‘แมลงกินได้’ ของสาววัยทีน

โดย...โจ เกียรติอาจิณ

“แมลงตัวนั้น ตัวนี้ มีเยอะมากมาย ดูไปก็รัก รักมันทุกตัว แมลงไม่เหมือนมนุษย์ มนุษย์หลายใจ พอลองไปรักแล้วเราเวียนหัว”

ก็ท่าจะจริงอย่างที่เพลง “แมลง” (ร้องโดย ทาทา ยัง) ว่าไว้ เพราะแค่เราคลี่หนังสือเล่มบางพอประมาณ “แมลงกินได้ และแหล่งอาหารตามธรรมชาติ” เจ้าแมลงตัวเล็กตัวน้อยมันก็ปรากฏโฉมเย้ายวนชวนเชิญให้ไปทำความรู้จัก ยิ่งไปกว่านั้นมันน่าหม่ำซะด้วยล่ะ

ไม่ได้ใจร้ายกับเจ้าแมลงเกินไปหรอก ก็ในเมื่อเจ้าของหนังสือ “น้องแพทพริมา ยนตรรักษ์” ยืนยัน นั่งยัน และนอนยันว่า แมลงน่ะกินได้ ว่าแล้วเรา (และแขกเหรื่อที่ไปร่วมงานเปิดตัวหนังสือ) ก็เลยขอลิ้มรสบ้าง

รสชาติแมลงทอดและสารพัดแหล่งอาหารตามธรรมชาตินั้นคือแหล่งโปรตีนชั้นดี คนเมืองกรุงอาจจะไม่ค่อยคุ้น อย่างมากก็แค่เคยเห็นรถเข็นแมลงทอดที่ออกเดินสายไปตามย่านต่างๆ แต่สำหรับคนต่างจังหวัดโดยเฉพาะอีสานบ้านเฮา เขารู้จักกินแมลงมาตั้งแต่อ้อนแต่ออก แถมยังรู้ด้วยว่าชนิดไหนอร่อยเลิศ

เหตุนี้เองจึงนำไปสู่การค้นคว้าหาข้อมูลและลงพื้นที่ของสาวน้อยวัย 16 นักเรียนเกรด 11 จากโรงเรียนนานาชาติฮาร์โรว์ กรุงเทพฯ ที่สนใจเรื่องแมลงว่าจะกินได้จริงมั้ย และเธอก็พบว่ามันกินได้

“จุดเริ่มต้นที่ทำให้แพทสนใจเรื่องแมลงคือตอนที่มีโอกาสไปทำงานจิตอาสาที่ต่างจังหวัด แพทก็ถามน้องๆ ว่ากินอะไรในแต่ละวัน น้องๆ ก็บอกว่ากินข้าวแล้วกินแมลง แพทก็ตกใจ แมลงกินได้ด้วยเหรอ น้องๆ บอกกินได้ ไม่พอเขายังเอามาให้แพทดูและลองชิม แพทเลยคิดว่ามันเป็นอะไรที่น่าสนใจมากๆ สำหรับคนเมืองหลวงอย่างแพท แพทก็เลยคิดโครงงานส่งอาจารย์ก่อน จากนั้นก็ได้มาพิมพ์เป็นหนังสือนี่แหละค่ะ”

น้องแพทตั้งใจและทุ่มเทกับการเขียนหนังสือเล่มนี้มาก ไม่ใช่แค่ทำเป็นโครงงานส่งอาจารย์ ทว่าเธอหวังอยากให้เป็นตัวอย่างเพื่อนๆ ที่สนใจอะไรเป็นพิเศษ ก็อย่าแค่ฝัน อย่าแค่คิด ต้องลงมือทำ

“ตัวแพทเป็นคนชอบเก็บข้อมูลอยู่แล้ว และก็ชอบเรียนวิทยาศาสตร์ด้วยค่ะ มันก็เลยเป็นอะไรที่ประจวบเหมาะในการทำเรื่องนี้ ทำให้แพทมีเป้าหมายใหญ่ชัดเจน ซึ่งพอลงพื้นที่ก็ยิ่งสนุกค่ะ ได้เจอตัวเป็นๆ ของแมลง บางชนิดก็ไม่ได้มีทุกฤดูกาล ก็ต้องรอฤดูกาลของมัน แพทถึงได้ลงพื้นที่อีกที มันน่าสนใจตรงนี้ค่ะที่แพทเห็นได้เห็นวงจรชีวิตของมันและแหล่งอาศัยของมัน”

ส่วนเรื่องการเขียน แพทยอมรับว่ายังอ่อนประสบการณ์ แต่เธอก็ใช้ความเป็นหนอนหนังสือที่ชอบอ่านมาตั้งแต่เด็กๆ มาต่อยอด รวมทั้งยังได้อาจารย์ที่ปรึกษามาช่วยแนะนำการเขียนและการใช้ภาษาเพื่อให้น่าอ่านยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ ความน่าสนใจของหนังสือยังอยู่ที่การใช้ภาพการ์ตูนเดินเรื่อง แทรกสลับด้วยภาพตารางกราฟฟิก เน้นสีสันสะดุดตา ตลอดจนภาพแมลงของจริงที่จะทำให้ผู้อ่านได้เห็นแมลงแต่ละชนิดอย่างเต็มตา ขาดไม่ได้คือสาระประโยชน์เชิงคุณค่าโภชนาการ

“ภูมิใจค่ะและก็ดีใจที่ได้มีโอกาสทำในสิ่งที่แพทอยากทำ แม้จะต้องใช้เวลาเกือบ 2 ปี แต่พอออกมาเป็นเล่มแล้ว แพทว่าสิ่งที่แพททำไม่ใช่เรื่องเสียเวลาเลย แพทเชื่อว่าคนที่อ่านหนังสือเล่มนี้จะได้สาระเรื่องแมลงอย่างครบถ้วน และสามารถจะนำไปเป็นข้อมูลอ้างอิงได้ ยิ่งข้อมูลโภชนาการแพทได้ให้ฝ่ายวิจัยของมหาวิทยาลัยมหิดลเป็นคนทำวิจัยให้ ฉะนั้นเชื่อถือได้ค่ะ

แล้วแพทก็ยังอยากให้หนังสือเผยแพร่ไปอยู่ในห้องเรียน หรือห้องสมุดโรงเรียนต่างจังหวัด เด็กๆ เหล่านั้นจะได้รู้ว่าแมลงที่เขากินอยู่มันมีคุณค่าจริงๆ มันเหมือนแพทมีโอกาสได้ทำแล้ว ก็อยากแบ่งปันประสบการณ์ให้คนอื่นๆ บ้าง เพราะแพทเชื่อว่าเมื่อคนเรารู้แล้ว ก็ต้องแบ่งปันให้คนอื่นได้รู้ด้วย”

ถือเป็นเยาวชนคนเก่งที่มีอนาคตไกล ไม่ว่าจะเป็นความฝันใหญ่ในการเป็นนักวิทยาศาสตร์ หรือการเป็นนักเขียน ทั้งสองเส้นทางยังรอให้เยาวชนวัยทีนรายนี้พิสูจน์ฝีมือ

“เล่มใหม่เหรอคะ ก็คิดว่ายังจะเป็นแนววิทยาศาสตร์เหมือนเดิมค่ะ แต่ขอแพทไปรวบรวมข้อมูลและความคิดก่อนนะคะ” แพททิ้งท้ายอย่างอารมณ์ดี