ให้หลักธรรมเพื่อพิจารณารู้แจ้งในปัญหาของโลก!! (ตอน ๓)

โดย...พระอาจารย์อารยะวังโส

หากถ้าพิจารณาสำเร็จแล้วพบว่า จิตถูกนิวรณ์ครอบงำอยู่ ด้วย ๕ ลักษณะของนิวรณ์ ได้แก่ กามฉันทะ ปฏิฆะ อุทธัจจกุกกุจจะ ถีนมิทธะ วิจิกิจฉา ก็ให้ภิกษุพึงรู้เท่าทันด้วยกำลังสติปัญญา โดยพยายามอุตสาหะ กระทำความเพียรชอบ ละอกุศลธรรมดังกล่าวที่เรียกว่า นิวรณ์ ๕ (นิวรณ์ธรรม) ให้หมดสิ้นไปจากจิต เพื่อความหมดสิ้นไปของบาปอกุศล ที่เกิดจากนิวรณ์ธรรม ดุจเหมือนบุคคลผู้มีไฟไหม้ศีรษะ พึงรีบดับไฟนั้นโดยเร็ว ภิกษุพึงบำเพ็ญเพียรในกุศลธรรม ทำปัญญาให้แจ่มแจ้งด้วยญาณทัศนะที่วิสุทธิ เพื่อกระทำการชำระล้างกิเลสให้สิ้นไปจากกมลสันดานในจิตใจ... พึงมุ่งบำเพ็ญเพียรอย่างต่อเนื่องไม่ขาดสาย จงอย่าได้เป็นผู้ประมาท

โดยในสมัยที่ประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหารดังกล่าว พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงประทานคำสั่งสอน ซึ่งเป็นหัวใจของการเจริญวิปัสสนากรรมฐานในบท “ภัทเทกรัตตสุตตัง” ที่แปลเป็นภาษาไทยว่า “บุคคลผู้มีราตรีหนึ่งเจริญ” แก่ภิกษุทั้งหลาย มีความว่า

... บุคคลไม่ควรคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้ว

ไม่ควรมุ่งหวังในสิ่งที่ยังมาไม่ถึง

สิ่งใดล่วงไปแล้ว สิ่งนั้นก็เป็นอันละไปแล้ว

สิ่งใดที่ยังมาไม่ถึง ก็เป็นอันยังมาไม่ถึง

... บุคคลใดเห็นแจ้งธรรมในปัจจุบัน

ไม่ง่อนแง่นคลอนแคลนในธรรมนั้นๆ

ควรเจริญธรรมนั้นๆ เนืองๆ ให้ปรุโปร่ง

พึงทำความเพียรเสียในวันนี้แหละ

ใครเล่าจะรู้ความตายในวันพรุ่งนี้

... เพราะการผิดเพี้ยนต่อมัจจุราชผู้มีเสนาใหญ่ ย่อมไม่มีแก่เราทั้งหลาย

บุคคลผู้มีปกติอยู่อย่างนี้ มีความเพียร ไม่เกียจคร้านทั้งกลางวันและกลางคืน

... เรากล่าวว่า เป็นผู้มีราตรีหนึ่งเจริญ ดังนี้แล

อ่านต่อฉบับพรุ่งนี้