ มีความหลากหลายทางชีวภาพมากๆ ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบอีกหลายกลุ่มประเทศ

 

เขามีเรา เรามีเขา เรามีกันและกัน...

อาจารย์สมฤทธิ์ ลือชัย นักวิชาการเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ศึกษาและผู้ดำเนินรายการธรรมในใจ กล่าวว่า ความเชื่อที่เป็นอคติและขาดหลักฐานที่พูดต่อๆ กันมา เป็นอคติต่อชาติพันธุ์ หากคิดจะรวมอาเซียนเราต้องลืมเรื่องพวกนั้นให้หมด อดีตจบไปแล้วเราต้องอยู่กับปัจจุบันและอนาคตที่กำลังจะมาถึง ปล่อยให้สารพิษตกค้างละลายออกไปจากใจ ทุกวันนี้เขมรเกลียดเรา เราเกลียดพม่า เราดูถูกลาว หมดเวลาสำหรับความคิดแบบนั้นแล้ว

นับแต่นี้ต่อไปเราจงเป็นมิตรต่อเพื่อนบ้านโดยเท่าเทียมกัน อย่าชื่นชมยกย่องแต่เฉพาะสิงคโปร์ มาเลเซีย มองคนอื่นให้อยู่ระดับเดียวกับเราด้วย เราเป็นประเทศเป็นกลาง เป็นประเทศเสรี ต้องใจกว้างยอมรับคนอื่น “ประวัติศาสตร์ถูกตัดต่อและเติมแต่ง ฝังหัวกันมาแต่อดีตนับ 100 ปี ประวัติศาสตร์ถูกทำให้จำและถึงเวลาที่เราควรจะลืม เราต้องพยายามใจกว้างให้มากขึ้น เราข้ามแดนไปประเทศเพื่อนบ้านนั้นไม่ยาก แต่ข้ามแดนแห่งอคตินั้นยาก แต่ต้องทำให้ได้ ยุคสมัยมันต้องเคลื่อนไปเรื่อยๆ เรามีกันและกัน ใช้ด้วยกันไม่มีใครขโมยใคร มีจิตใจที่เป็นสากล ไม่ใช่รวมเพื่อค้าขายแต่รวมเพื่อมีสังคมและวัฒนธรรมที่ดี

เรื่องน่ารู้ 10 ประเทศอาเซี่ยน

1.พม่า ไม่ควรคุยเรื่องการเมืองกับบุคคลที่ไม่รู้จักมักคุ้น

2.ลาว ขับรถทางขวา

3.มาเลเซีย ผู้นับถืออิสลามจะได้สิทธิพิเศษด้านการศึกษา งานแต่งงาน คลอดลูก งานศพ

4.กัมพูชา ถ้าจะอยู่นานเกิน 3 เดือนควรฉีดยาป้องกันโรคไทยฟอยด์และไวรัส A และ B

5.เวียดนาม ไม่ให้ถ่ายภาพองค์กรที่ทำการต่างๆ ของรัฐ บทลงโทษเรื่องยาเสพติด คือ ประหาร

6.บรูไน การใช้นิ้วชี้ไปที่คนหรือสิ่งของถือว่าไม่สุภาพแต่จะใช้นิ้วโป้งแทน การทักทายสตรีจะไม่จับมือกับบุรุษ ไม่ควรใส่สีเหลืองเพราะเป็นสีของพระมหากษัตริย์

7.ฟิลิปปินส์ การลงทุนที่นี่ต้องศึกษาข้อมูลโดยเฉพาะด้านกฎหมายด้านภาษีและแรงงาน

8.ไทย ไม่ควรแตะต้องศีรษะของผู้ใด ถ้าพลาดไปโดนต้องรีบขอโทษทันที

9.อินโดนิเซีย ไม่ควรใช้มือซ้ายในการหยิบจับอาหาร ส่งของ ถือว่าไม่สุภาพ

10.สิงคโปร์ ห้ามพกหมากฝรั่งเข้าประเทศ มีระเบียบวินัยเข้มงวดมาก

การเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน พ.ศ. 2558 จะทำให้มี 7 อาชีพมาตรฐานที่ได้รับการรับรองให้สามารถไปทำงานตามประเทศต่างๆ ได้ ได้แก่

1.แพทย์

2.พยาบาล

3.บัญชี

4.สถาปนิก

5.วิศวกร

6.ช่างสำรวจ

7.ทันตแพทย์

จากผลสำรวจอาชีพในฝันของเด็กช่วงอายุ 7-14 ปี ในประเทศไทย สิงคโปร์ และมาเลเซีย เมื่อเดือน ม.ค. 2555 โดยบริษัทจัดหางาน Adecco พบว่า...

5 อาชีพในฝันของเด็กไทย คือ แพทย์ ครู ทนายความ พ่อครัว นักธุรกิจ และสัตวแพทย์

5 อาชีพในฝันของเด็กสิงคโปร์ คือ ครู แพทย์ นักบิน พนักงานต้อนรับบนเครื่องบินและศิลปิน

5 อาชีพในฝันของเด็กมาเลเซีย คือ แพทย์ นักบิน ตำรวจ ทนายความ และครู