ญี่ปุ่นขยาด เมื่อไทยขยับ Do’s and Don'ts in Japan

โดย...พริบพันดาว โรดริเกซ ภาพ : Facebook.com/SayhiClub

ข้อมูลขององค์การการท่องเที่ยวแห่งชาติญี่ปุ่น ชี้ชัดว่าจำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติที่เข้ามาเยือนแดนอาทิตย์อุทัยในช่วง 10 เดือนแรกของปี 2556 มีจำนวนพุ่งขึ้นสูงสุดทุบสถิติเป็นประวัติการณ์อยู่ที่ 8.66 ล้านคน ซึ่งเพิ่มขึ้นถึง 21% และในสัดส่วนที่เพิ่มขึ้นก็ย่อมมีนักท่องเที่ยวคนไทยอยู่ด้วย

ประสบการณ์ตรงของคนญี่ปุ่นเอง ซึ่งไปกลับระหว่างเมืองไทยกับญี่ปุ่นอยู่เสมอ โคทัตสึ นิชิกาวะ หัวหน้าผู้สอนโรงเรียนภาษาและวัฒนธรรมญี่ปุ่นวาเซดะ ยืนยันว่าเป็นจริง

“ภาพรวมที่คนญี่ปุ่นมองนักท่องเที่ยวต่างชาติ ก็รู้สึกดีที่มีคนมาเที่ยวญี่ปุ่น ไม่รังเกียจ ส่วนใหญ่นักท่องเที่ยวที่ไปญี่ปุ่นมากคือ ฝรั่ง เดี๋ยวนี้คนเอเชียเยอะมากขึ้น ช่วง 2-3 ปีนี้ นักท่องเที่ยวไทยเข้าญี่ปุ่นเยอะขึ้น บนรถไฟฟ้าก็ได้ยินเสียงคุยภาษาไทยบ้าง ตามร้านขายเครื่องใช้ไฟฟ้าอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เดี๋ยวนี้ก็มีป้ายประกาศภาษาไทยด้วย”

จากกรณีที่มีการเมาท์มอยกันสนั่นเมืองไทย เมื่อกระทู้ในเว็บบอร์ด Pantip ที่มีชื่อว่า “ถึงคนไทยที่จะมาเที่ยวญี่ปุ่น” ทำให้กลายเป็นกระทู้ฮิตภายในพริบตา ความคิดเห็นส่วนใหญ่ต่างเห็นพ้องต้องกันว่า นักท่องเที่ยวไทยกำลังกลายเป็นหนึ่งในชนชาติที่คนญี่ปุ่นขยาด เพราะจำนวนไม่น้อยมีพฤติกรรมทั้งแซงคิว ส่งเสียงดัง ทิ้งขยะไม่เป็นที่ แถมยังชอบใช้คำพูดแย่ๆ กับพนักงานขายสินค้า บลาๆๆๆ ฯลฯ

 

ในมุมมองคนญี่ปุ่นอย่าง โคทัตสึ นิชิกาวะ ก็บอกว่า คนญี่ปุ่นก็ตกใจนะว่า ทำไมอยู่ดีๆ คนไทยเพิ่มเข้ามาเยอะขนาดนี้ สมัยก่อนเป็นคนจีน ไต้หวัน เกาหลี ซึ่งมาเที่ยวญี่ปุ่นเยอะอยู่แล้ว เพราะอยู่ใกล้กัน คนเรียนภาษาญี่ปุ่นก็เยอะ แต่คนไทยอยู่ดีๆ โผล่ทะลักเข้าไป

“คนไทยก็โอเค ไม่ได้ร้ายแรงอะไรเวลามาเที่ยวญี่ปุ่น ส่วนหนึ่งคนไทยมีความรู้ด้านวัฒนธรรมญี่ปุ่นเยอะหากเทียบกับสมัยก่อน โรงเรียนของเราก็สอนเรื่องมารยาทในชีวิตประจำวันเวลาสอนภาษาอยู่แล้ว คนญี่ปุ่นเข้าใจได้ในเรื่องนี้ คนไทยมารยาทดีอยู่แล้ว แต่ขาดเรื่องระเบียบวินัยนิดหน่อย”

ผู้คลุกคลีอยู่กับวงการท่องเที่ยวมาเกือบ 20 ปี ยุทธ ธันยานุกุล ทัวร์ แมนเนเจอร์ บริษัท สวัสดี ฮอลิเดย์ บอกว่า เป็นเรื่องธรรมดาสำหรับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เพราะนักท่องเที่ยวไทยไปญี่ปุ่นมากขึ้น ซึ่งทางมัคคุเทศก์หรือไกด์ก็ต้องบอกกล่าวธรรมเนียมของทางญี่ปุ่นอยู่แล้ว แต่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นของนักท่องเที่ยวไทย ถือว่าเป็นเรื่องของตัวบุคคลมากกว่า

“ผมว่าก็เป็นเหมือนกันทุกชาติ ความเคยชินของคนแต่ละชาติไม่เหมือนกัน อย่างฝรั่งที่มาเมืองไทย บางคนก็ยกเท้าวางบนโต๊ะ หรือเล่นหัวคนไทย ซึ่งคนไทยถือมาก หรือทัวร์จีนที่มาเมืองไทย เขาก็ทำอย่างนี้ปกติที่บ้านเขา พอมาอยู่ผิดที่ก็ทำให้คนที่เป็นเจ้าบ้านรับไม่ได้ ซึ่งผมในฐานะที่เป็นไกด์และทำงานเกี่ยวกับด้านนำลูกทัวร์ไปเที่ยวญี่ปุ่น ซึ่งเราก็ใช้ไกด์ที่โน่นที่เรียนภาษาไทย เขาก็เคร่งครัดในเรื่องขนบธรรมเนียมและข้อห้ามต่างๆ ที่บอกลูกทัวร์ อย่างว่าพอคนเยอะ หลายคนเวลาจับกลุ่มกันก็ทำตามความเคยชิน คนไทยก็เช่นกัน ผมว่าเป็นเหมือนกันทุกชาตินะ”

 

ข้อสังเกตเรื่องนี้ไปพ้องกับ พอวดี นิรันดร์วิโรจน์ ผู้เขียนหนังสือ “เที่ยวญี่ปุ่นฉบับสมบูรณ์” ซึ่งเคยไปเรียนที่เมืองเกียวโต

“ทัวร์ญี่ปุ่นถ้าเป็นรุ่นคุณป้า รุ่นคุณแม่ขึ้นไป ผู้ใหญ่ก็จะเป็นลักษณะของเขา ซึ่งเขาไม่เปลี่ยนนิสัยอยู่แล้ว ไม่ว่าไปที่ไหนหรือไปประเทศไหน อีกประเภทก็คือคนหนุ่มสาวที่ไม่ได้ไปกับทัวร์ แต่ไปเป็นกลุ่มกับเพื่อนหลายๆ คน แต่ความเป็นจริงแล้วชาติไหนก็เป็น ไม่ใช่ว่าคนไทยจะทำอย่างนั้นกันทุกคนเวลาไปเที่ยวญี่ปุ่น

เธอบอกว่า ส่วนใหญ่คนญี่ปุ่นจะนอบน้อม ถือตัว เรียบร้อย แต่ค่อนข้างเป็นมิตร ไม่อยากเป็นจุดเด่น และสอนในเรื่องระเบียบวินัยให้กับเด็กดีมาก คนญี่ปุ่นค่อนข้างถือตัว ตีสนิทไม่ได้ อย่าไปถามหรือละลาบละล้วงเรื่องส่วนตัว

“ปัญหาที่เกิดขึ้น เพราะคนไทยไปเที่ยวญี่ปุ่นเยอะ เมื่อก่อนมีวีซ่าก็ช่วยกรองคนไปอยู่กลายๆ เดี๋ยวนี้ไปง่าย ก็เคยเจอเหมือนกัน คิดในใจว่าทำไมคนไทยเป็นอย่างนี้นะ ส่วนมากเหตุที่เกิดจะเป็นตามสถานที่ท่องเที่ยว ปัจจุบันก็มีป้ายเตือนภาษาไทยบ้างแล้ว

“ไกด์ก็แล้วแต่คน มีเพื่อนรุ่นพี่เป็นไกด์อยู่ เขาบอกว่าเหนื่อยมากสำหรับทัวร์คนไทย เพราะลูกทัวร์เขาคิดว่าจ่ายตังค์มาแล้ว เรื่องอะไรจะเกิดขึ้นฉันไม่รับรู้ ฉันไม่สน แล้วคนไทยเวลาไปเป็นกลุ่มก็จะชอบจองที่ให้กัน คนญี่ปุ่นเขาก็บ่นกับพวกเขากันเอง ก็เป็นนิสัยคนไทย ระยะหลังคนไทยไปกันเยอะ ก็ต้องเจอบ่อยขึ้นกับเหตุการณ์อย่างนี้”

 

พอวดี บอกว่า นักท่องเที่ยวไทยควรศึกษาวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชาวญี่ปุ่นให้เข้าใจเสียก่อน เพื่อให้การท่องเที่ยวในญี่ปุ่นเป็นไปอย่างราบรื่น การปฏิบัติตัวที่เป็นเหมือนมารยาทในที่สาธารณะ เช่น

ดื่มเหล้าหรือเบียร์ ให้ดื่มด้านนอกสถานที่ต่างๆ ที่ระบุไว้

สูบบุหรี่ด้านในสถานที่ต่างๆ ได้ มีข้อห้ามการสูบบุหรี่บนทางเท้า

ไม่มีไวไฟฟรี

ห้ามแซงคิว

นิยมใช้ร่มใส

เดินบนทางเท้าหรือสถานที่ต่างๆ ต้องชิดซ้ายไว้ เพราะคนญี่ปุ่นเดินเร่งรีบอย่างรวดเร็ว

ยืนชิดขอบบนบันไดเลื่อน ชิดซ้ายหรือ

ขวา เพื่อให้คนอื่นแซงผ่านไปได้

บนรถโดยสารสาธารณะ ให้ปิดเสียงโทรศัพท์ในมือถือ ใช้เฉพาะระบบสั่นเตือน และห้ามคุยเสียงดัง

ไม่เดินไปกินไป

ขวดน้ำดื่มพลาสติก ฉีกฉลากพลาสติก ฝา และตัวขวดแยกทิ้งลงถัง (ตามธรรมเนียมแยกขยะของญี่ปุ่น)

ไม่ใส่รองเท้าแตะนอกบ้าน

ไม่ต้องให้ทิป เพราะบริการทุกอย่างเกิดจากความเต็มใจ

ขี่จักรยานห้ามซ้อนท้าย

ห้ามจองที่ให้กัน

 

“ก็เหมือนคนไทยไม่ชอบทัวร์ของคนจีนที่เสียงดังโหวกเหวก ไม่เข้าแถว และไม่เป็นระเบียบ ไกด์ก็ต้องเข้มงวดช่วยบอกช่วยเตือนมากขึ้น ส่วนในกรณีจับกลุ่มเพื่อนๆ 78 คน แล้วไปเที่ยวกันเอง ก็อาจจะไปทำในสิ่งที่เขาห้ามไว้ด้วยความเคยชินแบบอยู่ในเมืองไทย มีกระทู้อย่างนี้ก็น่าจะมีผลในทางที่ดีขึ้นบ้าง คนไปเที่ยวญี่ปุ่นก็คงระมัดระวังตัวและรอบคอบขึ้น ถ้าจะให้เปลี่ยนแบบหน้ามือเป็นหลังมือก็คงจะยาก เจอเหตุการณ์แบบนี้ของนักท่องเที่ยวไทย คนญี่ปุ่นเขาก็คงตกใจ เขารับไม่ได้ เพราะคนญี่ปุ่นค่อนข้างเป็นคนอ่อนไหว แต่ก็ไม่ใช่เรื่องใหญ่โต เพียงแต่อาจจะมองคนไทยภาพลบมากขึ้นว่า ทำไมคนไทยเป็นอย่างนี้”

แน่นอน ท้ายที่สุดแล้วแม้ประเทศญี่ปุ่นจะเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ปลอดภัยแบบ 100% แทบจะไม่มีคดีหรือการก่ออาชญากรรมกับนักท่องเที่ยวต่างชาติ เพราะคนญี่ปุ่นจะมีความซื่อสัตย์ และสามารถไว้เนื้อเชื่อใจได้ เป็นสังคมที่ปลอดภัย โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวเขาจะดูแลอย่างดี เพราะถือว่าเขาเป็นเจ้าบ้าน และมองคนต่างชาติที่เข้ามาประเทศแล้วทำพฤติกรรมแปลกๆ ว่า ไกจิน ซึ่งแปลว่า คนนอก ย่อมไม่รู้กฎเกณฑ์แบบญี่ปุ่นอยู่แล้ว จะไม่ถือสาอะไรมากนัก แต่นักท่องเที่ยวคนไทยที่ไปญี่ปุ่นควรปรับปรุงภาพลักษณ์ของคนไทยเองให้ดีขึ้นในสายตาคนญี่ปุ่น โดยเคารพมารยาทและกฎเกณฑ์ทางสังคมของเขา ไม่ใช่ทำตัวเดิมๆ แบบอยู่ในเมืองไทยมี‌กระทู้อย่างนี้ก็น่าจะมีผลในทางที่ดีขึ้นบ้าง คน‌ไปเที่ยวญี่ปุ่นก็คงระมัดระวังตัวและรอบคอบ‌ขึ้น ถ้าจะให้เปลี่ยนแบบหน้ามือเป็นหลังมือก็คง‌จะยาก เจอเหตุการณ์แบบนี้ของนักท่องเที่ยว‌ไทย คนญี่ปุ่นเขาก็คงตกใจ เขารับไม่ได้ เพราะ‌คนญี่ปุ่นค่อนข้างเป็นคนอ่อนไหว แต่ก็ไม่ใช่‌เรื่องใหญ่โต เพียงแต่อาจจะมองคนไทยภาพลบ‌มากขึ้นว่า ทำไมคนไทยเป็นอย่างนี้”

แน่นอน ท้ายที่สุดแล้วแม้ประเทศญี่ปุ่นจะ‌เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ปลอดภัยแบบ 100% ‌แทบจะไม่มีคดีหรือการก่ออาชญากรรมกับนัก‌ท่องเที่ยวต่างชาติ เพราะคนญี่ปุ่นจะมีความ‌ซื่อสัตย์ และสามารถไว้เนื้อเชื่อใจได้ เป็นสังคม‌ที่ปลอดภัย โดยเฉพาะนักท่องเที่ยวเขาจะดูแล‌อย่างดี เพราะถือว่าเขาเป็นเจ้าบ้าน และมอง‌คนต่างชาติที่เข้ามาประเทศแล้วทำพฤติกรรม‌แปลกๆ ว่า ไกจิน ซึ่งแปลว่า คนนอก ย่อมไม่‌รู้กฎเกณฑ์แบบญี่ปุ่นอยู่แล้ว จะไม่ถือสาอะไร‌มากนัก แต่นักท่องเที่ยวคนไทยที่ไปญี่ปุ่นควร‌ปรับปรุงภาพลักษณ์ของคนไทยเองให้ดีขึ้นใน‌สายตาคนญี่ปุ่น โดยเคารพมารยาทและ‌กฎเกณฑ์ทางสังคมของเขา ไม่ใช่ทำตัวเดิมๆ ‌แบบอยู่ในเมืองไทย