หอยรากที่เกาะกลาง

โดย...จำลอง บุญสอง

กระบี่มีชื่อเรื่อง “หอยชักตีน” นักหนา ทั้งๆ ที่หอยชักตีนไม่ได้มีเฉพาะแต่ที่เมืองกระบี่ สตูล พังงา และอีกหลายๆ จังหวัด แต่ที่หอยชักตีนกระบี่ดังขึ้นมา ก็เพราะสื่อเอาไปลงข่าวให้มากนั่นเอง

หอยราก หรือหอยปากเป็ด ที่มีรูปร่างเหมือนปากเป็ด แต่มีรากงอกออกมาจากตัวหอย เราจึงเรียกกันว่า หอยราก ว่ากันว่าหอยรากไม่ใช่หอย แต่เป็นเพรียงที่คนจำนวนหนึ่งนิยมเอามาทำเป็นอาหาร ต้มเค็มบ้าง ยำบ้าง ที่นิยมทำกันก็คือเอามาแกงส้ม ว่ากันว่าแกงส้มใบมะขามอ่อนเข้ากันดีนัก

ที่กระบี่นอกจากจะมีสุสานหอยล้านปีแล้ว ยังมีหอยที่มีชีวิตให้ชาวบ้านริมทะเลโคลนทราย เก็บเอามากินเ อามาขายฟรีๆ อีกด้วย นึกอยากทำสารคดีเรื่องหอยก็เลยโทรไปหา ผอ.ก้อยวิยะดา ศรีรางกูล แห่ง ททท.กระบี่

 

ผอ.พาผมไปเกาะกลางครับ ไปแล้วไม่ได้เจอชาวบ้านเก็บหอยอื่นเลย ยกเว้นแต่หอยปากเป็ดอยู่ทางด้านใต้ของเกาะกลาง ที่อยู่ตรงข้ามกับ อ.เมืองกระบี่ ขอบๆ เกาะกลางเป็นพื้นที่น้ำท่วมถึงครับ พอน้ำขึ้นพื้นที่ขอบก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของทะเล พอน้ำลงมันก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของเกาะที่เรียกกันว่าหาดทรายขี้เป็ดเหมือนแถวสมุทรสงคราม บ้านแหลม อ่าวบ้านดอนของสุราษฎร์ฯ หาดแบบนี้แหละที่เป็นแหล่งกำเนิดหอยนานาชนิดให้ชาวบ้านเดินลงไปเก็บเอามากิน แม้ว่าหาดจะเป็นของกลางของคนทั้งประเทศ แต่คนเกาะกลางอยู่ใกล้กว่า คนเกาะกลางก็เลยกลายเป็นเจ้าของที่ไปโดยพฤตินัย

ไปถึงเกาะกลาง ถ้าไม่ไปดูวิถีชีวิตของคนเกาะกลาง ก็ไปไม่ถึงเกาะกลาง ครั้นไปดูชาวบ้านเก็บหอยปากเป็ดแล้ว ผอ.ก็พานั่งมอเตอร์ไซค์พ่วงข้างไปดูทุ่งนาบนเกาะ ไปดูเขาทำผ้าปาเต๊ะ รวมถึงไปปากแม่น้ำแหล่งดูเขาจับกุ้งด้วย กุ้งปากแม่น้ำเยอะทุกที่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เพราะเป็นที่ที่ฮิวมัสไหลมากับน้ำจืดให้แพลงตอน กุ้งหอยปูปลาขนาดเล็กก็ได้อาศัยกินอาหารที่ไหลมาแบบนี้แหละครับเป็นอาหาร ด้วยความชุมของกุ้ง คนเกาะกลางไม่ต้องใช้อวนลากกันแบบที่อื่น แต่ใช้ “แห” รุมทอดเอาตามร่องน้ำกร่อยที่เชื่อมต่อระหว่างน้ำจืดกับน้ำทะเลที่อุดมไปด้วยอาหารของมันนั่นแหละ

คณะเราไปช้าไปหน่อย และไม่รู้วิธีที่เขาจับกุ้งแบบนี้ จึงไม่ได้นั่งเรือไปดูเขารุมทอดแหกุ้งกัน ได้แต่รูปกุ้งที่เขาเพิ่งจับใส่ลังน้ำแข็งมาให้ดูนี่แหละ บอกแล้วว่าคนเกาะกลางถ้าไม่ขี้เกียจก็ไม่มีวันอดตาย เพราะหากินได้จากท้องทะเลซึ่งเป็น Double Supper Market ที่ไม่ต้องลงทุนมาก แค่ลงแรงก็ “พอกินพออยู่” แล้ว

เฮ้อ.ไม่รู้คนริมทะเลเขาทำบุญกันด้วยอะไร ชีวิตถึงไม่ต้องกระเสือกกระสน ทุรนทุรายเหมือนคนในโรงงานอุตสาหกรรมในกรุงเทพฯ และปริมณฑลเราเลย!

 

อดคิดถึงโฆษณาเรื่องการกินอยู่อย่างพอเพียงไม่ได้ คนชนบทที่มีที่ดิน มีทะเลกว้างให้หากินฟรีๆ ทำได้ครับ แต่คนที่อยู่ในเมืองที่แขวนชีวิตไว้กับวิถีการผลิตแบบอุตสาหกรรมจะทำได้อย่างไร? ในเมื่อรอบๆ ตัวไม่มีของฟรีเลย จะตกงานเมื่อไหร่ยังไม่รู้เลย บางคน “มีงานทำ” แต่รายได้ไม่พอกับรายจ่าย จะไปพอกินพออยู่ได้อย่างไร พอกินยังไม่มีเลย กินก็กินแต่อาหารขยะปนเปื้อนยาฆ่าแมลง ทำงานกัน 10 กว่าชั่วโมงเหมือนวัวเหมือนควาย ไม่ต้องพูดถึงหลัก 888 ของแรงงานระหว่างประเทศเลย

ไม่เชื่อก็ไปดูตามโรงงานแถวอ้อมน้อย อ้อมใหญ่ สมุทรปราการ ปทุมธานี พระนครศรีอยุธยา ดูว่าชีวิตของคนจนๆ ที่ถูกกดขี่แรงงาน ลูกๆ ของเขากลายเป็น “เด็กกำพร้า” ถึง 6070% อย่างไร ติดยาเสพติดกันมากมายอย่างไร คนรวยเถียงกันอยู่ในสภาเหมือนเด็กๆ ไม่รู้หรอกว่าประชาชนเขาทุกข์ยากกันอย่างไร

คนเกาะกลางนับถืออิสลามกัน 80% ครับ วิถีชีวิตคล้ายกับคนเกาะยาวน้อย เกาะยาวใหญ่ที่พังงา คืออยู่กันอย่างสบายๆ ขยันก็มีกินมาก ไม่ขยันก็มีกินน้อย

หลังกินอาหารร้านอร่อยคือร้าน “มะหญิง” บนเกาะแล้ว ก็พากันไปถ่ายภาพ คายักที่เขาจัดให้นักท่องเที่ยวได้พายเที่ยวชมรอบเกาะ หลังจากนั้นก็ไปดูลิงแสมบางส่วนที่ออกมารอรับอาหารจากนักท่องเที่ยว นักอนุรักษ์บางคนบอกว่า การให้อาหารลิงป่าจะไปทำให้สัตว์ป่ากลายเป็นสัตว์เลี้ยง ก็คนบุกรุกป่า (ไม่ว่าจะชายเลนหรือไม่ชายเลน) จนสัตว์ป่าหาอาหารกินไม่ได้ จะให้สัตว์ป่าอดตายหรือบุกบ้านคนหากินจนต้องไล่ยิงกันหรือไง นักอนุรักษ์หาอาหารให้สัตว์พวกนี้กินหรือ?

 

หัวค่ำเราไปเดินถนนคนเดินที่อยู่กลางเมืองกระบี่ครับ ถนนคนเดินแห่งนี้ก็เหมือนถนนคนเดินทั่วไปที่ตั้งขึ้นมาเพื่อรองรับการท่องเที่ยวของทั้งคนในท้องถิ่นและนักท่องเที่ยวต่างชาติ ถนนคนเดินแต่ละแห่งต่างกันที่สินค้าจำเพาะของท้องถิ่น ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอาหารหรือผลิตภัณฑ์สิ่งประดิษฐ์ ถ้าของแบบเดียวกันก็จะต่างกันที่ราคา ที่เหมือนๆ กันหลายๆ แห่งก็คือ การเอาของเก่าจากโรงเกลือเอามาขายนั่นแหละ!

ถนนคนเดินกระบี่เด่นตรงที่มีสิ่งประดิษฐ์ท้องถิ่น เช่น การแกะสลักหนังตะลุง วาดภาพเหมือนโดยคนท้องถิ่น และเปิดโอกาสให้เด็กมาวาดรูปฟรีโดยคุณครูใจดีที่ปลดเกษียณแล้ว ที่สำคัญคือมีปิ้งย่างอาหารทะเลสดๆ ของพวกนี้พวกนักท่องเที่ยวทั่วโลกชอบ คนท้องถิ่นก็ชอบ เพราะนอกจากจะขายของได้แล้วยังเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของครอบครัวอีกต่างหาก

ดึกมาเราซึ่งประกอบไปด้วยโกก้อย (วิยะดา ศรีรางกูล) โกจง (ประธานท่องเที่ยวกระบี่) สนทนาธรรมทางการเมืองกันที่ร้านตะโกลาของโกจู้ด ที่ร่ำรวยจากการไปลงทุนทำผักปลอดสารพิษที่มาเลเซีย (แต่ไม่ประสบผลสำเร็จในประเทศไทย เพราะคนไทยไม่รู้จักว่าผักปลอดสารพิษกินแล้วต่างจากผักฉีดยาฆ่าแมลงอย่างไร) แต่สนทนากันเรื่องอะไรผมไม่บอก บอกได้แต่เพียงว่าเหตุการณ์ทางการเมืองที่ “ชี้” เอาไว้ก่อนหน้านี้ไม่มีผิด เพราะอาศัยหลักอิทัปปัจจยตาของพระพุทธเจ้ามาไกด์ให้นั่นเอง!

ขอบคุณ โกก้อยวิยะดา ศรีรางกูล แห่ง ททท.กระบี่ สนใจเที่ยวกระบี่ติดต่อ 075-622-163 ขอบคุณโกจงเจ้าของกิจการเรือท่องเที่ยวที่ดีที่สุดของกระบี่ ติดต่อเรือท่องกระบี่ได้ที่อีเมล [email protected] ติดต่อร้านอาหารอร่อยๆ ปลอดสารพิษได้ที่ร้านตะโกลา อีเมล [email protected]